Ιωάννα Σακκή
Τις δεκαετίες του 1950 και του 1960 προβάλλονταν παντού διαφημίσεις που έλεγαν πως το κάπνισμα κάνει καλό και μάλιστα το σύστηναν ακόμη και οι γιατροί. Μέχρι και το 2000 αυτές οι διαφημίσεις ήταν κοινωνικά αποδεκτές. Πότε απαγορεύθηκε η διακοπή διαφημίσεων τσιγάρων;
Ενώ σήμερα ξέρουμε όλοι πόσο κακό κάνει το κάπνισμα στη συνολική υγεία του ανθρώπου, από το 1940 μέχρι και τις αρχές του 2000, οι διαφημίσεις των τσιγάρων παρουσίαζαν το κάπνισμα σαν κάτι που το συστήνουν ακόμη και οι γιατροί. Υποστήριζαν ότι κάνει καλό στο βήχα και στον λαιμό ενώ το παρουσίαζαν ως κάτι…cool και κοινωνικά αποδεκτό.
«Οι περισσότεροι γιατροί καπνίζουν Camel»
Υπήρξε μία εποχή κατά την οποία τα τσιγάρα όχι μόνο διαφημίζονταν παντού χωρίς περιορισμούς αλλά και προωθούνταν ως κάτι που κάνει καλό στην υγεία! Γιατροί, αθλητές και διασημότητες προωθούσαν επί χρόνια το κάπνισμα με διαφημίσεις στην τηλεόραση και το ραδιόφωνο ως κάτι που κάνουν οι ίδιοι συχνά ή ακόμα και που προστατεύει τον λαιμό από ερεθισμούς και βήχα!
Ακόμη, αρκετές διαφημίσεις εκμεταλλεύονται την ανθρώπινη ανάγκη για κοινωνική αποδοχή, παρουσιάζοντας το κάπνισμα ως κάτι που θα κάνει τους άλλους να θαυμάσουν τους καπνιστές ή που θα τους καταστήσει πιο κοινωνικά αποδεκτούς.
Τη δεκαετία του 1940 οι καπνοβιομηχανίες προσέλαβαν γιατρούς, για να προωθήσουν τα προϊόντα τους και να κατευνάσουν τις ανησυχίες των πολιτών για τους κινδύνους του καπνίσματος. Χρησιμοποιώντας ατάκες όπως «Ακριβώς αυτό που ζήτησε ο γιατρός» και «Περισσότεροι γιατροί καπνίζουν Camel», οι καπνοβιομηχανίες παραπλανούσαν τους καταναλωτές για χρόνια.
Τις δεκαετίες του 1950 και του 1960, τέτοιου είδους διαφημίσεις έπαιζαν παντού. Γνωστοί από την εποχή είναι μάλιστα οι καουμπόηδες της Marlboro που δελέαζαν τους άνδρες με μηνύματα ανδρισμού και ελευθερίας. Ορισμένες διαφημίσεις χρησιμοποιούσαν ακόμα και επαγγελματίες αθλητές για την προώθηση των προϊόντων τους.
Τις δεκαετίες του 1990 και του 2000 οι καπνοβιομηχανίες παρουσίασαν χαρακτήρες animation όπως ο Joe Camel για να αυξήσουν την απήχηση του καπνίσματος στα παιδιά. Τον ίδιο σκοπό είχαν και φρουτώδεις ή παράξενες γεύσεις στα τσιγάρα. Τα επόμενα χρόνια, συνηθισμένη τακτική προώθησης των τσιγάρων αποτέλεσε η χορηγία εκδηλώσεων και μεγάλων διοργανώσεων και το promotion μέσα από αυτές.
Πρόκειται για ένα αντιπροσωπευτικό παράδειγμα για το πώς οι διαφημίσεις μπορεί να λειτουργήσουν προπαγανδιστικά και να χειραγωγήσουν ολόκληρες γενιές σε πολύ σοβαρά θέματα. Με την εμφάνιση επιστημονικών αποδείξεων για τις επιβλαβείς επιπτώσεις του καπνίσματος στην υγεία, η νομοθεσία άρχισε να περιορίζει τις διαφημίσεις τσιγάρων. Ευτυχώς, οι διαφημίσεις τσιγάρων απαγορεύτηκαν από την τηλεόραση και το ραδιόφωνο στην Ελλάδα το 1978 σαν σήμερα, δηλαδή 8 χρόνια μετά τις ΗΠΑ.
Σταδιακά, οι περιορισμοί εντείνονταν και 2010, η Ελλάδα ενσωμάτωσε την Οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης περί Καπνού, η οποία ενίσχυσε τους περιορισμούς των διαφημίσεων και την υποχρέωση της παρουσίασης προειδοποιήσεων στα πακέτα τσιγάρων.
Σύμφωνα με το newsbeast.gr, σήμερα, οι διαφημίσεις τσιγάρων είναι απαγορευμένες σε όλα τα μέσα ενημέρωσης, με στόχο την προστασία της δημόσιας υγείας και τη μείωση της καπνιστικής κατανάλωσης με αποτέλεσμα να έχει αλλάξει σημαντικά και η κουλτούρα και κοινωνική αντίληψη γύρω από το κάπνισμα.
Αν σας φάνηκε ενδιαφέρον δείτε και Άκης Πάνου: Τί συνέβη πραγματικά εκείνη τη μοιραία μέρα που ο μουσικοσυνθέτης σκότωσε τον αγαπητικό της κόρης του
Photo cover via: pexels.com (Karyna Panchenko)
Σχετικά άρθρα:
- Το τραγικό τέλος του Τζορτ Όργουελ του σύγχρονου μάντη που προέβλεψε τον κόσμο όπως τον ζούμε σήμερα
- Όταν δολοφόνος έβγαλε όπλο στον Λευτέρη Πανταζή για τα μάτια της πανέμορφης συνοδού του
- Η κατάρα του Poltergeist: Οι καταραμένοι σκελετοί της ταινίας, οι θάνατοι 4 πρωταγωνιστών & η σκοτεινή θεωρία συνωμοσίας που σοκάρει