Ο Θεοφάνης Χατζηγρίβας ανακοίνωσε τα Μερομήνια για τη περίοδο 2026-2027. Αφορούν την περίοδο από τον Σεπτέμβριο του 2026 έως τον Αύγουστο του 2027. Τι δείχνουν, λοιπόν, τα μερομήνια για τον καιρό που θα έχουμε τους επόμενους μήνες; Πότε θα αρχίσει να πέφτει επικίνδυνα η θερμοκρασία και θα δούμε μέχρι και χιόνια;
Έναν χειμώνα με σημαντικές εναλλαγές στη θερμοκρασία, αρκετές βροχοπτώσεις και επαναλαμβανόμενα διαστήματα με πιθανότητες για χιονοπτώσεις ακόμη και σε χαμηλά υψόμετρα, αλλά και ένα απαιτητικό καλοκαίρι με δύο ισχυρά κύματα καύσωνα, «προβλέπουν» για το 2026-2027 τα Μερομήνια που δημοσίευσε ο Λαρισαίος καιρικός προγνώστης Φάνης Χατζηγρίβας στο Onlarissa.gr.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον συγκεντρώνει η περίοδος των Χριστουγέννων, καθώς, σύμφωνα με την εκτίμησή του, φέτος φαίνεται να ενισχύονται οι πιθανότητες για χιονοπτώσεις σε αρκετές περιοχές της χώρας λίγο πριν ή λίγο μετά τις γιορτές. Πιο χειμωνιάτικο σκηνικό αναμένεται, βάσει της ίδιας εκτίμησης, και σε τμήματα του Ιανουαρίου και του Φεβρουαρίου, ενώ για το καλοκαίρι του 2027 εκτιμώνται δύο παρατεταμένες θερμές περίοδοι, μία μέσα στον Ιούλιο και μία τον Αύγουστο.
Τα μερομήνια κάθε έτους προβλέπονται με βάση τις καιρικές συνθήκες του πρώτου δωδεκαήμερου του Αυγούστου.
Η εκτίμηση του Φάνη Χατζηγρίβα για τη νέα χρονιά
Ο Φάνης Χατζηγρίβας περιγράφει την καιρική εικόνα της χρονιάς που έρχεται ως μια περίοδο με έντονες μεταβολές και χωρίς ιδιαίτερη σταθερότητα. Όπως εκτιμά, ο χειμώνας θα έχει έναν πιο «αναρχικό» χαρακτήρα, ενώ ανάλογη αστάθεια αναμένεται και την άνοιξη. Αντίθετα, το φθινόπωρο εκτιμάται ότι θα κινηθεί σε πιο φυσιολογικά επίπεδα, ενώ το καλοκαίρι αναμένεται ιδιαίτερα δύσκολο.
Σύμφωνα με την πρόγνωσή του, βασικό στοιχείο θα αποτελέσουν οι συχνές και κατά διαστήματα έντονες εναλλαγές του καιρού. Θερμές περίοδοι, με τον υδράργυρο να κινείται αρκετά πάνω από τις συνηθισμένες τιμές, ενδέχεται να ακολουθούνται απότομα από ψυχρές εισβολές. Την ίδια ώρα, το υγρό στοιχείο αναμένεται να παραμείνει έντονο και κατά τη φετινή περίοδο, ενώ δεν αποκλείονται αρκετές χιονοπτώσεις στα ορεινά.
Ποιος είναι ο Φάνης Χατζηγρίβας
Ο Θεοφάνης Χατζηγρίβας αποτελεί ένα από τα πιο συζητημένα και αγαπητά πρόσωπα στον χώρο της μετεωρολογίας στην Ελλάδα, έχοντας καταφέρει να κερδίσει τον απόλυτο σεβασμό και τον θαυμασμό χιλιάδων ανθρώπων.
Κατάγεται από τη Λάρισα και η αγάπη του για τον καιρό οδήγησε το Λαρισαίο καιρικό προγνώστη στο να ασχοληθεί βαθιά με την παρατήρηση των φαινομένων, συνδυάζοντας με έναν μοναδικό τρόπο τα σύγχρονα προγνωστικά μοντέλα με την παραδοσιακή σοφία για τα Μερομήνια.
Η προσφορά του θεωρείται ανεκτίμητη, ειδικά για τον αγροτικό κόσμο της Θεσσαλίας και ολόκληρης της χώρας.
Η σελίδα του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατακλύζεται καθημερινά από εκατοντάδες αποθεωτικά σχόλια και μηνύματα.
Η φήμη του έχει ξεπεράσει τα όρια του διαδικτύου, με αποτέλεσμα μεγάλα τηλεοπτικά δίκτυα στην Ελλάδα και την Κύπρο, όπως το MEGA, ο ANT1 και το ΡΙΚ, να τον φιλοξενούν συχνά για να αναλύσει τις μακροπρόθεσμες εκτιμήσεις του για τον χειμώνα ή το καλοκαίρι.
Το κοινό τον λατρεύει γιατί μιλά με απλά λόγια, χωρίς ακαδημαϊκή υπεροψία, και πέφτει πολύ συχνά μέσα στις προβλέψεις του, κερδίζοντας τη μάχη της αξιοπιστίας απέναντι ακόμα και σε επαγγελματίες του χώρου. Με το μεράκι του έχει καταφέρει να γίνει ο πιο έμπιστος σύμβουλος καιρού για χιλιάδες ελληνικές οικογένειες.
