Ελένη Πανταζή
Η είδηση του θανάτου της 17χρονης στον Ισθμό της Κορίνθου έχει συγκλονίσει την κοινή γνώμη και φέρνει ξανά στο προσκήνιο ένα ζήτημα που συχνά μένει στο περιθώριο, την ψυχική υγεία των εφήβων. Η Δρ. Λίζα Βάρβογλη μιλά για όλα εκείνα τα αθόρυβα σημάδια που μπορεί να υποδηλώνουν τον εσωτερικό πόνο του παιδιού και συχνά αγνοούνται.
Τα συμπτώματα που μαρτυρούν τον πόνο των παιδιών
Με αφορμή την τραγωδία με την 17χρονη, η Δρ. Λίζα Βάρβογλη επισημαίνει ένα φαινόμενο που δεν είναι πάντα ορατό: τον «αθόρυβο πόνο» που βιώνουν πολλοί έφηβοι. Όπως εξηγεί, δεν εκδηλώνεται πάντα με έντονες αντιδράσεις ή ξεκάθαρα σημάδια, αλλά μπορεί να κρύβεται πίσω από ένα χαμόγελο ή μια φαινομενικά φυσιολογική καθημερινότητα. Υπάρχουν περιπτώσεις που το παιδί συνεχίζει κανονικά τη ζωή του, πηγαίνει σχολείο και βγαίνει με φίλους, ενώ μέσα του βιώνει έντονη ψυχική πίεση.
Ο πόνος αυτός δεν εκφράζεται πάντα με δάκρυα. Μπορεί να εμφανιστεί ως εκνευρισμός, απομάκρυνση από αγαπημένες δραστηριότητες ή μια σιωπή που παρερμηνεύεται ως ηρεμία. Σε πολλές περιπτώσεις, τα σημάδια είναι διακριτικά και εύκολα περνούν απαρατήρητα, αν δεν υπάρχει προσοχή και ευαισθησία.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, υπάρχουν προειδοποιητικά σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούνται. Φράσεις όπως «δεν έχει νόημα τίποτα» ή «θέλω να κοιμηθώ και να μην ξυπνήσω» μπορεί να εκληφθούν ως υπερβολές, όμως στην πραγματικότητα μπορεί να αποτελούν ένδειξη βαθύτερης δυσκολίας. Ο αυτοτραυματισμός, που εμφανίζεται ολοένα και συχνότερα στους νέους, δεν σημαίνει πάντα πρόθεση αυτοκτονίας, αλλά συχνά είναι ένας τρόπος διαχείρισης έντονου ψυχικού πόνου.
Δείτε ακόμη: Κεφαλονιά: Τα ανατρέπει όλα η μητέρα της Μυρτούς για το μοιραίο βράδυ στο νοσοκομείο (βίντεο)
Όπως τονίζει η Δρ. Βάρβογλη, η αυτοκτονία δεν συνδέεται απαραίτητα με την επιθυμία για θάνατο, αλλά με την ανάγκη να σταματήσει ο πόνος. Ο έφηβος που βρίσκεται σε αυτή τη θέση νιώθει πως δεν υπάρχει άλλος τρόπος διαφυγής από όσα βιώνει. Πρόκειται για μια κατάσταση εσωτερικής απομόνωσης, όπου πιστεύει ότι κανείς δεν μπορεί να τον καταλάβει ή να τον βοηθήσει.
Σε αυτό το πλαίσιο, καθοριστικός είναι ο ρόλος των γονέων. Η παρουσία, η κατανόηση και η έλλειψη κριτικής μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι έφηβοι δεν χρειάζονται αυστηρές συμβουλές ή συγκρίσεις με άλλες γενιές, αλλά έναν ενήλικα που θα ακούσει χωρίς να κρίνει. Η ουσιαστική επικοινωνία, με απλές ερωτήσεις και πραγματικό ενδιαφέρον, μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για να εκφραστεί ένα παιδί.
Η τραγωδία στον Ισθμό αναδεικνύει την ανάγκη για μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση γύρω από την ψυχική υγεία των νέων. Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την οικογένεια, αλλά συνολικά την κοινωνία, τα σχολεία και την πολιτεία. Σε μια εποχή με αυξημένες πιέσεις και προκλήσεις, οι έφηβοι χρειάζονται στήριξη, κατανόηση και κυρίως ανθρώπους που θα μπορούν να «ακούσουν» ακόμη και τη σιωπή τους.
Το μήνυμα που μένει είναι σαφές: να δίνεται προσοχή στα μικρά σημάδια και να υπάρχει διάθεση για ουσιαστική επικοινωνία. Γιατί πίσω από τη σιωπή μπορεί να κρύβεται μια ανάγκη για βοήθεια που δεν ειπώθηκε ποτέ δυνατά.