Χρήστος Πασχαλίδης
Το surf δεν είναι ένα απλό άθλημα, αλλά κουλτούρα και τρόπος ζωής με τεράστια ιστορία που μετράει αιώνες. Η ιστορία του surfing, η κουλτούρα του, το surfing σήμερα και η βιομηχανία που κρύβεται πίσω από αυτό και πότε το δοκίμασε η Αγκάθα Κρίστι.
Η ενασχόληση με τον αθλητισμό, όταν γίνεται με υγιείς όρους είναι πάντα καλό τόσο για τον εαυτό μας, όσο και για το μήνυμα που δίνουμε και στους υπόλοιπους. Το surfing είναι κι αυτό ένα άθλημα, αλλά είναι λίγο διαφορετικά από όλα τα άλλα.
Οι surfers, είναι άνθρωποι που εναρμονίζονται με τη φύση, αγαπούν και σέβονται τη θάλασσα. Ζουν για το Καλοκαίρι και περιμένουν με τις ώρες ένα κύμα που μπορεί και να μην έρθει. Μπορεί σήμερα να μην είναι έτσι ακριβώς, τουλάχιστον για τους επαγγελματίες, όμως η κουλτούρα του surfing είναι τεράστια και θα τη μάθουμε σήμερα. Διαβάστε παρακάτω:
Πότε ξεκίνησε το surf και από πού ξεκίνησαν όλα;
Έχει επικρατήσει η άποψη ότι το surf έχει τις ρίζες του στη Χαβάη. Μάλιστα αυτός ο ισχυρισμός εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενων πολλών διαφωνιών καθώς υπάρχουν ορισμένοι που υποστηρίζουν ότι το surf υπάρχει από τότε που οι άνθρωποι ξεκίνησαν να κολυμπούν.
Φαίνεται ότι το να καβαλάς τα κύματα πάνω σε ξύλινη σανίδα ήταν μία κοινή πρακτική στην αρχαία Πολυνησία και δεν αποτελούσε ακριβώς μία δραστηριότητα αναψυχής αλλά μάλλον ένα πρακτικό μέσο για να επιστρέψουν οι ψαράδες στην ακτή με την λεία τους.
Βέβαια μάλλον οι άνθρωποι τότε δε στεκόντουσαν όρθιοι στις σανίδες αλλά μάλλον ξαπλωμένοι μπρούμυτα. Όταν οι πρώτοι Πολυνήσιοι έφτασαν στα νησιά της Χαβάης τον 5ο αιώνα μ.Χ. έφεραν μαζί τους και τις παραδόσεις τους.
Photo via: dukesurf.com
Η ιστορία του surf στη Χαβάη
Στη Χαβάη λοιπόν το surfing ή he’e nalu ήταν το άθλημα των βασιλιάδων κι ένα ενσωματωμένο κομμάτι της τοπικής κουλτούρας. Μία τελετουργία που αποσκοπούσε στην εξημέρωση του ωκεανού. Μία μορφή τέχνης, για τους πιο ρομαντικούς.
Μόνο οι πιο εξειδικευμένοι τεχνίτες μπορούσαν να σκαλίσουν τις σανίδες και ο αρχηγός λάμβανε την ωραιότερη σανίδα που κατασκευαζόταν από το καλύτερο δέντρο. Ο αρχηγός ήταν επίσης ο πιο ικανός αναβάτης των κυμάτων.
Όμως όλοι δικαιούνταν να σερφάρουν και η διάκριση βρισκόταν στη ποιότητα της σανίδας. Επίσης αξίζει να σημειωθεί ότι εκείνη την εποχή το surf ήταν ένας τρόπος να λύνουν με ειρηνικό τρόπο τις διαφωνίες τους οι κάτοικοι του νησιού, μέσα από διαγωνισμούς.
Όταν οι Ευρωπαίοι άρχισαν να εγκαθίστανται στα νησιά, αποδοκίμασαν την πρακτική αυτή, αφού στα μάτια τους αυτοί οι πρωτεργάτες του surfing ήταν τεμπέληδες και προτιμούσαν να παίζουν στο νερό από το να δουλεύουν. Έτσι, καθ’ όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα η ευρωπαϊκή επιρροή στα νησιά της Χαβάης οδήγησε το surfing στα όρια της εξαφάνισης.