Δείτε αναλυτικά τα Μερομήνια 2026- 2027
Μερομήνια 2026- 2027 Σεπτέμβρης:
Ο Σεπτέμβριος αναμένεται να κινηθεί αρχικά με σχετικά φυσιολογικές θερμοκρασίες στα βόρεια και υψηλότερες στα νότια και νοτιοανατολικά. Περίπου στις 10 με 12 του μήνα διακρίνει πιθανότητα έντονης μεταβολής, περισσότερο στα ανατολικά ηπειρωτικά, επισημαίνοντας ιδιαίτερα την περιοχή ανάμεσα σε Μαγνησία, Εύβοια και Αττική. Το δεύτερο μισό του μήνα αναμένονται περισσότερες βροχές στη δυτική Ελλάδα και το Ιόνιο.
Μερομήνια 2026- 2027 Οκτώβρης:
Βροχερός εμφανίζεται σε σημαντικό βαθμό και ο Οκτώβριος. Το διάστημα περίπου από τις 14 έως τις 21 του μήνα εκτιμάται ότι μπορεί να δώσει τις περισσότερες και σημαντικότερες βροχές, με διαδοχικά περάσματα από τα δυτικά προς τα ανατολικά και πιθανότητα ισχυρών φαινομένων κυρίως στο Ιόνιο και τη δυτική ηπειρωτική χώρα. Προς το τελευταίο δεκαήμερο δεν αποκλείονται τα πρώτα αξιόλογα χιόνια στα μεγάλα υψόμετρα της Μακεδονίας.
Μερομήνια 2026- 2027 Νοέμβρης:
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα γίνεται η εικόνα τον Νοέμβριο. Οι πρώτες ημέρες του μήνα εμφανίζονται με αυξημένες πιθανότητες γενικευμένης κακοκαιρίας και χιονοπτώσεων στα ορεινά. Θα ακολουθήσει όμως εντυπωσιακή αλλαγή, καθώς στο διάστημα περίπου από τις 13 έως τις 22 Νοεμβρίου ο Χατζηγρίβας εκτιμά ότι οι θερμοκρασίες μπορεί να ανέβουν αισθητά και στα νότια ακόμη και να πλησιάσουν επίπεδα ρεκόρ για την εποχή.
Το σκηνικό ανατρέπεται και πάλι προς το τέλος του Νοεμβρίου. Ψυχρότερες αέριες μάζες αναμένεται να κατεβάσουν απότομα τη θερμοκρασία από τα βόρεια και κυρίως τα βορειοανατολικά, με αυξημένες πιθανότητες χιονόπτωσης σε περιοχές της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης ακόμη και σε χαμηλά υψόμετρα.
Μερομήνια 2026- 2027 Δεκέμβρης:
Ο Δεκέμβριος είναι από τους μήνες που ξεχωρίζουν περισσότερο στα φετινά Μερομήνια. Το πρώτο δεκαήμερο εμφανίζεται ιδιαίτερα ψυχρό, με αρκετές βροχές και χιονοπτώσεις που κατά περιπτώσεις θα μπορούσαν να κατέβουν πολύ χαμηλά στα βόρεια.
Μετά από μια πιο ήρεμη ενδιάμεση περίοδο, το ενδιαφέρον στρέφεται στα Χριστούγεννα. Ο Λαρισαίος καιρικός προγνώστης εκτιμά ότι από περίπου τις 21 με 23 Δεκεμβρίου θα αρχίσει νέα μεταβολή, αρχικά με βροχές από τα δυτικά και στη συνέχεια με αισθητή πτώση της θερμοκρασίας.
Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει, φέτος θεωρεί πιο πιθανό, σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, να εμφανιστούν χιονοπτώσεις λίγο πριν ή λίγο μετά τα Χριστούγεννα σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας. Η κατάσταση πάντως εκτιμά ότι θα αρχίσει να βελτιώνεται όσο θα πλησιάζει η παραμονή της Πρωτοχρονιάς.
Μερομήνια 2026- 2027 Γενάρης:
Ο Ιανουάριος του 2027 αναμένεται να ξεκινήσει με αρκετές βροχές, περισσότερο στα δυτικά και νότια, ενώ το κρύο θα επιμένει στις βορειότερες περιοχές. Μετά από πρόσκαιρη άνοδο της θερμοκρασίας, το διάστημα από 17 έως 20 Ιανουαρίου εμφανίζεται ως μία πρώτη πιθανή περίοδος για χιονοπτώσεις σε πολύ χαμηλά υψόμετρα.
Η σημαντικότερη χειμερινή έξαρση του μήνα τοποθετείται όμως κοντά στις 23 με 25 Ιανουαρίου και μετά. Εκεί τα Μερομήνια του Χατζηγρίβα δείχνουν σοβαρή επιδείνωση, πολύ χαμηλές θερμοκρασίες και πιθανότητα χιονοπτώσεων ακόμη και σε πεδινές περιοχές. Η ψυχρή περίοδος πάντως δεν φαίνεται να έχει μεγάλη διάρκεια, καθώς προς το τέλος του μήνα ακολουθεί απότομη άνοδος της θερμοκρασίας.
Μερομήνια 2026- 2027 Φεβρουάριος:
Ο Φεβρουάριος εμφανίζεται αρκετά ήπιος στο μεγαλύτερο μέρος του, με υγρασία, ομίχλες και θερμοκρασίες υψηλότερες από τις κανονικές. Η εικόνα αλλάζει στο τελευταίο δεκαήμερο, όταν εκτιμάται σοβαρή επιδείνωση με έντονο κρύο και χιονοπτώσεις σε βόρειες και ανατολικές περιοχές, ακόμη και σε χαμηλά υψόμετρα ή πεδινά.
