Κοινά προβλήματα των ματιών που σχετίζονται με την ηλικία και τρόποι πρόληψης

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περίπου 2,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με κάποια μορφή διαταραχής της όρασης, με μεγάλο ποσοστό αυτών να σχετίζεται με την ηλικιακή εκφύλιση.

Η γήρανση αποτελεί φυσική βιολογική διαδικασία που επηρεάζει όλα τα συστήματα του οργανισμού, συμπεριλαμβανομένης της όρασης, ενώ με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, τα προβλήματα όρασης που σχετίζονται με την ηλικία καθίστανται ολοένα και πιο συχνά. Ακολουθούν μερικά από τα συνηθέστερα προβλήματα των ματιών σήμερα που σχετίζονται με την ηλικία αλλά και τρόποι πρόληψης που θα σας βοηθήσουν να διατηρήσετε την όρασή σας σε άριστη κατάσταση για περισσότερο.

• Ηλικιακή Εκφύλιση της Ωχράς Κηλίδας (AMD)

Η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες μη αναστρέψιμης απώλειας όρασης στους ενήλικες άνω των 60 ετών στις αναπτυγμένες χώρες. Όπως αναφέρει ο οφθαλμοπλαστικός Θάνος Μπεζάτης, πρόκειται για “μια πάθηση που σταδιακά αλλοιώνει τη φυσιολογική ανατομία και λειτουργία της ωχράς κηλίδας και εμφανίζεται σε ηλικίες από 60 ετών και άνω”. Διακρίνεται σε ξηρή και υγρή μορφή, με την ξηρή να αφορά περίπου το 85–90% των περιπτώσεων. Η επιστημονική έρευνα του γιατρού συνεχίζει να ρίχνει φως στην εξέλιξη της νόσου, η οποία στα τελικά της στάδια μπορεί να προκαλέσει γεωγραφική ατροφία, με την πλήρη απώλεια κυττάρων στον αμφιβληστροειδή.

Πρόληψη: Η λήψη αντιοξειδωτικών (όπως βιταμίνη C, E, ψευδάργυρος, λουτεΐνη και ζεαξανθίνη) βάσει των ευρημάτων της μελέτης AREDS2, μπορεί να επιβραδύνει την πρόοδο της νόσου σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Η διακοπή του καπνίσματος και η υγιεινή διατροφή πλούσια σε φυλλώδη λαχανικά και ωμέγα-3 λιπαρά οξέα συνιστώνται ως προληπτικά μέτρα.

• Καταρράκτης

Ο καταρράκτης χαρακτηρίζεται από θόλωση του φακού του ματιού και αποτελεί τη συχνότερη αιτία αναστρέψιμης τύφλωσης παγκοσμίως. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περίπου 94 εκ. άνθρωποι αντιμετωπίζουν το πρόβλημα αυτό, κι όμως μόνο το 17% των ατόμων με προβλήματα όρασης λόγω καταρράκτη έχουν πρόσβαση σε κατάλληλη παρέμβαση. Και σε αυτή την περίπτωση, τα ποσοστά εμφάνισης αυξάνονται σταθερά με την ηλικία.

Πρόληψη: Η χρήση γυαλιών ηλίου για την προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία, η ρύθμιση του σακχαρώδους διαβήτη και η αποφυγή καπνίσματος μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης. Η χειρουργική αφαίρεση του φακού και αντικατάσταση με ενδοφθάλμιο φακό έχει υψηλά ποσοστά επιτυχίας και αποκατάστασης της όρασης.

• Γλαύκωμα

Το γλαύκωμα αποτελεί ομάδα παθήσεων που χαρακτηρίζονται από προοδευτική βλάβη του οπτικού νεύρου, συχνά λόγω αυξημένης ενδοφθάλμιας πίεσης. Είναι η δεύτερη κύρια αιτία μη αναστρέψιμης τύφλωσης παγκοσμίως. Υπολογίζεται ότι πάνω από 3 εκατομμύρια Αμερικανοί πάσχουν από γλαύκωμα, με το 50% να μην έχει διαγνωστεί.

Πρόληψη: Οι τακτικές οφθαλμολογικές εξετάσεις είναι απαραίτητες για την πρώιμη διάγνωση. Η φαρμακευτική αγωγή (κολλύρια), η χρήση λέιζερ ή χειρουργικές παρεμβάσεις μπορούν να καθυστερήσουν την εξέλιξη της νόσου. Δεν υπάρχουν συγκεκριμένα προληπτικά μέτρα για την αποτροπή εμφάνισης, αλλά η έγκαιρη διάγνωση είναι καίριας σημασίας.

• Διαβητική Αμφιβληστροειδοπάθεια

Πρόκειται για μια μικροαγγειοπάθεια του αμφιβληστροειδούς, αποτέλεσμα του μακροχρόνια μη ρυθμιζόμενου σακχαρώδους διαβήτη. Η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια επηρεάζει περίπου 4,1 εκατομμύρια ενήλικες στις ΗΠΑ, με πάνω από 800.000 να αντιμετωπίζουν απειλητικές για την όραση μορφές της νόσου.

Πρόληψη: Ο αυστηρός γλυκαιμικός έλεγχος, η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο. Η ετήσια διαστολή της κόρης και ο έλεγχος από οφθαλμίατρο είναι απαραίτητα, ακόμη και χωρίς εμφανή συμπτώματα.

• Ξηροφθαλμία

Η ξηροφθαλμία ή σύνδρομο ξηρών οφθαλμών είναι συχνό φαινόμενο σε άτομα άνω των 50 ετών, ιδιαίτερα σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση. Προκαλείται από μειωμένη παραγωγή δακρύων ή κακή ποιότητα δακρυϊκού υγρού.

Πρόληψη: Η χρήση τεχνητών δακρύων, η αποφυγή ξηρού ή κλιματιζόμενου περιβάλλοντος, η καλή ενυδάτωση και η αποφυγή πολύωρης έκθεσης σε οθόνες μπορούν να συμβάλλουν στην ανακούφιση και πρόληψη της κατάστασης.

Τα προβλήματα όρασης που σχετίζονται με την ηλικία είναι κοινά και συχνά εξελίσσονται προοδευτικά. Η πρόληψη βασίζεται στη διατήρηση ενός υγιούς τρόπου ζωής, στην τακτική παρακολούθηση από οφθαλμίατρο και στην έγκαιρη παρέμβαση.