Photo via: surfer.com
Ο Δούκας Καχαναμόκου που άλλαξε τα πράγματα
Ο Δούκας Καχαναμόκου γεννήθηκε το 1890 στη Χονολουλού και μεγάλωσε κάνοντας surfing στο Γουαϊκίκι, με μία παραδοσιακή χαβανέζικη σανίδα 16 ποδών, δηλαδή 1,8 μέτρου. Κατέληξε μάλιστα να γίνει ολυμπιονίκης της κολύμβησης και κατέγραψε ρεκόρ ενώ κέρδισε τρία χρυσά μετάλλια.
Το παρατσούκλι του ήταν ο Δούκας ο Μεγάλος Καχούνα και αναβίωσε το χαβανέζικο surfing, ταξιδεύοντας σε όλο τον κόσμο για να το προωθήσει και σε άλλες κουλτούρες. Έτσι αποτέλεσε έναν από τους πρωτοπόρους του σύγχρονου surfing.
Το 1914 σύστησε το νέο αυτό άθλημα στη νότια Καλιφόρνια, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, ενώ συνέχισε να διαδίδει το άθλημα κατά την περίοδο του 1915-1932.
Photo via: pbssocal.org
Το άθλημα που αγαπούσε η Αγκάθα Κρίστι
Το 1922 η διάσημη συγγραφέας εγκλημάτων και μυστηρίων Αγκάθα Κρίστι, με τα περισσότερα βιβλία της να έχουν βγει μπεστ σέλερ, μαζί με τον σύζυγό της, ξεκίνησαν μία δεκάμηνη παγκόσμια περιοδεία που τους οδήγησε στις ακτές του Κέιπ Τάουν μέχρι το Waikiki Beach της Χονολουλού.
Και στα δύο μέρη η Αγκάθα βούτηξε κατευθείαν στα κύματα κι έτσι έγινε μία από τις πρώτες Βρετανίδες που δοκίμασαν το surfing. Ενδεχομένως να ήταν και η πρώτη Ευρωπαία. Στη Χαβάη όμως ήταν η πρώτη φορά που καβάλησε μία πραγματική σανίδα του surf.
Μάλιστα ενδιαφέρον προκαλεί μέχρι και σήμερα ότι κατάφερε να δανειστεί μία μακριά ξύλινη σανίδα που άνηκε σε έναν surfer ονόματι Fred. Η συγγραφέας επέλεξε το όνομα Fred επειδή ήταν το όνομα του αγαπημένου της πατέρα Frederick Alvah Miller, ο οποίος πέθανε όταν εκείνη ήταν δέκα ετών.
Photo via: apotis4stis5.com
Όταν το surfing έφτασε στη Καλιφόρνια
Στη Νότια Καλιφόρνια όλα ξεκίνησαν από τον Τζορτζ Φριθ. Ήταν γεννημένος το 1883, στο Οάχου από μητέρα που ήταν μισή από την Χαβάη και πατέρα από την Ιρλανδία. Οι ικανότητες του Τζορτζ στο σερφ εντυπωσίασαν τον Δούκα Καχαναμόκου.
Έτσι, το 1907 ο Αμερικανός συγγραφέας Τζαν Λόντον επισκέφθηκε τον Τζορτζ Φριθ και διδάχθηκε surf από αυτόν. Οι περιγραφές αυτές συμπεριλήφθηκαν σε ένα μακροσκελές δοκίμιο με τίτλο «Ένα βασιλικό άθλημα», το οποίο συνέβαλε στο να διαδοθεί το σερφ στις ΗΠΑ.
Την ίδια χρόνια, λίγο καιρό αργότερα πακέταρε τη σανίδα του και μετακόμισε στη Καλιφόρνια. Τα επόμενα χρόνια έκανε δημόσιες επιδείξεις στις οποίες συνδύαζε τεχνικές σερφαρίσματος με πρώτες βοήθειες σε περίπτωση πνιγμού. Μάλιστα έγινε ο πρώτος επαγγελματίας ναυαγοσώστης στη Καλιφόρνια και άνοιξε τον δρόμο στο σύγχρονο surfing.
