Αρχοντία Μαχαιρίδου Αναισθησιολόγος
Ο πόνος είναι ένα από τα συχνότερα προβλήματα για τα οποία ένας ασθενής αναζητά ιατρική βοήθεια. Όταν, μάλιστα ο πόνος γίνεται χρόνιος, μπορεί να επηρεάσει την καθημερινότητα, την εργασία, τον ύπνο, την κίνηση και συνολικά την ποιότητα ζωής. Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότεροι άνθρωποι αναζητούν συμπληρωματικές θεραπευτικές επιλογές, μεταξύ των οποίων και ο ιατρικός βελονισμός.
Τι είναι όμως πραγματικά ο ιατρικός βελονισμός; Είναι επιστημονικά τεκμηριωμένος; Σε ποιες παθήσεις μπορεί να βοηθήσει; Είναι ασφαλής; Και ποια είναι η θέση του στη σύγχρονη ιατρική;
Ως Αναισθησιολόγος με μετεκπαίδευση στον Ιατρικό Βελονισμό, θεωρώ σημαντικό να δίνονται απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα με τρόπο επιστημονικά υπεύθυνο, χωρίς υπερβολές αλλά και χωρίς προκαταλήψεις.
Τι είναι ο Ιατρικός Βελονισμός;
Ο βελονισμός είναι μια θεραπευτική τεχνική με ιστορία πολλών αιώνων. Σήμερα έχει μελετηθεί εκτενώς και χρησιμοποιείται διεθνώς, ιδιαίτερα στον χώρο της αντιμετώπισης του πόνου. Κατά την εφαρμογή του χρησιμοποιούνται λεπτές, αποστειρωμένες βελόνες μιας χρήσης, οι οποίες τοποθετούνται σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος.
Ανάλογα με την περίπτωση, μπορούν να εφαρμοστούν διάφορες τεχνικές, όπως ο απλός βελονισμός (σώματοβελονισμός, ώτοβελονισμός) ή ο ηλεκτροβελονισμός, όπου εφαρμόζεται ελεγχόμενη ηλεκτρική διέγερση.
Ο όρος «ιατρικός βελονισμός» έχει ιδιαίτερη σημασία και δεν αφορά απλώς την τοποθέτηση βελονών. Αφορά την εφαρμογή του βελονισμού μέσα σε ένα ιατρικό πλαίσιο, όπου προηγείται η αξιολόγηση του ασθενούς, διάγνωση και επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης. Πρώτα αξιολογούμε τον ασθενή και στη συνέχεια αποφασίζουμε εάν υπάρχει ένδειξη για βελονισμό.
Είναι ο βελονισμός αναγνωρισμένος στο εξωτερικό;
Ο βελονισμός δεν αποτελεί πλέον μια πρακτική που συναντάται μόνο στις χώρες της Ανατολής. Χρησιμοποιείται σε πολλές χώρες παγκοσμίως και έχει αποτελέσει αντικείμενο σημαντικής επιστημονικής έρευνας.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας(WHO) έχει αρκετές δημοσιεύσεις όσον αφορά την πρακτική του βελονισμού, καθώς και την εκπαίδευση των επαγγελματιών που τον εφαρμόζουν. Η θεσμική αντιμετώπιση, βέβαια, δεν είναι ίδια σε όλες τις χώρες. Η νομοθεσία, η εκπαίδευση και η ασφαλιστική κάλυψη διαφέρουν. Είναι όμως σαφές ότι ο βελονισμός αποτελεί σήμερα διεθνώς διαδεδομένη και επιστημονικά τεκμηριωμένη θεραπευτική πρακτική.
Πως δρα ο βελονισμός;
Η σύγχρονη έρευνα υποδεικνύει ότι η διέγερση που προκαλείται από τις βελόνες μπορεί να επηρεάσει το περιφερικό και κεντρικό νευρικό σύστημα και τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός επεξεργάζεται τα σήματα πόνου.
