Ελένη Πανταζή
Τη Μ. Πέμπτη έχουμε το έθιμο του βαψίματος των κόκκινων αυγών. Ποια είναι η ιστορία του θαύματος, όμως, πίσω από το συγκεκριμένο έθιμο;
Σκεπτόμενοι το Πάσχα, ένα από τα πρώτα πράγματα που μας έρχεται στο μυαλό είναι τα κόκκινα αυγά. Το συγκεκριμένο έθιμο είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα, και είναι άκρως συνυφασμένο με τη Μ. Πέμπτη. Από που προήλθε όμως το βάψιμο των κόκκινων αυγών και γιατί επιλέγουμε την συγκεκριμένη ημέρα;
Το βάψιμο των αυγών πρόκειται για ένα προχριστιανικό σύμβολο της ζωής, ενισχυμένο με τον συμβολισμό του κόκκινου χρώματος που υποδηλώνει το αίμα της θυσίας του Χριστού, το οποίο, φυσικά, είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τον εορτασμό του Πάσχα.
Το αυγό συμβολίζει τον τάφο του Χριστού που ήταν ερμητικά κλειστός, όπως το περίβλημα του αυγού , αλλά έκρυβε μέσα του τη «Ζωή», αφού από αυτόν βγήκε ο Χριστός και αναστήθηκε.
Τα τελευταία χρόνια, αποτελεί μόδα το να βάφουμε τα αυγά με πολλά και διαφορετικά χρώματα. Στη πραγματικότητα, όμως, η παράδοση τα θέλει βαμμένα κόκκινα . Είναι γεγονός πως τα χρωματιστά αυγά τα συναντάμε στην αρχαιότητα, στη Ρώμη, στην Ελλάδα, στην Κίνα, στην Αίγυπτο, ως δώρα στις ανοιξιάτικες γιορτές μαζί με κουνέλια, τα οποία ήταν το σύμβολο της γονιμότητας.
Πώς ακριβώς όμως, καταλήγουμε στην επιλογή του κόκκινου χρώματος, δεν είναι ξεκάθαρο. Οι ερμηνείες που υπάρχουν, είναι πολλές. Μία από τις πιο αποδεκτές είναι πως το κόκκινο συμβολίζει το αίμα και τη θυσία του Ιησού. Οι άλλες ερμηνείες, έχουν ως πρωταγωνίστριες τρεις γυναίκες : Την Παναγία, τη Μαρία τη Μαγδαληνή και μία δύσπιστη ανώνυμη γυναίκα.
Πασχαλινά δώρα νονού: Τι συμβολίζουν τα έθιμα με τη λαμπάδα, το τσουρέκι, τα παπούτσια και το αυγό;
Μία εξήγηση που είναι πολύ διαδεδομένη, λέει ότι η Παναγία πήρε ένα καλάθι αυγά και τα πρόσφερε στους φρουρούς Του Υιού της, ικετεύοντας τους να του φέρονται καλά. Μόλις τα δάκρυα της έπεσαν πάνω στα αυγά, τότε εκείνα βάφτηκαν κόκκινα. Εξού και το έθιμο με τα κόκκινα αυγά
Τα κόκκινα αυγά και η Μαρία η Μαγδαληνή
Εκτός από την εξήγηση με τη Παναγία, μια άλλη ιστορία συνδέει το κόκκινο χρώμα με τη Μαρία Μαγδαληνή. Όταν ο Ρωμαίος αυτοκράτορας ενημερώθηκε για την Ανάσταση του Χριστού, τη θεώρησε τόσο απίθανη «όσο και το να βαφτούν τα αυγά κόκκινα». Η Μαρία Μαγδαληνή μόλις τον άκουσε, θέλοντας να του επιβεβαιώσει την Ανάσταση του Κυρίου μας, χρωμάτισε μερικά αυγά κόκκινα και πήγε και του τα προσέφερε.
Η δύσπιστη γυναίκα
Δεν ήταν, όμως, μόνο ο Αυτοκράτορας που αμφισβήτησε την Ανάσταση του Κυρίου μας. Μία παραλλαγή αυτής της ιστορίας, θέλει μία γυναίκα να μην πιστεύει την είδηση της Ανάστασης Του Ιησού και να λέει: «Όταν τα αυγά που κρατώ θα γίνουν κόκκινα, τότε θα αναστηθεί και ο Χριστός». Μόλις ολοκληρώνει η γυναίκα τη πρόταση της, τα αυγά έγιναν αμέσως κόκκινα.
Όλα τα μυστικά της Αργυρώς Μπαρμπαρίγου για να βάψετε τα Πασχαλινά αυγά χωρίς απώλειες
Μπορεί να υπάρχουν πολλές και διαφορετικές ερμηνείες όσον αφορά το κόκκινο χρώμα των αυγών, μη ξεχνάμε, όμως, πως το κόκκινο είναι και το χρώμα της χαράς. Και το Πάσχα, έχουμε απέραντη χαρά με την Ανάσταση του Χριστού μας.
Είναι παράλληλα όμως και χρώμα αποτρεπτικό. Κόκκινες βελέντζες και κόκκινα μαντίλια κρεμούσαν τη Μεγάλη Πέμπτη στην Καστοριά οι γυναίκες για το καλό των ημερών. Κόκκινο πανί έβαφαν μαζί με τα αυγά τους στη Μεσημβρία και το κρεμούσαν στο παράθυρο για σαράντα μέρες, για να μην τους πιάνει το μάτι.
Το βάψιμο των κόκκινων αυγών γινόταν εθιμικά τη Μ. Πέμπτη, γι’ αυτό κι έχει διατηρηθεί μέχρι σήμερα. Μάλιστα, από αυτό το γεγονός πήρε και το όνομα της η συγκεκριμένη μέρα , η οποία έχει μείνει γνωστή και ως Κόκκινη Πέφτη ή Κοκκινοπέφτη.
Οι συμβολισμοί πίσω από τα Πασχαλιάτικα έθιμα
Παλαιότερα, συνήθιζαν να βάφουν τα αυγά από τα ξημερώματα της προηγούμενης ημέρας. Η κατσαρόλα που θα βάφονταν, έπρεπε να είναι καινούργια, και όχι χρησιμοποιημένη, ενώ ο αριθμός τους ήταν κάθε χρόνο καθορισμένος. Τέλος, τη μπογιά τη φύλαγαν σαράντα μέρες και δεν την έχυναν, ακόμα και τότε, έξω από το σπίτι.