Μερομήνια 2026- 2027 Μάρτιος:
Πιο ήπιος προβλέπεται ο Μάρτιος, χωρίς να λείπουν βροχές κυρίως στα δυτικά και βόρεια. Η τελευταία περίοδος του μήνα ενδέχεται να είναι περισσότερο άστατη, με αρκετές βροχές στα κεντρικά και βόρεια και πιθανότητα ισχυρών φαινομένων.
Μερομήνια 2026- 2027 Απρίλιος:
Ο Απρίλιος φαίνεται να μπαίνει με αρκετές βροχές και διαδοχικά περάσματα κακοκαιρίας από τα δυτικά προς τα ανατολικά. Το άστατο σκηνικό διατηρείται μέχρι περίπου τις 20 του μήνα, ενώ στη συνέχεια οι συνθήκες βελτιώνονται αισθητά στις κεντρικές και νότιες περιοχές και η θερμοκρασία ανεβαίνει.
Μερομήνια 2026- 2027 Μάιος:
Απότομες αλλαγές αναμένονται και τον Μάιο. Οι πρώτες ημέρες του μήνα μπορεί να έχουν πολύ χαμηλές θερμοκρασίες για την εποχή και ακόμη και χιόνια στα ορεινά της βόρειας χώρας. Σχεδόν αμέσως μετά όμως ακολουθεί σημαντική άνοδος της θερμοκρασίας. Το μεγαλύτερο μέρος του δεύτερου δεκαημέρου εμφανίζεται βροχερό και άστατο, ενώ προς τα τέλη Μαΐου ο Χατζηγρίβας εντοπίζει αυξημένη πιθανότητα σοβαρής κακοκαιρίας σε ανατολικές περιοχές.
Μερομήνια 2026- 2027 Ιούνιος:
Ο Ιούνιος θα κάνει την είσοδό του με άστατο καιρό και χαμηλότερες θερμοκρασίες, για να ακολουθήσει σταδιακή βελτίωση. Από τα μέσα του μήνα και μετά η θερμοκρασία θα πάρει την ανηφόρα, με το διάστημα από περίπου 18 έως 25 Ιουνίου να εμφανίζεται ιδιαίτερα ζεστό.
Μερομήνια 2026- 2027 Ιούλιος:
Μετά από μία πρόσκαιρη μεταβολή στις πρώτες ημέρες του Ιουλίου, ακολουθεί σύμφωνα με τα Μερομήνια ένα μεγάλο διάστημα υψηλών θερμοκρασιών από περίπου τις 5 έως τις 25 Ιουλίου. Μέσα σε αυτό το διάστημα ο Χατζηγρίβας εκτιμά ότι θα εμφανιστεί ο πρώτος σοβαρός καύσωνας του καλοκαιριού, με μεγάλη διάρκεια και ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες.
Μερομήνια 2026- 2027 Αύγουστος:
Μετά από ένα διάλειμμα με πτώση της θερμοκρασίας και ισχυρά φαινόμενα προς το τέλος Ιουλίου, ο Αύγουστος φέρνει τη δεύτερη μεγάλη θερμή δοκιμασία.
Το διάστημα περίπου από τις 7 με 8 έως τις 18 Αυγούστου εκτιμάται ότι θα αναπτυχθεί δεύτερο σοβαρό κύμα καύσωνα, με πολύ υψηλές θερμοκρασίες κυρίως στο εσωτερικό της χώρας και στα δυτικά.
Η αλλαγή που ακολουθεί εμφανίζεται εντυπωσιακή. Από τις 18 με 19 Αυγούστου και μετά ο Φάνης Χατζηγρίβας βλέπει πιθανότητα «βίαιης μεταβολής» του καιρού, με ισχυρά φαινόμενα αρχικά στο εσωτερικό και τη Μακεδονία και σημαντική πτώση της θερμοκρασίας.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι οι ημερομηνίες που καταγράφει δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως απόλυτες και αφήνει περιθώριο απόκλισης περίπου δύο έως τεσσάρων ημερών.
Δείτε εδώ την αναλυτική παρουσίαση για τα Μερομήνια του Φάνη Χατζηγρίβα
Πως διαβάζουμε τα Μερομήνια
Οι άνθρωποι της υπαίθρου διατήρησαν από γενιά σε γενιά και για χιλιάδες χρόνια την πρακτική γνώση της μελέτης και πρόγνωσης του καιρού. Εξετάζοντας συστηματικά κάποια φυσικά φαινόμενα ή «σημάδια» στον ουρανό, μπορούσαν να μαντέψουν ή να «δουν» τα μερομήνια, δηλαδή ν’ αποκωδικοποιήσουν τον καιρό ολόκληρου του επόμενου έτους, αρχής γενομένης από την εμφάνιση του ένατου φεγγαριού μέχρι και το χάσιμο του επόμενου ογδόου (μετρώντας πάντα τα φεγγάρια από την αρχή του εκάστοτε έτους).
Αυτοί ήσαν συνήθως άνθρωποι της υπαίθρου, της θάλασσας και οι ιδίως οι μοναχοί, οι οποίοι καθώς φαίνεται είχαν αφιερώσει αρκετό μέρος της ζωής τους, στην σπουδή και την παρατήρηση του σύμπαντος, με τον τρόπο που διέθετε έκαστος αλλά και με την βοήθεια των καιρικών φαινομένων. Οι αποκλίσεις που υπάρχουν τόσο στα παρατηρούμενα σημάδια, όσο και στις ημέρες κατά τις οποίες γίνονται οι παρατηρήσεις μπορούν να δικαιολογηθούν από τις διάφορες, εδαφολογικές και τις κλιματολογικές συνθήκες του κάθε τόπου.
