Ελένη Πανταζή
Είναι γνωστό ότι η Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα αποτελούν μία κατανυκτική περίοδο για τους Χριστιανού, αφού κορυφώνονται τα Πάθη του Χριστού που οδηγούν στην Ανάστασή Του. Γιατί δεν κάνει να σκουπίζεις τη Μεγάλη Εβδομάδα και τί ισχύει στην Ελλάδα, σχετικά με τα έθιμα που τηρούνται εδώ αυτή τη περίοδο;
Γιατί δεν κάνει να σκουπίζεις τη Μεγάλη Εβδομάδα
Πιο συγκεκριμένα, σε αρκετές χώρες, κυρίως στον καθολικό κόσμο, υπάρχει η πεποίθηση ότι ορισμένες δουλειές του σπιτιού πρέπει να αποφεύγονται κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας — με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα το σκούπισμα, ιδιαίτερα τη Μεγάλη Παρασκευή.
Έτσι, σύμφωνα με τη λαϊκή ερμηνεία, το σκούπισμα συμβολίζει σαν να «σκουπίζεις το πρόσωπο του Χριστού», ενώ κινήσεις όπως το τίναγμα ή τα δυνατά χτυπήματα μέσα στο σπίτι θεωρούνται ασύμβατες με το πένθος των ημερών. Από την άλλη, η αποχή από τέτοιες δραστηριότητες εκλαμβάνεται ως ένδειξη σεβασμού προς τα Πάθη.
Οι δοξασίες και οι συμβολισμοί που ισχύουν
Αξίζει να σημειωθεί ότι πέρα από τη συμβολική διάσταση, έχουν διαμορφωθεί και πιο «μυστικιστικές» αντιλήψεις, σύμφωνα με τις οποίες:
- οι βαριές δουλειές μπορεί να φέρουν κακοτυχία
- διαταράσσεται η «ηρεμία» του σπιτιού
- αποφεύγεται η χρήση αντικειμένων που συνδέονται με τα Πάθη
Βέβαια, αυτές οι πεποιθήσεις διαφέρουν από τόπο σε τόπο, αλλά έχουν κοινή βάση την ανάγκη για ηρεμία και περισυλλογή.
Δείτε ακόμα Η ερμηνεία η ιστορία, οι θρύλοι & η τέχνη πίσω από τον Ακάθιστο Ύμνο
Τι ισχύει για το ντύσιμο και τη συμπεριφορά που πρέπει να τηρούνται;
Από την άλλη, οι ίδιες αντιλήψεις επεκτείνονται και στην καθημερινότητα:
- αποφεύγεται η έντονη διασκέδαση
- επιλέγονται πιο ήπια ή «σκούρα» ρούχα
- τηρείται πιο αυστηρά η νηστεία
Ενώ πολλές περιπτώσεις, όλα αυτά αποκτούν και έναν συμβολικό χαρακτήρα πέρα από τη θρησκευτική πρακτική.
Τί ισχύει στην Ελλάδα;
Βέβαια, στην Ελλάδα, το επίκεντρο παραμένει η συμμετοχή στις εκκλησιαστικές ακολουθίες, η νηστεία και ο πιο ήρεμος ρυθμός ζωής. Όμως, στοιχεία της παράδοσης συνεχίζουν να επιβιώνουν. Πολλοί αποφεύγουν:
- το σκούπισμα
- το πλυντήριο
- το σιδέρωμα
- τις έντονες δραστηριότητες
- ενώ ιδιαίτερα τη Μεγάλη Παρασκευή, περισσότερο ως ένδειξη σεβασμού παρά ως αυστηρός κανόνας.
Από την άλλη, φράσεις όπως «δεν κάνει σήμερα» εξακολουθούν να ακούγονται σε πολλά σπίτια, αποτελώντας άτυπους κανόνες που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά. Βέβαια, δεν υπάρχει επίσημη θρησκευτική απαγόρευση για το σκούπισμα ή άλλες δουλειές, όμως οι πρακτικές αυτές συνεχίζουν να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε τη Μεγάλη Εβδομάδα.
Photo cover via: pexels.com (cottonbro studio)