Ελένη Πανταζή
Ο Νέος εργασιακός νόμος φέρνει πολλές αλλαγές στις άδειες των εργαζομένων. Τι ισχύει από 1 Ιανουαρίου του 2026;
Ο νέος εργασιακός νόμος διαμορφώνει διαφορετικά το πλαίσιο χορήγησης της ετήσιας άδειας, εισάγοντας αλλαγές που επηρεάζουν άμεσα τον τρόπο με τον οποίο οι εργαζόμενοι μπορούν να κάνουν χρήση των δικαιωμάτων τους. Ποιες είναι οι αλλαγές που ισχύουν από 1η Ιανουαρίου σχετικά με τις άδειες των εργαζομένων;
Το νέο καθεστώς εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου και τροποποιεί τόσο τη διαδικασία όσο και τη φιλοσοφία γύρω από την άδεια αναψυχής.
Οι ρυθμίσεις προβλέπουν μεγαλύτερη ευελιξία στον προγραμματισμό της άδειας, αλλά ταυτόχρονα μετατοπίζουν το βάρος της συνεννόησης στον εργαζόμενο και τον εργοδότη, χωρίς την προηγούμενη υποχρεωτική διοικητική δήλωση στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ.
Τμηματική άδεια με έγγραφο αίτημα
Κεντρική αλλαγή αποτελεί η δυνατότητα τμηματικής λήψης της ετήσιας άδειας. Ο εργαζόμενος μπορεί πλέον να ζητήσει να «σπάσει» την άδειά του σε περισσότερα χρονικά διαστήματα, υπό την προϋπόθεση ότι θα υποβάλει σχετικό έγγραφο αίτημα.
Η ρύθμιση αυτή διαφοροποιείται από το προηγούμενο καθεστώς, καθώς θεσμοθετεί τη μερική χορήγηση της άδειας ως γενικό κανόνα και όχι ως εξαίρεση, εφόσον υπάρχει συμφωνία των δύο πλευρών.
Ελάχιστη διάρκεια κάθε περιόδου
Παρά την ευελιξία, τίθενται σαφή χρονικά όρια για κάθε τμήμα άδειας. Για όσους εργάζονται σε πενθήμερο σύστημα, η κάθε περίοδος άδειας πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον πέντε συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες, ενώ στο εξαήμερο σύστημα απαιτούνται έξι.
Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι η άδεια δεν θα κατακερματίζεται υπερβολικά, διατηρώντας τον χαρακτήρα της ως πραγματικού χρόνου ανάπαυσης.
Συνεννόηση εργοδότη και εργαζομένου
Ο χρόνος και η περίοδος χορήγησης της άδειας αποτελούν πλέον αντικείμενο συνεννόησης μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου. Η νομοθεσία προβλέπει συμφωνία των δύο πλευρών, χωρίς να καθορίζει αυστηρά χρονοδιαγράμματα, πέραν των γενικών περιορισμών.
Η πρόβλεψη αυτή ενισχύει τον ρόλο της ατομικής διαπραγμάτευσης στο εργασιακό περιβάλλον, στοιχείο που προκαλεί συζητήσεις για την πραγματική ισορροπία δυνάμεων.
Τέλος στην προαναγγελία στο ΕΡΓΑΝΗ
Μία από τις πιο ουσιαστικές αλλαγές αφορά την κατάργηση της υποχρέωσης προαναγγελίας της άδειας στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ. Αντί της εκ των προτέρων δήλωσης, η άδεια θα καταχωρίζεται απολογιστικά. Η καταχώριση θα πραγματοποιείται εντός του επόμενου μήνα από τη χορήγησή της, αλλάζοντας σημαντικά τη διοικητική διαδικασία που ίσχυε μέχρι σήμερα.
Υποχρεωτική άδεια για το 50% των εργαζομένων
Παραμένει η πρόβλεψη ότι τουλάχιστον το 50% των εργαζομένων κάθε επιχείρησης πρέπει να λαμβάνει την ετήσια άδεια του κατά το διάστημα από Μάιο έως Σεπτέμβριο. Η διάταξη αυτή στοχεύει στη διασφάλιση της θερινής άδειας, ωστόσο η εφαρμογή της σε κλάδους με αυξημένη εποχική ζήτηση συνεχίζει να προκαλεί εντάσεις.
Χωρίς δυνατότητα χρηματικής αντικατάστασης
Η ετήσια κανονική άδεια εξακολουθεί να μην μπορεί να αντικατασταθεί με χρηματική αποζημίωση. Εξαίρεση προβλέπεται μόνο στην περίπτωση λύσης της εργασιακής σχέσης, οπότε και καταβάλλεται η αντίστοιχη αποζημίωση. Η ρύθμιση αυτή επαναβεβαιώνει ότι η άδεια αποτελεί δικαίωμα ανάπαυσης και όχι οικονομικό αντάλλαγμα.