Μερομήνια ονομάζει ο λαός τις δώδεκα (12) πρώτες ημέρες του ογδόου φεγγαριού του έτους. Παρατηρώντας τα καιρικά φαινόμενα αυτών των πρώτων ημερών της, οι άνθρωποι μάντευαν την καιρική κατάσταση των επόμενων δώδεκα (12) στην αρχή φεγγαριών και αργότερα μηνών.
Μερομήνια ονομάζονται οι μέρες που γίνεται η πρόβλεψη, από τις λέξεις «μέρα και μήνας» γιατί σε κάθε μέρα απ’ αυτές, αντιστοιχεί ένα πλήρες κύκλος του φεγγαριού (γιόμιση και χάση) ή ένας μήνας. Κατά τον Ν. Πολίτη τα μερομήνια ήταν λείψανα αρχαίων προγνωστικών του καιρού, που έχουν άμεση σχέση με αστρολογικές παρατηρήσεις. Επειδή ο Αύγουστος θεωρείται η αρχή του Χειμώνα, γι’ αυτό στο μήνα αυτό εντοπιζόταν η πρόγνωση του καιρού. (Γαλανίδου- Μπαλφούσια Έλσα, μν. Έργο, σελ 192)
Τα μερομήνια δεν περιγράφονται, είναι θέμα γνώσης και πρακτικής και όχι θεωρίας. Είναι υπόθεση πείρας και αντίληψης που χρήζει μιας ιδιαίτερης προσοχής. Μπορεί αρκετοί άνθρωποι να παρατηρούν το ίδιο πράγμα αλλά να έχουν διαφορετικές αντιλήψεις και οι προβλέψεις τους να μην ταυτίζονται. Η διαφορά δεν θα είναι ακραία, μα η πρόβλεψη του καθενός μπορεί να μη συμπέσει ως προς την ένταση του φαινομένου. Είναι κατάλοιπο παλαιών αστρολογικών αντιλήψεων που απόκτησε ο άνθρωπος εξετάζοντας τα καιρικά φαινόμενα με βάση τ’ άστρα.
Πίστευαν ότι μπορούσαν να μαντέψουν τον καιρό που θα έχει κάθε μήνας αν εξέταζαν τις πρώτες τρεις ή εξι ή δώδεκα μέρες των μηνών Ιουλίου ή Αυγούστου κατ’ άλλους του Μαρτίου ή Ιανουαρίου. Τα Μερομήνια (Μήνας+ημέρα) είναι γνωστά και ως Μηναλλάγια (Μήνας+αλλαγή). Σε άλλες περιοχές της χώρας μας είναι γνωστά ως Μεραμήνια, Μηνολόγια, Καταμήνια, Νερομήνια, Κεφαλομήνια, Καταμηνάτα, Αλλαξομήνια, Προφάνερα ή Φανερά, Λογομήνια, Δρίμες, Δρίματα κ.λπ.
Πιστεύεται ότι ο Θεός έδωσε τα μερομήνια σαν σημάδια του καιρού και εμφύτευσε νου και γνώση στους ανθρώπους και τους βοήθησε να μπορούν να τα διαβάζουν ώστε να προγραμματίζουν και να σχεδιάζουν για το επόμενο καλλιεργητικό έτος. Αν αναλογιστούμε ότι ένα μήνα περίπου μετά τα μερομήνια, άρχιζε το έτος της σποράς. Γνωρίζουμε ότι οι ενοίκια των αγρών άρχιζαν του Σταυρού (14 Σεπτεμβρίου Ύψωση του Τιμίου Σταυρού εκάστοτε έτους), δηλαδή η καλλιεργητική περίοδος άρχιζε και τέλειωνε αυτή την ημερομηνία.
Εφόσον παρατηρούσαν τα μερομήνια, στην διάρκεια του ενός μηνός περίπου σχεδίαζαν τις εργασίες τους, ανάλογα με τον καιρό που πρόβλεπαν και ανέμεναν. Τα μερομήνια συσχετίζονται κατ’ αρχήν με το Φεγγάρι, τ’ Άστρα, τον Ήλιο και τους Γαλαξίες. Δευτερέυοντα ρόλο σε αυτή την συσχέτηση έχουν, ο άνεμος, η υγρασία και τα σύννεφα. Ακόμη στην πρόβλεψη δύναται να συμβάλλουν οι ζωντανοί οργανισμοί και τα φυτά.
Βάσει των παρατηρήσεων που πραγματοποιούν αποφαίνονται στο, ότι καιρό θα κάνει τη πρώτη μέρα της παρατήρησης τον ίδιο καιρό θα κάνει τον πρώτο μήνα του χρόνου. Ο υπολογισμός των μηνών για τις καιρικές προβλέψεις αρχίζει καθώς προανάφερα από την εμφάνιση του ογδόου φεγγαριού.
Αυτό συνεπάγεται από τις κινήσεις της Σελήνης και όχι μόνο. Αρκετοί καιροσκόποι αρχίζουν από διάφορες ημερομηνίες, όπως την 20 Ιούλη, αρχές Αυγούστου κ.α. Αυτές είναι λανθασμένες πρόβλεψεις, διότι τις ημερομηνίες τις όρισε ο άνθρωπος ενώ οι κινήσεις της Σελήνης είναι ένα φυσικό φαινόμενο και όπως γνωρίζουμε η Σελήνη επηρεάζει κατά μεγάλο ποσοστό τις καιρικές συνθήκες. Στην Ηλεία (Πελοπόννησος) ο καιρός της πρώτης Αυγούστου αντιστοιχεί για τον καιρό που θα κάνει το μήνα Αύγουστο.
