Ελένη Πανταζή
Οι συντάξεις χηρείας βρίσκονται στο επίκεντρο νέων παρεμβάσεων που σχεδιάζει το υπουργείο Εργασίας, με στόχο να δοθούν λύσεις σε ζητήματα που απασχολούν εδώ και χρόνια εκατοντάδες χιλιάδες δικαιούχους. Όλες οι πληροφορίες για τις αλλαγές στις συντάξεις που έρχονται μέσα στον Ιούνιο 2026.
Οι αλλαγές αναμένεται να προωθηθούν μέσα στον Ιούνιο και αφορούν δύο βασικά θέματα: τον τρόπο αντιμετώπισης των εθνικών συντάξεων όταν συντρέχουν περισσότερες παροχές και τη μείωση των συντάξεων χηρείας μετά την πάροδο τριών ετών από τον θάνατο του συνταξιούχου.
Το σχέδιο για τις μειώσεις μετά την τριετία
Βασικό στοιχείο της υπό επεξεργασία ρύθμισης είναι η αντιμετώπιση του προβλήματος που προκαλεί ανησυχία σε χιλιάδες δικαιούχους, οι οποίοι κινδυνεύουν να δουν σημαντικές περικοπές στις συντάξεις χηρείας τους.
Η λύση που εξετάζεται από το υπουργείο Εργασίας προβλέπει την επαναφορά της σύνταξης χηρείας στο 70% της σύνταξης που λάμβανε ο θανών. Σήμερα, οι επιζώντες σύζυγοι λαμβάνουν το 35% της σύνταξης του αποβιώσαντος. Η σχεδιαζόμενη παρέμβαση επιχειρεί να δώσει απάντηση στο πρόβλημα που έχει προκύψει από την εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας.
Σύμφωνα με τον νόμο Κατρούγκαλου, ο επιζών σύζυγος λαμβάνει ολόκληρη τη σύνταξη για διάστημα τριών ετών, το οποίο ξεκινά από την πρώτη ημέρα του μήνα που ακολουθεί τον θάνατο του συνταξιούχου. Μετά το πέρας της τριετίας, εφόσον ο δικαιούχος εργάζεται, ασκεί ελεύθερο επάγγελμα ή λαμβάνει άλλη σύνταξη από οποιαδήποτε αιτία, η παροχή μειώνεται στο 50%, ανάλογα με τη διάρκεια της απασχόλησης ή της αυτοαπασχόλησης, χωρίς όμως να μπορεί να πέσει κάτω από τα προβλεπόμενα κατώτατα όρια.
Τι προβλέπεται για αναδρομικά και μειώσεις
Το σχέδιο που εξετάζεται δεν περιλαμβάνει επιστροφή αναδρομικών στους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο δεν εφαρμόστηκε η σχετική διάταξη του νόμου Κατρούγκαλου.
Παράλληλα, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, προβλέπεται να συνεχιστεί το «πάγωμα» των περικοπών που προβλέπονται από τη νομοθεσία αλλά δεν εφαρμόστηκαν ποτέ σε περίπου 118.000 περιπτώσεις.
Επιπλέον, εξετάζεται η αποκατάσταση των ποσών σε περίπου 12.000 συντάξεις χηρείας του δημόσιου τομέα. Μετά την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως είχε διαβεβαιώσει ότι το θέμα θα αντιμετωπιστεί, ενώ ο υφυπουργός Εργασίας Κώστας Καραγκούνης είχε δηλώσει δημόσια ότι δεν πρόκειται να γίνουν περικοπές στις συντάξεις χηρείας ούτε να ζητηθούν αναδρομικά από τους δικαιούχους.
Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας
Στις 18 Μαΐου, το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ουσιαστικά ότι δεν είναι δυνατόν ένα πρόσωπο να λαμβάνει περισσότερες από μία εθνικές συντάξεις. Η συγκεκριμένη κρίση θα μπορούσε θεωρητικά να επηρεάσει και τις συντάξεις λόγω θανάτου.
Η υπόθεση σχετίζεται με την αποκαλούμενη «εγκύκλιο Τσακλόγλου» του 2021, η οποία βασιζόταν στις διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου. Η εγκύκλιος προέβλεπε ότι οι δικαιούχοι περισσότερων της μίας σύνταξης δεν μπορούν να εισπράττουν και δεύτερη εθνική σύνταξη.