Σε ποιους ασθενείς μπορεί ο βελονισμός να προσφέρει κλινικά σημαντικό όφελος;
Τα περισσότερα περιστατικά του Ιατρείου Πόνου και Ιατρικού Βελονισμού αφορούν την αντιμετώπιση του πόνου. Στην κλινική πράξη μπορεί να χρησιμοποιηθεί, ανάλογα με την περίπτωση, ως μέρος ενός εξατομικευμένου θεραπευτικού πλάνου σε ασθενείς με:
- Οσφυαλγία
- Ισχιαλγία
- Αυχεναλγία
- Κεφαλαλγίες και ημικρανίες
- Νευραλγίες και Σύνδρομα νευροπαθητικού πόνου
- Μυοσκελετικά άλγη
- Οστεοαρθρίτιδα
- Καταστάσεις χρόνιου πόνου Η ένδειξη για βελονισμό προκύπτει από τη διάγνωση, τα επιστημονικά δεδομένα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ασθενούς.
Είναι ο βελονισμός ασφαλής;
Όταν εφαρμόζεται από κατάλληλα εκπαιδευμένο επαγγελματία υγείας, με σωστή τεχνική, ο βελονισμός θεωρείται γενικά ασφαλής. Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι ήπιες και μπορεί να περιλαμβάνουν μικρή αιμορραγία και εκχύμωση, τοπική ευαισθησία, παροδική ζάλη.
Η γνώση της ανατομίας, η σωστή επιλογή των σημείων, η αξιολόγηση του ιατρικού ιστορικού και η αυστηρή τήρηση των κανόνων υγιεινής είναι απαραίτητες. Ο ιατρικός βελονισμός είναι ιατρική πράξη και πρέπει να εφαρμόζεται με τους κανόνες που διέπουν κάθε ιατρική πράξη.
Ο βελονισμός αντικαθιστά τα φάρμακα;
Δεν υπάρχει δίλλημα μεταξύ της σύγχρονης ιατρικής και του βελονισμού. Η σύγχρονη ιατρική διαθέτει πολλές θεραπευτικές επιλογές και ο ιατρικός βελονισμός σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να αποτελέσει ένα ακόμα εργαλείο.
Πονάει ο βελονισμός;
Οι βελόνες είναι πολύ λεπτές και η εφαρμογή συνήθως είναι καλά ανεκτή. Μπορεί να γίνει αισθητό ένα μικρό τσίμπημα, πίεση η παροδική αίσθηση διέγερσης.
Πόσες συνεδρίες χρειάζονται ώστε να δούμε αποτελέσματα;
Δεν υπάρχει ένας αριθμός που να ισχύει για όλους. Εξαρτάται από την πάθηση, τη χρονιότητα και τη βαρύτητα των συμπτωμάτων και κυρίως από την ανταπόκριση του ασθενούς. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρξει βελτίωση σχετικά γρήγορα, ενώ σε άλλες απαιτείται μεγαλύτερο διάστημα.
Ως Αναισθησιολόγος με μετεκπαίδευση στον Ιατρικό Βελονισμό, προσεγγίζω τον βελονισμό ως ένα επιπλέον θεραπευτικό εργαλείο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν υπάρχει κατάλληλη ένδειξη. Πιστεύω στην ιατρική αξιολόγηση, στην επιστημονική τεκμηρίωση, στην εξατομίκευση και στην ασφάλεια.
Τελικά ο στόχος δεν είναι να αποδείξουμε ότι μια συγκεκριμένη θεραπεία είναι «η καλύτερη». Ο στόχος είναι να βρούμε, για κάθε ασθενή ξεχωριστά, την καταλληλότερη και ασφαλέστερη θεραπευτική προσέγγιση και ο ιατρικός βελονισμός είναι μια από αυτές.
Γράφει η Μαχαιρίδου Αρχοντία MD, PhD Αναισθησιολόγος Μετεκπαίδευση στον Ιατρικό Βελονισμό Ιατρείο: AcuMed.Komotini Λαμψάκου 18, 69100, Κομοτηνή, Ροδόπη, Τηλ. +306972409822