Η δεύτερη μέρα του Αυγούστου αντιστοιχεί για το Σεπτέμβριο και ούτω καθεξής. Στη Λέσβο αρχίζουν τις παρατηρήσεις και προβλέψεις του καιρού από τις 26 Ιουλίου ως τις 6 Αυγούστου. Στα Κύθηρα αρχίζουν από τις 20 Ιουλίου γιορτή του Προφήτη Ηλία. Στον Πόντο μετρούν τις πρώτες ημέρες του Γενάρη. Οι παρατηρήσεις του καιρού της 1ης Γενάρη αφορούν τη πρόβλεψη του Γενάρη και ούτω καθεξής. Σε άλλα μέρη της χώρας η πρόβλεψη του καιρού άρχιζε σε διαφορετικές ημερομηνίες. Σε αρκετές περιοχές υπάρχει η αντίληψη, ότι οι μέρες αυτές είναι αποφράδες όπως οι δρίμες.
Κατά συνέπεια τις ημέρες των Μερομήνιων απαγορεύονται οι εργασίες. Πίστευαν ότι αν τις ημέρες εκείνες ο ξυλουργός έκοβε ξύλα, η ξυλεία θα σάπιζε. Αν οι νοικοκυρές έπλυναν τα ρούχα τότε αυτά θα φθειρόταν πολύ γρήγορα. Πρόσεχαν πολύ τη κάθε εκδήλωση τους. Δεν έκαναν γάμους και προξενιά τις ημέρες των Μερομήνιων διότι πίστευαν ότι οι γάμοι θα διαλυόταν και τα προξενιά θα χαλούσαν. Οι γυναίκες δεν λούζονταν την νύκτα και δεν έβγαιναν έξω από το σπίτι. Τα Μερομήνια βασίζονται σε παμπάλαιες αντιλήψεις των αρχαίων που πίστευαν ότι τα ουράνια σώματα επηρεάζουν την ατμόσφαιρα της γης. Ειδικά εκείνοι που μετρούσαν τα Μερομήνια από τις 20 Ιουλίου πίστευαν ότι τότε γίνεται η εμφάνιση του Αστερισμού του Κυνός.
Η ουράνια σφαίρα.
Με το βέλος σημειώνεται ο αστερισμός του Κυνός Ο Αστερισμός αυτός ήταν προσφιλής στους Αστρολόγους και στους Μάγους για μαντικές παρατηρήσεις. Ταυτίζεται η αρχή των Μερομήνιων με τη γιορτή του Προφήτη Ηλία διότι πίστευαν ότι ο Προφήτης Ηλίας ήταν κύριος της βροχής και των μετεωρολογικών φαινομένων. Ο ήλιος, το φεγγάρι, η παρουσία κομητών, η πούλια και ο ουρανός γενικότερα, αποτέλεσαν τους καθοδηγητές όχι μόνο των ναυτικών, αλλά και των στεριανών.
Οι παλιοί γεωργοί, που δεν είχαν ούτε γνώση της επιστήμης της Μετεωρολογίας, ούτε τη βοήθεια των γεωπόνων, αλλά και ο απλός λαός γενικότερα, βασιζόταν σε σημεία του ουρανού για να προβλέψει τις εκδηλώσεις των καιρικών φαινομένων και να προγραμματίσει τις διάφορες εργασίες του, γεωργικές, οικιακές, ναυτικές, κ.λ.π.
Λαϊκή Μετεωρολογία
Ας δούμε μια καταγραφή σημαντικών σημείων που εξέταζε ο λαός για να προβλέψει τον καιρό. Υπάρχουν τρεις περίοδοι πρόβλεψης, η μακροπρόθεσμη, η μεσοπρόθεσμη και η βραχυπρόθεσμη. Για την μακροπρόθεσμη πρόβλεψη χρησιμοποιούσε τα μερομήνια, για τη μεσοπρόθεσμη τ’ άστρα, ιδίως το φεγγάρι και για βραχυπρόθεσμη τα ζώα, τα πουλιά και τα έντομα.
Ήλιος
–Όταν ο ήλιος ανατέλλει λαμπρός, η μέρα θα είναι αίθρια. – Όταν λάμπει όλη την μέρα χωρίς καμία κηλίδα, και την επομένη θα υπάρχει καλοκαιρία. – Άσπρος ήλιος, μαύρη μέρα. – Όταν ο ήλιος ανατέλλει άσπρος και θαμπός, έρχεται σκοτεινιά ή βροχή. – Ήλιος που ανατέλλει θαμπός και οι ακτίνες του σκίζονται (σκορπίζονται) άλλες προς Βορρά και άλλες προς Νότο, προμηνύει βροχή ή άνεμο. – Ήλιος που ανατέλλει με πυκνό κύκλο γύρω του, αλλά που όσο περνάει η ώρα ο κύκλος διαλύεται, προμηνύει καλοκαιρία. – Του ήλιου κύκλος άνεμος, του φεγγαριού βρεχάμενος. – Ήλιος που δύει σε κόκκινο ουρανό, προμηνύει άνεμο. – Ήλιος που δύει σε πορτοκαλόχρωμο ουρανό χωρίς σύννεφα, προμηνύει καλοκαιρία.
