Λένα Γατσή
Στην Ελλάδα το έθιμο του Επιτάφιου είναι από τις πιο αγαπημένες Πασχαλινές στιγμές για μικρούς και μεγάλους, αν και το κλίμα είναι πένθιμο. Όμως σε ορισμένα μέρη της χώρας οι Επιτάφιοι είναι μία εμπειρία που τη ζεις ενδεχομένως μόνο μία φορά στη ζωή σου. Θα μοιραστώ μαζί σου τους πιο όμορφους και φαντασμαγορικούς Επιτάφιους στην Ελλάδα που αξίζει να δεις έστω και μία φορά από κοντά.
Το Πάσχα έρχεται και η Μεγάλη Παρασκευή είναι σίγουρη η πιο πένθιμη μέρα αυτής της περιόδου. Παρόλα αυτά σε ορισμένα μέρη της Ελλάδας, ο Επιτάφιος είναι έτσι διαμορφωμένος που το πένθιμο κλίμα έρχεται να συναντήσει τον δυναμισμό της Πίστης αλλά και την βαθιά ιστορία της Ελλάδας. Διαβάστε παρακάτω:
Επιτάφιος στην Ύδρα
Την Μεγάλη Παρασκευή στην Ύδρα και συγκεκριμένα στα Καμίνια τηρείται ένα από τα πιο όμορφα έθιμα της χώρας μας, καθώς η περιφορά του Επιταφίου καταλήγει στην θάλασσα. Η μεγαλοπρεπής περιφορά του Επιταφίου, που ξεκίνησε το 1923 από τους σφουγγαράδες των Καμινίων, τηρείται κάθε Μεγάλη Παρασκευή με ευλάβεια και κατάνυξη και μάλιστα πραγματοποιείται νωρίτερα απ’ ότι στην υπόλοιπη Ύδρα, προκειμένου οι επισκέπτες να μπορέσουν να παρακολουθήσουν όλα τα έθιμα του νησιού.
Επιτάφιος στη Σύρο
Φεύγοντας από την Ύδρα, Μια βαθιά κατανυκτική εμπειρία περιμένει όλους εκείνους που θα βρεθούν στο νησί της Σύρου. Στο νησί των Κυκλάδων, Ορθόδοξοι και Καθολικοί γιορτάζουν ταυτόχρονα, σε μια συμβολική κίνηση ενότητας και ομοψυχίας.
Η περιφορά των Καθολικών Επιταφίων συνοδεύουν χιτώνες, σφουγγάρια και ζάρια κρεμασμένα σε κοντάρια που συμβολίζουν τα Θεία Πάθη. Οι Επιτάφιοι συναντιούνται στην πλατεία Μιαούλη και μπροστά από το δημαρχείο ψάλλονται τροπάρια της Μεγάλης Παρασκευής από τη χορωδία της ορθόδοξης ενορίας του Αγίου Νικολάου.
Ο επιτάφιος στη Σκιάθο
Η Εβδομάδα των Παθών είναι ιδιαίτερη στο νησί της Σκιάθου, με την ευλάβεια να κυριαρχεί τη Μεγάλη Παρασκευή. Εδώ, σε αντίθεση με τα περισσότερα μέρη της Ελλάδας, η Ακολουθία του Επιταφίου ξεκινά στη 01:00 μετά τα μεσάνυχτα και η περιφορά αρχίζει στις 04:00 το πρωί.
Η διαδρομή περιλαμβάνει τα σοκάκια της χώρας με έναν «προεξάρχοντα» να απαγγέλλει δυνατά τους ψαλμούς, ενώ ακολουθούν οι ψάλτες και οι πιστοί. Η επιστροφή στην εκκλησία γίνεται περίπου στις 05:30 το πρωί και τότε όλοι στέκονται μπροστά στην κλειστή της πόρτα για την αναπαράσταση της Καθόδου του Κυρίου στον Άδη. «Άρατε Πύλας!» φωνάζει ο πρωτοπρεσβύτερος, σπρώχνοντάς την.
Ο Επιτάφιος στα Μετέωρα
Η ημέρα της Μεγάλης Παρασκευής, όπως και όλες οι ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας, αποκτά μια άλλη διάσταση στα Μετέωρα. Η πνευματικότητα είναι διάχυτη σε κάθε μοναστήρι, σε κάθε γωνιά. Την Μεγάλη Παρασκευή, οι Επιτάφιοι στολίζονται λιτά και στέκονται μπροστά μέσα στα μοναστήρια.
Επιτάφιος στη Κορώνη
Στην αρχοντική Κορώνη, τη Μεγάλη Παρασκευή η περιφορά του επιταφίου πραγματοποιείται στα γραφικά δρομάκια της. Οι πιστοί ακολουθούν τον Επιτάφιο, περνώντας με κεριά και φαναράκια από τα στενά της πόλης. Η περιφορά καταλήγει στο πανέμορφο κάστρο της Κορώνης, όπου από το πλάτωμα η θέα του Μεσσηνιακού κόλπου συγκλονίζει.
Επιτάφιος στο Μαρμακέτο Λασιθίου
Πάρα πολλοί οι Επιτάφιοι στην Κρήτη, όμως σε ένα μικρό χωριό στο Οροπέδιο Λασιθίου υπάρχει ένας Επιτάφιος πάρα πολύ ιδιαίτερος. Στο χωριό Μαρμακέτο οι γυναίκες στολίζουν τον Επιτάφιο με άγριες ορχιδέες που φύονται στο νησί.