Αν και η εγκύκλιος δεν εφαρμόστηκε ποτέ στην πράξη, το ανώτατο δικαστήριο έκρινε ότι η βασική λογική της είναι συμβατή με το ισχύον ασφαλιστικό πλαίσιο. Ωστόσο, το ΣτΕ ακύρωσε την εγκύκλιο, θεωρώντας ότι δεν περιοριζόταν στην ερμηνεία του νόμου, αλλά εισήγαγε νέες ρυθμίσεις χωρίς σχετική νομοθετική εξουσιοδότηση.
Το ενδεχόμενο νέας νομοθετικής παρέμβασης
Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικής νομοθετικής ρύθμισης σχετικά με τον περιορισμό της καταβολής δεύτερης εθνικής σύνταξης. Αυτό αποτελεί και το πρώτο πεδίο στο οποίο προσανατολίζεται να παρέμβει το υπουργείο Εργασίας όσον αφορά τις συντάξεις χηρείας και ειδικότερα το τμήμα που αφορά την εθνική σύνταξη.
Το δεύτερο ζήτημα αφορά τη μείωση που προβλέπεται μετά την πάροδο τριών ετών από τον θάνατο του συνταξιούχου. Τα δύο αυτά θέματα συνθέτουν τον βασικό άξονα των παρεμβάσεων που σχεδιάζονται. Η ρύθμιση που αναμένεται να παρουσιαστεί μέσα στον Ιούνιο επιδιώκει να δώσει σαφείς απαντήσεις στους δικαιούχους και να καθορίσει το πλαίσιο που θα ισχύσει το επόμενο διάστημα.
Οι καταγγελίες για τον υπολογισμό των συντάξεων
Τον περασμένο Φεβρουάριο, το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων κατήγγειλε στον ΕΦΚΑ σοβαρά λάθη στον υπολογισμό περίπου 300.000 συντάξεων χηρείας. Οι καταγγελίες αφορούσαν περιπτώσεις συνταξιούχων που απεβίωσαν μετά τον Μάιο του 2016. Σύμφωνα με το Δίκτυο, οι συντάξεις χηρείας υπολογίστηκαν με βάση το επανυπολογισμένο ποσό της σύνταξης του θανόντος και όχι με βάση το ποσό που εκείνος λάμβανε κατά τον χρόνο του θανάτου του.
Εκτιμάται ότι δεκάδες χιλιάδες δικαιούχοι αυτών των συντάξεων έχουν υποστεί σημαντικές οικονομικές απώλειες. Κατά τις ίδιες καταγγελίες, η μέση απώλεια εισοδήματος φτάνει περίπου τα 110 ευρώ τον μήνα.
Η θέση του ΕΦΚΑ
Από την πλευρά του, ο ΕΦΚΑ ανέφερε ότι δεν διαπίστωσε κάποιο σφάλμα στους υπολογισμούς των συντάξεων χηρείας μετά τις σχετικές καταγγελίες. Στην απάντησή του υποστήριξε ότι εφαρμόζει με ακρίβεια το θεσμικό πλαίσιο που καθορίζουν οι νόμοι 4387/2016 και 4611/2019 για όλες τις συντάξεις λόγω θανάτου.
Σύμφωνα με τον Φορέα, οι συγκεκριμένοι νόμοι θέσπισαν ενιαίους κανόνες για όλες τις περιπτώσεις μεταβίβασης σύνταξης λόγω θανάτου, ανεξάρτητα από τον ασφαλιστικό οργανισμό από τον οποίο προέρχεται η σύνταξη.
Κατά συνέπεια, το ζήτημα των συντάξεων χηρείας παραμένει στο προσκήνιο, τόσο εξαιτίας των επικείμενων νομοθετικών παρεμβάσεων όσο και λόγω των εκκρεμοτήτων που έχουν προκύψει από δικαστικές αποφάσεις, καταγγελίες και την εφαρμογή του ασφαλιστικού πλαισίου.
Δημοφιλή άρθρα:
- Η Γη της Ελιάς: Η Σκηνή που θα συγκλονίσει- «Δεν έχω πατέρα. Για μένα έχεις πεθάνει »
- Πασίγνωστη Ελληνίδα αθλήτρια σε δικαστική διαμάχη με τον πρώην σύντροφό της για ασέλγεια στο παιδί της- Τί κατήγγειλε η κόρη της (βίντεο)
- Grand Hotel: Η Θεώνη κατηγορείται για συγκάλυψη εγκληματία
- Μαρία Τζομπανάκη: Η συγκινητική φωτογραφία από τον Σασμό για τα γενέθλια του Ορφέα Αυγουστίδη