– Ήλιος που δύει τον χειμώνα σε χρώμα ώχρας, προμηνύει καλοκαιρία. – Ήλιος που δύει με σύννεφα παχιά και χαλκόχρωμα προς το μέρος της Ανατολής, προμηνύει βροχή. – Του ήλιου ποδάρια ή σορόκο ή μαϊστραλιά. – Ήλιος ποδαράτος, αγέρας φουρτουνάτος. – Ήλιος με ποδάρια, όστριες και μαϊστράλια. – Ήλιος που ακτινοβολεί ανάμεσα απ’ τα σύννεφα κατά τη Δύση του λέγεται πως «έχει πόδια» και προμηνύει άνεμο με κακοκαιρία. Το ίδιο προμηνύει, εάν «έχει πόδια» μετά την ανατολή του. – Ήλιος που καίει πολύ προμηνύει βροχή. – Κόκκινη ανατολή, κατουρημένη δύση.
– Μικρό στέμμα γύρω από τον ήλιο, προμηνύει πιθανή βροχή. – Μεγάλο στέμμα γύρω του, διώχνει την βροχή. – Ο χειμωνιάτικος ήλιος με πολύ κρύο, λέγεται «ήλιος με δόντια». – Όταν υπάρχει συννεφόκαμα (ήλιος που καίει κρυμμένος πίσω από σύννεφα), θα βρέξει. – Όταν ο ήλιος ανατέλλει (συνήθως τρέμοντας) μέσα σε κόκκινο σύννεφο, θα βρέξει την ίδια μέρα ή τις επόμενες. – Ήλιος που ανατέλλει μέσα σε σύννεφα σαν σπαθιά προμηνύει σύντομα βροχή. – Όταν γύρω απ΄ τον ήλιο υπάρχει μαύρος κύκλος αρκετά φαρδύς, έρχεται θύελλα. — Όταν υπάρχουν δύο κύκλοι τέτοιοι, η θύελλα θα είναι σφοδρότερη.
– Ήλιος με μαύρες κηλίδες προμηνύει βροχή. Με κηλίδες κόκκινες, αέρα. Με μαύρες και κόκκινες ταυτόχρονα, και βροχή και αέρα. – Όταν οι ακτίνες του ήλιου στη δύση του ή στην ανατολή του είναι συγκεντρωμένες σε μία μόνο φωτεινή δέσμη, θα βρέξει. – Όταν πριν απ΄ την ανατολή του ήλιου υπάρχει ένα μικρό σύννεφο πάνω από τον ορίζοντα και ο ήλιος ανατέλλει χωρίς ακτίνες, θα βρέξει πολύ. – Ήλιος που ανατέλλει ή δύει ζεστός με κόκκινες ακτίνες προμηνύει πολυήμερους ανέμους.
– Όταν στην ανατολή ή στην δύση του ήλιου υπάρχουν κοκκινωπά σύννεφα προς τα βόρεια και προς τα νότια, έρχεται οπωσδήποτε κακοκαιρία. Όταν υπάρχουν μόνο προς τα βόρεια, έρχεται βόρειος άνεμος. Όταν υπάρχουν μόνο προς τα νότια, έρχεται νότιος άνεμος με πιθανή βροχή. – Όταν μετά από μια βροχερή ημέρα μαυριδερά σύννεφα καλύπτουν τον ήλιο στην δύση του και οι ακτίνες του σκορπίζονται άτακτα γύρω απ’ τα σύννεφα, θα βρέξει και την επομένη.
– Όταν οι ακτίνες του ήλιου λάμπουν θαμπά, όπως τότε που γίνεται έκλειψη ηλίου, θα βρέξει. – Όταν, πριν ανατείλει ο ήλιος, οι ακτίνες του είναι σκοτεινές, έρχεται άνεμος και βροχή. Όταν είναι πολύ σκοτεινές, θα βρέξει οπωσδήποτε. Όταν δεν είναι σκοτεινές, αλλά καλύπτονται απλώς από ελαφρό πέπλο από σύννεφα, θα έρθει άνεμος. – Αντήλιο (σχηματισμός δεύτερου ήλιου, οφειλόμενος σε αντανάκλαση του ηλιακού δίσκου στα σύννεφα): όταν σχηματιστούν δύο αντήλια και ταυτόχρονα αλώνι γύρω από τον ήλιο, θα βρέξει σύντομα.
Κομήτης
– Η εμφάνιση ενός κομήτη γενικώς προμηνύει ξηρασία και χειμώνα ψυχρό με ανεμοταραχές. – Εάν εμφανιστούν πολλοί, η χρονιά θα υπάρχει μεγάλη ανομβρία. – Όταν ο κομήτης αργήσει να διαλυθεί, περιμένουμε παρετεταμένη ξηρασία.
Ουρανός
– Όταν πριν απ’ την ανατολή του ήλιου ο ουρανός είναι κόκκινος και χάσει το χρώμα αυτό, όταν ανατείλει ο ήλιος, θα βρέξει. – Όταν το πρωί είναι κόκκινος ή κίτρινος, θα βρέξει με άνεμο. – Όταν στη δύση του ήλιου είναι ροζ, προμηνύει καλοκαιρία. – Όταν στην δύση του ήλιου είναι σκοτεινός και θολός, προμηνύει άνεμο. – Όταν στη δύση του ηλίου είναι βαθυκόκκινος, προμηνύει ανεμόβροχο. – Όταν στη δύση του ήλιου είναι λαμπρά κίτρινος, προμηνύει άνεμο. – Όταν στη δύση του ήλιου είναι αμυδρά κίτρινος, προμηνύει βροχή. – Όταν σε μια ζεστή μέρα μαυρίσει προς την ανατολή η τη δύση του ήλιου, έρχεται άνεμος.
