Λένα Γατσή
Γιατί τρέχει αίμα από τη μύτη σε όσους ταξιδεύουν στον χρόνο ή αντιλαμβάνονται παράλληλες πραγματικότητες; Πίσω από αυτό το τρικ που είδαμε στην eleven από το Strαnger Things, κρύβεται μια επιστημονική λογική.
Στη σειρά του Netflix Stranger Things, η Eleven έχει ένα περίεργο σημάδι κάθε φορά που χρησιμοποιεί τις υπερφυσικές της δυνάμεις: Η μύτη της αιμορραγεί. Αυτό δεν είναι μοναδικό και το έχουμε δει και σε άλλες σειρές και ταινίες με time travellers όπως το Dark και πολύ γνωστές ταινίες όπως το The Ring και Το Φαινόμενο της Πεταλούδας και συμβαίνει κάθε φορά που οι χαρακτήρες “σπάνε” τους φυσικούς νόμους του χρόνου και ταξιδεύουν στο χρόνο ή σε άλλες διαστάσεις.
Αλλά γιατί τρέχει αίμα από τη μύτη σε όσους ταξιδεύουν στον χρόνο ή αντιλαμβάνονται παράλληλες πραγματικότητες; Πίσω από αυτό το κινηματογραφικό τρικ κρύβεται μια επιστημονική λογική: Το ανθρώπινο σώμα και ο εγκέφαλος έχουν όρια, και όταν ξεπερνιούνται, αφήνουν σημάδια που είναι ορατά ακόμη και στο κοινό.
Γιατί τρέχει αίμα από τη μύτη της eleven στο stranger things και σε αλλες σειρές και ταινίες ;
Το φαινόμενο της αιμορραγίας από τη μύτη όταν κάποιος χρησιμοποιεί υπερφυσικές ή ψυχικές δυνάμεις είναι γνωστό σε πολλές ταινίες και σειρές και έχει γίνει ένα χαρακτηριστικό κινηματογραφικό τρικ για να δείξει την υπερφόρτωση του εγκεφάλου ή του σώματος. Στα κλασικά παραδείγματα ανήκουν ταινίες όπως το The Ring και Το Φαινόμενο της Πεταλούδας, όπου οι χαρακτήρες πληρώνουν με το σώμα τους όταν εκτίθενται σε παράδοξα ή ψυχικές πιέσεις πέρα από τα ανθρώπινα όρια.
Στον κόσμο των σειρών, το Stranger Things δείχνει την Eleven να αιμορραγεί από τη μύτη κάθε φορά που χρησιμοποιεί τις ψυχικές της δυνάμεις ή έρχεται σε επαφή με το Upside Down, ενώ στο γερμανικό Dark, οι ταξιδιώτες του χρόνου εμφανίζουν το ίδιο σύμπτωμα κατά τη διάρκεια επικίνδυνων χρονικών μετατοπίσεων. Αυτές οι σκηνές χρησιμοποιούν το αίμα ως άμεση οπτική ένδειξη της πίεσης που ασκείται στον εγκέφαλο και στο σώμα, καθιστώντας το φαινόμενο εύκολα κατανοητό για το κοινό.
Το trope δεν περιορίζεται μόνο στον κινηματογράφο ή τις ζωντανές σειρές.,εμφανίζεται και σε anime όπως το Steins Gate, όπου οι χαρακτήρες αιμορραγούν από τη μύτη όταν εμπλέκονται σε επικίνδυνες αλλαγές γραμμών χρόνου, καθώς και σε manga όπως το Akira, όπου η υπερβολική χρήση ψυχικών δυνάμεων οδηγεί σε φυσική φθορά και αιμορραγία. Ακόμα και σε κλασικές ταινίες τρόμου και επιστημονικής φαντασίας, όπως το Scanners και το Firestarter, η αιμορραγία από τη μύτη χρησιμοποιείται για να δείξει την ακραία πίεση ή τις ψυχικές δυνάμεις που ξεπερνούν τα ανθρώπινα όρια.
Συνολικά, το φαινόμενο αυτό λειτουργεί ως μια καθολική ένδειξη του τιμές που πληρώνει το σώμα όταν έρχεται αντιμέτωπο με υπερφυσικές ή χρονικές δυνάμεις. Από τις πιο γνωστές ταινίες και σειρές μέχρι τα anime και manga, η αιμορραγία από τη μύτη παραμένει ένα οπτικό σύμβολο της πίεσης, της υπερφόρτωσης και των ορίων που ξεπερνιούνται, συνδέοντας όλες αυτές τις ιστορίες με ένα κοινό μοτίβο που κατανοεί αμέσως το κοινό.
Ποια είναι η επιστημονική εξήγηση;
Το ξαφνικό τρέξιμο αίματος από τη μύτη λειτουργεί ως οπτικό σύμβολο υπερφόρτωσης του εγκεφάλου ή του νευροψυχικού συστήματος. Στο πλαίσιο αυτό, όταν χαρακτήρες όπως η Eleven στο Stranger Things ή οι ταξιδιώτες του χρόνου στο Dark «σπάνε» τους φυσικούς νόμους ή έρχονται σε επαφή με παράλληλες πραγματικότητες, η μυθοπλαστική γλώσσα χρησιμοποιεί την αιμορραγία από τη μύτη για να δώσει στο κοινό μια άμεση ένδειξη ότι το σώμα και ο εγκέφαλος φτάνουν στα όριά τους.
Αυτή η χρήση παραπέμπει στο trope που στις σελίδες του TV Tropes αναφέρεται ως Psychic Nosebleed, δηλαδή η ρινική αιμορραγία ως ένδειξη υπερφόρτωσης ψυχικών ή νοητικών δυνάμεων στη φαντασία (όπου συχνά εμφανίζεται όταν κάποιος δεν μπορεί να «φιλτράρει» ή να ελέγξει την εισροή/εκροή νοητικών πληροφοριών).
Ιατρικά, η αιμορραγία από τη μύτη συμβαίνει στην πραγματικότητα όταν ευαίσθητα τριχοειδή αιμοφόρα αγγεία στη ρινική κοιλότητα σπάνε και ξεκινά ροή αίματος προς τα έξω, κάτι που μπορεί να πυροδοτηθεί από τραυματισμό, ξηρότητα, ρινίτιδα, αλλεργίες ή και άλλους μηχανικούς παράγοντες.
Αυτή η βιολογική ευαισθησία είναι η αιτία που το συγκεκριμένο σημείο του σώματος έχει επιλεγεί στη μυθοπλασία ως εύκολο οπτικό σημάδι ακραίας πίεσης ή «καταπόνησης» του οργανισμού.
Η μυθοπλασία μεταφέρει έτσι στο κοινό μια αίσθηση ότι το σώμα αντιδρά όταν η νοητική ή χρονική λειτουργία υπερβαίνει τα φυσιολογικά όρια, ακόμη κι αν αυτό δεν έχει αντίστοιχο μηχανισμό στην πραγματική φυσική ή βιολογία.