Photo via: in.gr
Η κουλτούρα του surf
Έχετε παρατηρήσει ότι οι αθλητές που ασχολούνται με το surfing είναι δεμένοι μαζί του. Όλοι οι αθλητές έχουν πάθος με το άθλημα που ασχολούνται, αλλά οι surfers έχουν αναπτύξει ολόκληρη κουλτούρα σχετικά με την θάλασσα, την αρμονία που πρέπει να έχει ο άνθρωπος μαζί της και την φύση γενικότερα.
Είναι άνθρωποι που αγαπούν την αδρεναλίνη, αλλά περισσότερο αγαπούν την άμεση επαφή με την φύση. Τους αρέσει να καβαλούν τα κύματα και να νιώθουν ότι τα δαμάζουν. Ή πιο σωστά ότι μπορούν να συνυπάρξουν μαζί τους.
Επίσης το surfing δεν είναι ένα ανταγωνιστικό άθλημα. Μπορεί να βοήθησε στην επίλυση διαφορών παλιότερα, αλλά πλέον δεν είναι ένα άθλημα όπως το ποδόσφαιρο και το μπάσκετ. Φυσικά και υπάρχει ένας νικητής στους διαγωνισμούς.
Αλλά ο surfer χάνει και κερδίζει μόνο όσων αφορά στην αναμέτρησή του με τη θάλασσα. Μπορεί να πάρει χρυσό μετάλλιο, αλλά αν καταφέρει να καβαλήσει το σωστό κύμα, τη σωστή στιγμή, θα νιώσει περήφανος για τον εαυτό του.
Είναι κάτι σαν το bowling. Από την μία θες να πάρεις τους επιπλέον πόντους στο strike, από την άλλη παραδέχεσαι και τον άλλον όταν το καταφέρνει. Διότι η μαγεία δεν είναι στη νίκη, αλλά στην επαφή αυτών των ανθρώπων με τη θάλασσα, οι τεχνικές που θα ακολουθήσουν και πόσο όμορφα θα ταξιδέψουν πάνω στο κύμα.
Τέλος το surf δεν είναι διαδεδομένο σε όλες τις χώρες με τον ίδιο τρόπο. Παρόλα αυτά όλοι ξέρουμε γι’ αυτό και πάντα θαυμάζουμε τους surfers αφού ανεξάρτητα από την επικινδυνότητα, αυτό που κάνουν πάνω στη σανίδα θέλει ψυχραιμία, εξάσκηση και μεγάλη εμπιστοσύνη στον εαυτό σου.
Η κουλτούρα του surf σε παγκόσμιο επίπεδο αναδύθηκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ την δεκαετία του 1960, βίωσε τη χρυσή εποχή του. Αυτό που κάνει το surfing να είναι κουλτούρα είναι διότι οι άνθρωποι που ασχολούνται με αυτό έχουν αποδεσμευτεί από τον υλισμό του καπιταλισμού.
Φυσικά και είναι ένα ακριβό άθλημα. Και σίγουρα οι άνθρωποι που ασχολούνται με αυτό δεν είναι όλη μέρα στις παραλίες κάνοντας ηλιοθεραπεία. Παρόλα αυτά, είτε ένας surfer είναι επαγγελματίας είτε είναι ερασιτέχνης, βρίσκει το surf σαν απόδραση.
Απορρίπτει τα υλικά αγαθά. Τον ενδιαφέρει να έχει μόνο το μαγιό και μία καλή σανίδα. Και μετά χάνετε με τις ώρες να περιμένει το κατάλληλο κύμα, που μπορεί να μην έρθει και ποτέ.
Το μυαλό αδειάζει, το άγχος φεύγει και ο άνθρωπος νιώθει ότι μπορεί να ζήσει και χωρίς πολλά πράγματα. Γι’ αυτό είναι κουλτούρα. Γιατί αποτελεί τρόπο ζωής και τρόπο σκέψης. Στις δεκαετίες του 1950 και του 1960, το σερφ αποκτούσε όλο και μεγαλύτερη φήμη χάρη στις ταινίες, τα τραγούδια και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.