– Υπερβολικά διαυγής ουρανός προμηνύει βροχή. – Όταν μετά από θύελλα εμφανιστεί «φρύδι» (κυανόχρωμο τμήμα του ουρανού στο βάθος του ορίζοντα), έρχεται νηνεμία. – Άστρα τον χειμώνα, σύννεφα το καλοκαίρι.
Πούλια
– Η ανατολή της (τέλος Μαΐου) δηλώνει αρχή καλοκαιριού. – Η δύση της (πρώτο 15ήμερο Νοεμβρίου) αρχή χειμώνα. – Πούλια πλακωμένη σπέρνει, όστρια καμωμένη. – Τον καιρό που κάνει, όταν δύει, θα τον κάνει επί σαράντα μέρες. – Όταν δύσει με καλοκαιρία, ο χειμώνας θα είναι ήπιος. – Η Πούλια βασιλεύοντας και πίσω παραγγέλνοντας, «Μήτε τσοπάνος στο βουνό μήτε ζευγάς στον κάμπο».
Το Φεγγάρι
Το φεγγάρι κατά τη διάρκεια ενός μήνα περνά από τέσσερις φάσεις (1ο, 2ο, 3ο και 4ο τέταρτο). Ανάλογα λοιπόν με τι καιρό θα «μπει» σε καθένα από τις περιόδους, τον ίδιο καιρό θα έχει μέχρι να αλλάξει το τέταρτο.
– Ξάπλα το φεγγάρι, όρθιος ο καραβοκύρης. – Όρθιο το φεγγάρι, ξάπλα ο καραβοκύρης. – Όρθό φεγγάρι, δίπλα ο ναύτης. (Όταν το φεγγάρι εμφανίζεται πλαγιαστό, έρχεται κακοκαιρία. Και αντίστροφα). – Φεγγάρι θαμπό και με άκρες όχι ευκρινείς αλλά στρογγυλεμένες προμηνύει βροχή. – Όταν οι δύο άκρες του φεγγαριού κρατάνε κατακόρυφη στάση χωρίς καμία κλίση, ίσως βρέξει. – Όταν το φεγγάρι παραμένει κατακόρυφο επί τέσσερις ημέρες, έρχεται θύελλα.
– Όταν την τρίτη ημέρα του νέου φεγγαριού το περιβάλει κύκλος κοκκινωπός, έρχεται μεγάλη θύελλα. – Κύκλον έχει το φεγγάρι; Για βροχή για ανεμοζάλη. – Όταν το φεγγάρι αποβραδίς περιβάλλεται από έντονα θαμπό κύκλο, την επομένη θα έχει πυκνή συννεφιά ή θα βρέξει. – Όταν ο έντονα θαμπός αυτός κύκλος συνοδεύεται από άνεμο, έρχεται κακοκαιρία. – Μικρό στέμμα (κύκλος) γύρω απ’ το φεγγάρι προμηνύει βροχή. – Όταν ο κύκλος που περιβάλλει το φεγγάρι είναι ανοικτός σε ένα σημείο, από εκεί θα έρθει άνεμος.
– Μεγάλο στέμμα (κύκλος) γύρω απ’ το φεγγάρι απομακρύνει τη βροχή. – Όταν το φεγγάρι την άνοιξη έχει χρώμα πυρόξανθο, οι παγετοί είναι πιθανοί τη νύχτα. – Όταν οι άκρες του νέου φεγγαριού την τρίτη ημέρα είναι λεπτές και καθαρές, έρχεται καλοκαιρία. – Όταν οι άκρες του νέου φεγγαριού την τρίτη ημέρα είναι λεπτές αλλά κοκκινωπές, έρχεται άνεμος. – Όταν το γεμάτο φεγγάρι έχει καθαρό φως, θα υπάρχει πολύ καλός καιρός. Όταν είναι κατακόκκινο, έρχεται άνεμος. Όταν υπάρχουν μαύρες κηλίδες, θα βρέξει.
– Όταν γύρω απ’ το φεγγάρι υπάρχει μια άλως (αλώνι, κύκλος, στέμμα), έρχεται άνεμος ή καλοκαιρία. Άνεμος, εάν η άλως έχει ρήγματα. Καλοκαιρία, εάν η άλως σβήνει ομαλά προς την έξω περιφέρεια της. – Όταν γύρω απ’ το φεγγάρι υπάρχουν δύο άλω (αλώνια), έρχεται θύελλα. Όταν υπάρχουν τρεις, η κακοκαιρία θα είναι ακόμα σφοδρότερη. Και όσο πιο μαύρες είναι η άλω και με πιο πολλά πήγματα, τόσο σφοδρότερη η κακοκαιρία. – Όταν το φεγγάρι έχει αλώνι, προμηνύει αλλαγή του καιρού. – Βρεμένο γύρισμα (χάση), αμπαριού γέμισμα. – Φεγγάρι κόκκινο προμηνύει κακή σοδειά.
– Όταν το φεγγάρι πιαστεί ανάσκελα (ανατέλλει σαν νέο φεγγάρι, πλαγιαστό), θα υπάρχει δροσιά σε όλο τον σεληνιακό μήνα. – Όταν το νέο φεγγάρι είναι σκοτεινό, θα βρέξει. Όταν είναι κόκκινο, θα έρθει άνεμος. Όταν είναι μαύρο ή πράσινο και παχύ, θα βρέξει και θα κάνει κρύο. Όταν είναι θαμπό και με πούσι, έρχεται κακοκαιρία. – Όπως θα πιαστεί (ανατείλει) το νέο φεγγάρι, έτσι (με τέτοιο καιρό) θα πάει όλος ο σεληνιακός μήνας.