Όπως προστάζει το έθιμο, το Μεγάλο Σάββατο οι κάτοικοι βγάζουν τις ορχιδέες από τον Επιτάφιο και τις κρεμούν στα σύρματα που είναι τοποθετημένα στην εκκλησία του Αη Γιάννη του Θεολόγου. Τα λουλούδια ξεραίνονται και ξανανθίζουν την ημέρα της γιορτής του, στις 8 Μαΐου.
Πρόκειται για ένα έθιμο άρρηκτα συνδεδεμένο τόσο με το συγκεκριμένο χωριό όσο και με τον Άγιο Ιωάννη το Θεολόγο, καθώς λέγεται πως εκεί που είχαν βρει στο παρελθόν τα οστά του Αγίου, είχε σχηματιστεί ένας σταυρός από ανθισμένα λουλούδια του αγρού.
Ο Επιτάφιος στη Κάρπαθο
Το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής οι καμπάνες χτυπούν πένθιμα. Γυναίκες και άντρες αφήνουν τα σπίτια τους και πηγαίνουν στις αυλές και στους αγρούς για να μαζέψουν λουλούδια προκειμένου να στολίσουν τον Επιτάφιο. Με τα μπουκετάκια τους στα χέρια μπαίνουν στην εκκλησία.
Δείτε ακόμα Πάσχα στο Ναύπλιο: Ο φαντασμαγορικός Επιτάφιος μέσα στη θάλασσα και τα μεγαλοπρεπή έθιμα
Το ιδιαίτερο που συμβαίνει στην Κάρπαθο είναι πως οι άνθρωποι που έχασαν κάποιον δικό τους τη μέσα στη χρονιά, μαζί με τα λουλούδια καρφιτσώνουν μια φωτογραφία του αγαπημένου τους προσώπου και μια μαντινάδα. Όταν ο Επιτάφιος ετοιμαστεί οι γυναίκες αφαιρούν από το κεφάλι τους τις περίτεχνες παραδοσιακές μαντήλες τους και με ξέπλεκες κοτσίδες μοιρολογούν τους νεκρούς τους.
Η περιφορά του Επιταφίου γίνεται σε όλο το χωριό, με στάσεις μπροστά από κάθε σπίτι που κατοικείται και είναι ανοιχτό προκειμένου να διαβαστούν τα ονόματα των νεκρών τους. Την Τρίτη της Λαμπρής, οι Ολυμπίτες και οι Ολυμπίτισσες περιφέρουν τις εικόνες τους ξεκινώντας από το νεκροταφείο και μεταφέροντας το μήνυμα της Ανάστασης.
Ο Επιτάφιος στον Άγιο Γεώργιο Κέρκυρας
Ο ναός του Αγίου Γεωργίου οικοδομήθηκε το 1840, εντός του Παλαιού Φρουρίου της Κέρκυρας, για την κάλυψη των θρησκευτικών αναγκών των Άγγλων στρατιωτών που υπηρετούσαν στο νησί την περίοδο μεταξύ 1814 – 1864.
Για την κατασκευή του ναού χρησιμοποιήθηκαν υλικά από τα γκρεμισμένα σπίτια της γύρω περιοχής. Το 1865 με την ενσωμάτωση της Κέρκυρας στην Ελλάδα, η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου από αγγλικανικός ναός μετατράπηκε σε ορθόδοξος.
Τα εγκαίνιά του πραγματοποιήθηκαν στις 21 Μαρτίου του 1865. Η εκκλησία λειτουργεί μονάχα μια φορά τον χρόνο, την ημέρα που γιορτάζεται η μνήμη του Αγίου Γεωργίου, όμως το μεσημέρι της Μεγάλης Παρασκευής ξεκινά από εκεί η περιφορά του Επιταφίου.
Ο Επιτάφιος στη Πάρο
Στην Πάρο η περιφορά του Επιταφίου, στο χωριό της Mάρπησσας στα ημιορεινά του νησιού, κάνει δεκαπέντε στάσεις. Σε κάθε μία από αυτές φωτίζεται κι ένα σημείο του βουνού. Σε κάθε στάση οι κάτοικοι αναπαριστούν σκηνές από τη ζωή και τα πάθη του Ιησού Χριστού.
Από την είσοδο στα Ιεροσόλυμα, την προσευχή στο Όρος των Ελαιών, μέχρι τη Σταύρωση και την Ανάσταση. Το έθιμο θέλει οι κάτοικοι να παίρνουν στο σπίτι τους τα κεριά του Επιταφίου κι όταν έχει φουρτούνα ή καταιγίδα να τα ανάβουν για να περάσει η κακοκαιρία. Κι αν φέτος έχεις προγραμματίσει να περάσεις το Πάσχα στην Άνδρο τότε εδώ θα μάθεις όλες τις απαραίτητες πληροφορίες.
Photo cover via: newsbomb.gr
Σχετικά άρθρα:
- Οι καλύτεροι Πασχαλινοί προορισμοί για το 2026 σύμφωνα με το ChatGPT
- Πάσχα στη Χαλκιδική: Το έθιμο του Αφανού στο Μεταγγίτσι κι άλλα φαντασμαγορικά έθιμα για Πασχαλινές διακοπές γεμάτες κατάνυξη
- Ναύπακτος: Επισκέψου την μαγευτική Καστροπολιτεία μόλις 2 ώρες μακριά από την Αθήνα
Έχετε δει κάποιους από τους παραπάνω Επιτάφιους από κοντά; Πείτε μας τις εντυπώσεις σας στα σχόλια.
Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου χωρίς την γραπτή άδεια από τον εκδότη.