Ελένη Πανταζή
Ήξερες ότι οι μέλισσες είναι κοινωνικά όντα με επικοινωνιακές και μαθηματικές ικανότητες; Μελέτη από τα πανεπιστήμια Monash και RMIT εξετάζει αν τα μαθηματικά θα μπορούσαν να αποτελέσουν βάση επικοινωνίας με εξωγήινους.
Αν και οι πρόγονοι των μελισσών και των ανθρώπων διαχωρίστηκαν εξελικτικά πριν από περισσότερα από εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια τα δύο είδη διατήρησαν κοινά χαρακτηριστικά, όπως η κοινωνικότητα, η επικοινωνία και ορισμένες μαθηματικές ικανότητες. Ερευνητές λοιπόν από τα πανεπιστήμια Monash και RMIT στην Αυστραλία μελέτησαν αν η μαθηματική σκέψη θα μπορούσε να βοηθήσει στην επικοινωνία με τους εξωγήινους. Τί φανέρωσαν τα αποτελέσματα;
Μπορούν τελικά οι μέλισσες να επικοινωνήσουν με τους εξωγήινους;
Μελέτες δείχνουν ότι, παρά τον μικροσκοπικό εγκέφαλο τους οι μέλισσες μπορούν να λύσουν απλά προβλήματα πρόσθεσης και αφαίρεσης και ακόμη να κατηγοριοποιήσουν ποσότητες ως περιττές ή άρτιες. Μπορεί μάλιστα να διαθέτουν κάποια κατανόηση της έννοιας του μηδενός.
Με βάση αυτές τις παρατηρήσεις ερευνητές από τα πανεπιστήμια Monash και RMIT στην Αυστραλία θέτουν το ρώτημα αν τα μαθηματικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για επικοινωνία με εξωγήινα όντα. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι αν οι μέλισσες μπορούν να αντιληφθούν μαθηματικές έννοιες τότε αυτές οι ιδέες είναι απίθανο να εξαρτώνται από την ανθρώπινη γλώσσα.
Ιδίως επειδή οι μέλισσες, σε αντίθεση με θηλαστικά όπως οι μακάκοι ή τα δελφίνια, συγκαταλέγονται στα εξελικτικά πιο απομακρυσμένα από τον άνθρωπο είδη που διαθέτουν μαθηματική ικανότητα. «Αν δύο είδη που θεωρούνται “ξένα” το ένα προς το άλλο οι άνθρωποι και οι μέλισσες μπορούν να κάνουν μαθηματικές πράξεις, μαζί με πολλά άλλα ζώα, τότε ίσως τα μαθηματικά θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση μιας καθολικής γλώσσας», υποστηρίζουν οι ερευνητές σε άρθρο τους στο online περιοδικό The Conversation.
Τί έδειξε το πείραμα;
Το νοητικό πείραμα που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Leonardo» βασίζεται στη φιλοσοφική ιδέα ότι τα μαθηματικά είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα περιγραφικό εργαλείο που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι για να εξηγήσουν το Σύμπαν. Ως μια αντικειμενική δομή που υπάρχει ανεξάρτητα από τον άνθρωπο λένε οι ερευνητές τα μαθηματικά μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για επικοινωνία πέρα από τη Γη ιδιαίτερα με εξωγήινους!
Ακόμη κι αν οι αισθητηριακές αντιλήψεις ή οι βιολογικές μορφές εξωγήινων όντων διαφέρουν δραστικά από εκείνες των ανθρώπων ορισμένες μαθηματικές δομές μπορούν να προσφέρουν κοινό έδαφος επικοινωνίας υποστηρίζουν. Η ιδέα δεν είναι εντελώς καινούργια αφού και στο παρελθόν επιστημονικές προσπάθειες επικοινωνίας με εξωγήινα όντα χρησιμοποίησαν τα μαθηματικά και τους αριθμούς.
Σύμφωνα με τη naftemporiki.gr, για παράδειγμα οι Χρυσοί Δίσκοι που εστάλησαν με τα διαστημικά σκάφη Voyager 1 και 2, τα οποία εκτοξεύθηκαν το 1977, έφεραν χαραγμένες μαθηματικές ποσότητες για να «αφηγηθούν την ιστορία του κόσμου μας σε εξωγήινους».
«Αν υπάρχουν εξωγήινα είδη και διαθέτουν επαρκώς εξελιγμένους εγκεφάλους τότε η δουλειά μας υποδηλώνει ότι μπορεί να έχουν την ικανότητα να κάνουν μαθηματικά» αναφέρουν οι ερευνητές. Πλέον ελπίζουν να διερευνήσουν αν διαφορετικά είδη αναπτύσσουν διαφορετικές προσεγγίσεις στα μαθηματικά παρόμοιες με τις διαλέκτους στη γλώσσα.