– Όταν το νέο φεγγάρι έχει τις άκρες του στραμμένες προς Βορρά, θα επικρατήσουν βοριάδες. Όταν προς Νότο, νοτιάδες. – Όταν το νέο φεγγάρι γέρνει προς τα πίσω, θα επικρατήσουν νοτιάδες. Όταν προς τα εμπρός, βοριάδες. – Όταν το νέο φεγγάρι σκεπάζεται με ομίχλη, θα έρθει άνεμος. – Κόκκινο φεγγάρι, βάλε γέννημα στο πιθάρι. (κακοκαιρία).
Τα ζώα
Η συγκεκριμένη μέθοδος προέρχεται πιο πολύ μέσω της εμπειρίας και της επαφής με τη φύση. Παλιά οι άνθρωποι ζούσαν κυριολεκτικά στην φύση αφού εκεί ήταν τα χωράφια τους με αποτέλεσμα να μην πηγαίνουν για μέρες σπίτι τους και είχε σαν επακόλουθο να αναπτυσσόταν μια ιδιαίτερη σχέση με τα στοιχεία τις φύσης. Έτσι λοιπόν, ανάλογα με το άκουσμα του κελαηδίσματος συγκεκριμένων πουλιών κατάφερναν να διαπιστώσουν τι καιρό θα κάνει τις αμέσως επόμενες ημέρες. Δείτε την επιστημονική προβλεψη του καιρού στους σχετικούς συνδέσμους.
Οι τσοπάνηδες μάλιστα την πρωταυγουστιά έχουν και τη «σκυλομαντεία». Σηκώνονται πολύ πρωί, βαθιά σχεδόν χαράματα, και κοιτάζουν τα σκυλιά πως κοιμούνται. Κι αν αυτά κοιμούνται ξάπλα με τεντωμένα τα πόδια, λένε: «Καλοχειμωνιά θα ’χουμε και γλυκοκαιριά». Αν δούνε όμως πως αυτά κοιμούνται μαζεμένα, κουλουριασμένα με το κεφάλι χωμένο στα πόδια τους, τους ακούς να λένε: «κακοχειμωνιά θα ’χουμε φέτος, κακοχειμωνιά με χιόνια και παγοβροχιές».
– Κόκκορας που λαλεί παράκαιρα (πρόωρα) προλέγει αλλαγή καιρού. – Όταν η γάτα στο παραγώνι νίβεται κατά την όστρια θα έρθει χειμώνας (βροχή), κατά τον βοριά- κρύα και κατά τον μαΐστρο χαλαζόκαιρος. – Όταν το γουρούνι, οι γίδες, τα μαρτίνια ή και τα πρόβατα της στάνης χοροπηδάνε, σημαίνει αλλαξοκαιριά, (συνήθως βροχή). – Σαν ουρλιάζουν τα τσακάλια όξω από το χωριό από βραδύς θα έρθει βαρυχειμωνιά. – Όταν τα καρκαρέλια λαλάνε πάνω από τα δένδρα, προμηνάνε βροχή. – Σκάρισμα μηρμηγκοφωλιάς σε λιακάδες το χεινόπωρο, προμηνάει πολύμερη βαρυχειμωνιά.
– Αράχνες (ιστοί) που ανεμίζονται στον αέρα, μηνάνε κακοκαιρία. – Σφήκες που σκαρίζουν μες το σπίτι πέφτοντας από τις χαραμάδες της σκεπής προμηνάνε χειμώνα. – Όταν τα χελιδόνια πετούν χαμηλά θα βρέξει. – Όταν τα παπιά, οι χήνες και κότες φτερουγάνε δίχως λόγο τότε θα βρέξει. – Όταν σκούζει ο Γούβης για νερό, θα βρέξει κι όταν σκούζει η Κουκουβάγια θα έχουμε ξέρα. – Σαν βγαίνουν τα καβούρια από τα λαγκάδια, προμηνύουν βροχή.
– Τα χέλια σαν βγαίνουν στην στεριά φοβούνται βροχή. – Όταν τσιμπάνε οι μυίγες θα βρέξει. – Όταν χορεύουν τα γουρούνια τότε θα βρέξει. – Τα πολλά βελανίδια δηλώνουν κακοχειμωνιά – Αν τα έλατα είναι πολύ φορτωμένα με κουκουνάρια, θα έχουμε βαρυχειμωνιά. – Αν το σκυλί ψάχνει να βρει τόπο για να προφυλαχθεί, σημαίνει ότι θα έχουμε βαρυχειμωνιά. – Αν εμφανισθούν πρόωρα αποδημητικά πουλιά, σημαίνει ότι θα έχουμε βαρυχειμωνιά.
News
- Σχολεία 2026: Πότε ανοίγουν οι Παιδικοί και Βρεφονηπιακοί Σταθμοί μετά τις καλοκαιρινές διακοπές
- Δεκαπενταύγουστος: Πως θα πληρωθούν όσοι εργαστούν- Τι ισχύει με τη προσαύξηση 75%
- Η τεχνική με το χτένι στην κατάψυξη και ακόμη 10 Σωτήρια κόλπα για να διώξετε ψείρες και κόνιδες
- Ολική έκλειψη Ηλίου 2026: Τι ώρα θα τη δούμε στην Ελλάδα- Τί πρέπει να κάνουμε σήμερα
- Έκλειψη Αυγούστου: Η Πτώση του Βασιλιά ανοίγει τα μονοπάτια του Πεπρωμένου-Οι καρμικές αλλαγές για αυτά τα 4 ζώδια είναι αναπόφευκτες