Με την πιασάρικη σερφ μουσική τους, οι Beach Boys σάρωναν την Οικουμένη, δημιουργώντας μια εικόνα του surfing με την οποία όλοι ήθελαν να εξερευνήσουν.
Κατά ειρωνικό τρόπο, οι Beach Boys δεν ήταν surfer οι ίδιοι, πέραν του Ντένις Γουίλσον, γεγονός που αποδεικνύει ότι δεν χρειάζεται να είσαι surfer για να ασπαστείς την κουλτούρα. Η δεκαετία του 1960 σηματοδότησε τη χρυσή εποχή του surfing. Οι surfer άρχισαν να ταξιδεύουν σε όλο τον κόσμο αναζητώντας τα τέλεια κύματα.
Επινοήθηκε ο όρος soul surfer, που σημαίνει ένα άτομο που κάνει σερφ για την απόλυτη απόλαυση και για να βρίσκεται κοντά στη φύση, ζει κοντά στην ακτή και προσπαθεί να περνάει όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο στο νερό.
Ήταν επίσης εκείνη την εποχή που οι surfers συχνά θεωρούνταν ναρκομανείς και τεμπέληδες μακρυμάλληδες που δεν δούλευαν. Οι surfers συνδέθηκαν με το κίνημα των χίπις και στις δεκαετίες του ’70 και του ’80, το κοινό συνέδεσε τα ναρκωτικά με την κουλτούρα του σερφ.
Photo via: cnn.com
Η κουλτούρα του σερφ σήμερα
Σήμερα λοιπόν όπως και πολλά πράγματα το surfing έχει εξελιχθεί σε μία βιομηχανία πολλών δισεκατομμυρίων που πουλάει τα πάντα. Από εξοπλισμό και αξεσουάρ μέχρι ρούχα, ταινίες, περιοδικά, ενεργειακά ποτά, συμπληρώματα διατροφής κ.α.
Οι επαγγελματίες συνεργάζονται πλέον με διάσημες μάρκες και η κουλτούρα προωθείται σε μεγάλο βαθμό στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Κι ενώ το 1960 αυτά τα προϊόντα πωλούνται κυρίως στη Καλιφόρνια και την Χαβάη, σήμερα είδη surf μπορείς να βρεις ακόμη και στην ηπειρωτική Νεμπράσκα.
Στη χρυσή εποχή του, το σερφ ήταν μια ανδροκρατούμενη δραστηριότητα στην οποία οι γυναίκες συχνά θεωρούνταν αξεσουάρ. Όχι πια! Οι γυναίκες έχουν τη δυνατότητα να αποδείξουν ότι είναι εξίσου δυνατές με τους άνδρες.
Σήμερα, το τυπικό στερεότυπο του surfer είναι πολύ διαφορετικό από ό,τι πριν από μερικές δεκαετίες. Οι επαγγελματίες surfer δεν είναι πλέον μακρυμάλληδες χίπηδες αλλά μυώδη, υγιή και ευπαρουσίαστα αγόρια και κορίτσια που ταξιδεύουν στον κόσμο για να καβαλήσουν τα καλύτερα κύματα για ένα σωρό χρήματα.
Όπως ήταν αναμενόμενο, αυτό οδήγησε σε ρήξη εντός της κοινότητας των surfers. Μπορεί ο ρομαντισμός να έχει χαθεί όσων αφορά τους επαγγελματίες, αλλά οι άνθρωποι που ασχολούνται ακόμη ερασιτεχνικά μαζί του, έχουν ακριβώς την ίδια αντίληψη για τη θάλασσα και τη φύση με τους αρχαίους Χαβανέζους.
Και μπορεί κάθε τι που αρέσει στη νέα γενιά να γίνεται κάποια στιγμή εμπόρευμα, όμως ίσως στο μέλλον καταφέρουμε να βρούμε εκείνη τη χρυσή τομή, ανάμεσα στο κέρδος και στην αυθεντικότητα.
Photo via: cnn.com
Διαβάστε όλα τα αθλητικά στο Daddy-Cool.gr
Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου χωρίς την γραπτή άδεια από τον εκδότη.