Λένα Γατσή
Η Γη ετοιμάζεται να καταγράψει τη συντομότερη ημέρα του 2026, ένα φαινόμενο που αν και δεν γίνεται αντιληπτό από τον άνθρωπο, καταγράφεται με εξαιρετική ακρίβεια από τα ατομικά ρολόγια. Την Κυριακή 26 Ιουλίου, ο πλανήτης μας αναμένεται να ολοκληρώσει μία πλήρη περιστροφή γύρω από τον άξονά του σε χρόνο μικρότερο από τις καθιερωμένες 24 ώρες.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Περιστροφής της Γης και Συστημάτων Αναφοράς (IERS), η περίοδος της εξαιρετικά γρήγορης περιστροφής φαίνεται πως έχει φτάσει στο ανώτατο σημείο της. Μετά από μια σειρά ρεκόρ με μικρότερες ημέρες τα τελευταία χρόνια, η ταχύτητα περιστροφής του πλανήτη αρχίζει σταδιακά να μειώνεται.
Η μικρή αυτή αλλαγή στον χρόνο, που μετριέται σε κλάσματα του δευτερολέπτου, αποτελεί σημαντικό αντικείμενο μελέτης για τους επιστήμονες, καθώς αποκαλύπτει πολύπλοκες διεργασίες που επηρεάζουν την κίνηση της Γης στο διάστημα. Γιατί συμβαίνει αυτό σύμφωνα με τους επιστήμονες; Διαβάστε παρακάτω:
Τα ρεκόρ της περιστροφής της Γης
Τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες παρατήρησαν μια απρόσμενη επιτάχυνση της περιστροφής του πλανήτη. Η τάση αυτή έγινε ιδιαίτερα εμφανής το 2020, όταν καταγράφηκαν οι 28 μικρότερες ημέρες από τότε που υπάρχουν διαθέσιμες μετρήσεις μέσω ατομικών ρολογιών.
Η επιτάχυνση συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια, με νέα ρεκόρ να σημειώνονται το 2022 και το 2025. Η μικρότερη ημέρα που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα σημειώθηκε στις 10 Ιουλίου 2025, όταν η Γη ολοκλήρωσε την περιστροφή της κατά 1,37 χιλιοστά του δευτερολέπτου ταχύτερα από τον τυπικό χρόνο των 86.400 δευτερολέπτων.
Δείτε ακόμα Ανακαλύφθηκαν ίχνη δεινοσαύρου σε βράχο 132.000.000 ετών κάτω από τη θάλασσα
Για την Κυριακή 26 Ιουλίου 2026, οι προβλέψεις δείχνουν ότι η ημέρα θα είναι περίπου 0,65 χιλιοστά του δευτερολέπτου μικρότερη από το συνηθισμένο. Ο Λεονίντ Ζότοφ από το Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας εκτιμά ότι η περίοδος της μεγαλύτερης επιτάχυνσης έχει πλέον περάσει και πως η Γη έχει μπει σε μια φάση σταδιακής επιβράδυνσης της περιστροφής της.
Πώς επηρεάζουν η Σελήνη και η κλιματική αλλαγή την ημέρα
Η διάρκεια της ημέρας στη Γη δεν παραμένει απόλυτα σταθερή, καθώς επηρεάζεται από πολλούς φυσικούς παράγοντες. Καθοριστικό ρόλο παίζει η Σελήνη και η βαρυτική της επίδραση στον πλανήτη. Η θέση της σε σχέση με τον ισημερινό μπορεί να προκαλεί μικρές μεταβολές στην ταχύτητα περιστροφής της Γης, άλλοτε επιβραδύνοντάς την και άλλοτε επιταχύνοντάς την ελαφρώς.
Photo via: pexels.com (Samer Daboul)
Παράλληλα, οι παλιρροϊκές δυνάμεις που ασκεί η Σελήνη λειτουργούν εδώ και εκατομμύρια χρόνια ως ένας μηχανισμός σταδιακής επιβράδυνσης της περιστροφής της Γης. Εξίσου σημαντικές είναι οι μεταβολές που προκαλούνται από τις κινήσεις του υγρού πυρήνα του πλανήτη, τους ωκεανούς και την ατμόσφαιρα, οι οποίες μπορούν να αλλάξουν ελάχιστα τον τρόπο με τον οποίο κατανέμεται η μάζα της Γης.
Τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες εξετάζουν και την επίδραση της κλιματικής αλλαγής. Η τήξη των πολικών πάγων μεταφέρει μεγάλες ποσότητες νερού προς τους ωκεανούς, αλλάζοντας την κατανομή της μάζας στον πλανήτη.
Η διαδικασία αυτή μπορεί να επηρεάσει την περιστροφή της Γης και να οδηγήσει, σε βάθος χρόνου, σε μια ανεπαίσθητη αύξηση της διάρκειας της ημέρας. Παρότι οι αλλαγές αυτές είναι αδύνατο να γίνουν αντιληπτές στην καθημερινότητά μας, αποτελούν ένα σημαντικό «ρολόι» για τους επιστήμονες που μελετούν τη δυναμική του πλανήτη μας.
Σχετικά άρθρα:
- Υπάρχει ζωή στο διάστημα; Επιστήμονες ανακάλυψαν ζάχαρη -Τι σημαίνει αυτό για τους εξωγήινους;
- Νέα μελέτη αποκαλύπτει που θα ζει ο κόσμος το 2100: Η μεγάλη έκπληξη που δεν περιμέναμε
- Γιγαντιαίος και δυνητικά επικίνδυνος αστεροειδής πλησιάζει τη Γη μέσα στον Ιούνιο: Δεν έχει ξανά συμβεί εδώ και 400 χρόνια
- Το κοσμικό φιλί του Δία και της Αφροδίτης θα είναι σήμερα ορατό στην Ελλάδα- Η ώρα που θα το δούμε
- «Ήλιος σε μπουκάλι»: Επιστήμονες κατάφεραν να αποθηκεύσουν ηλιακή ενέργεια χωρίς μπαταρίες – Τί σημαίνει αυτό για την ανθρωπότητα;
- Η μέρα δε θα διαρκεί πια 24 ώρες: Η αλλαγή που έρχεται στη Γη και όλα όσα λένε οι επιστήμονες