Έλενα Τριανταφύλλου
Όσο η θερμοκρασία ανεβαίνει τόσο περισσότερο κινδυνεύουμε να πάθουμε ηλίαση, αν δεν προσέξουμε τον εαυτό μας. Ποια είναι όμως τα συμπτώματα της ηλίασης; Μπορεί να προκαλέσει διάρροια; Αναλυτικά οι επιπλοκές που μπορεί να δημιουργήσει η ηλίαση στον οργανισμό και πότε πρέπει επειγόντως να επισκεφθούμε τον γιατρό.
Η κλιματική αλλαγή έχει κάνει τον ήλιο ανυπόφορο, ακόμη και σε μέρη του πλανήτη, που υπό διαφορετικές συνθήκες έχουν πολικές θερμοκρασίες. Πόσο μάλλον σε μία χώρα σαν την Ελλάδα που έτσι και αλλιώς φημιζόμαστε για τον ήλιο του Καλοκαιριού. Αν δεν προσέξουμε είναι πολύ πιθανό να πάθουμε ηλίαση, μία σοβαρή ασθένεια με ακόμη πιο σοβαρές επιπλοκές αν δεν προσέξουμε.
Γι’ αυτό και στο σημερινό άρθρο συγκεντρώσαμε για εσάς όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για να προφυλάξετε τον εαυτό σας τόσο πριν όσο και μετά την ηλίαση, σε περίπτωση που νοσήσατε. Ποια είναι τα άγνωστα συμπτώματα αλλά και πώς μπορούμε να βοηθήσουμε έναν ασθενή μέχρι να επισκεφθεί τον γιατρό. Διαβάστε παρακάτω:
Όλες οι πληροφορίες για την ηλίαση και τα άγνωστα συμπτώματα
Τί είναι η ηλίαση;
Η ηλίαση είναι μια κατάσταση που προκαλείται όταν το σώμα εκτίθεται για πολλή ώρα σε έντονη ηλιακή ακτινοβολία και δεν μπορεί να ρυθμίσει σωστά τη θερμοκρασία του. Πιο απλά, ο οργανισμός υπερθερμαίνεται επειδή ο ήλιος αλλά και η ζέστη γενικότερα «μπλοκάρουν» τους φυσικούς μηχανισμούς ψύξης, όπως η εφίδρωση. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος μεταξύ άλλων συμπτωμάτων.
Συνήθως η ηλίαση εμφανίζεται μετά από παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο, ειδικά το Καλοκαίρι ή όταν κάποιος δεν έχει πιει αρκετά υγρά. Δεν είναι το ίδιο με τη θερμοπληξία, η οποία είναι πιο σοβαρή κατάσταση και απαιτεί άμεση ιατρική βοήθεια. Στην ηλίαση το άτομο είναι συνήθως σε καλύτερη κατάσταση και μπορεί να αναρρώσει με ξεκούραση, δροσιά και ενυδάτωση, αλλά αν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως μπορεί η κατάσταση της υγείας του ατόμου να επιδεινωθεί.
Μπορεί να προκαλέσει η ηλίαση διάρροια;
Η ηλίαση επηρεάζει κυρίως το νευρικό σύστημα και τη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος, όμως συχνά συνοδεύεται και από συμπτώματα του γαστρεντερικού. Σε αρκετούς ανθρώπους μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα όπως:
- ναυτία
- στομαχική ενόχληση
- και μερικές φορές διάρροια
Αυτό συμβαίνει κυρίως για δύο λόγους. Πρώτον, επειδή η υπερθέρμανση του οργανισμού «στρεσάρει» ολόκληρο το σώμα, συμπεριλαμβανομένου του πεπτικού συστήματος, που μπορεί να αντιδράσει με διάρροια ή εμετό. Δεύτερον, επειδή η ηλίαση συχνά συνοδεύεται από αφυδάτωση και απώλεια ηλεκτρολυτών, κάτι που επίσης μπορεί να διαταράξει τη φυσιολογική λειτουργία του εντέρου.
Ωστόσο, η διάρροια δεν είναι το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα της ηλίασης. Αν εμφανιστεί έντονη ή παρατεταμένη διάρροια, ειδικά με πυρετό ή έντονη αδυναμία, χρειάζεται προσοχή γιατί μπορεί να υπάρχει και άλλη αιτία όπως η γαστρεντερίτιδα, η τροφική δηλητηρίαση ή πιο σοβαρή θερμική εξάντληση.
Τα συμπτώματα της ηλίασης
Η ηλίαση εμφανίζεται όταν το σώμα υπερθερμαίνεται από παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο και δυσκολεύεται να ρυθμίσει τη θερμοκρασία του. Τα συμπτώματα συνήθως ξεκινούν σταδιακά και μπορεί να διαφέρουν σε ένταση από άτομο σε άτομο.
Δείτε ακόμα Ηλιοθεραπεία: Έχει περισσότερα πλεονεκτήματα από ότι μειονεκτήματα
Το πιο συχνό σύμπτωμα είναι ο πονοκέφαλος, που συχνά συνοδεύεται από έντονη αίσθηση ζέστης και κόπωσης. Πολλοί άνθρωποι νιώθουν επίσης:
- ζάλη
- αδυναμία
- δυσκολία συγκέντρωσης, σαν να «βαραίνει» το κεφάλι. Επίσης, είναι πολύ συχνή η
- ναυτία
- ενώ σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί και εμετός.
Το δέρμα συνήθως είναι ζεστό και κοκκινισμένο, και το άτομο μπορεί να ιδρώνει έντονα στην αρχή, αν και σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις ο ιδρώτας μπορεί να μειωθεί επειδή ο οργανισμός αρχίζει να δυσκολεύεται να ρυθμίσει τη θερμοκρασία του. Συχνά υπάρχει
- ταχυκαρδία και
- αίσθημα αδυναμίας ή «εξάντλησης».
Σε πιο έντονες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί
- χαμηλός πυρετός
- θολή σκέψη ή ακόμα και ήπια σύγχυση.
- Η δίψα είναι επίσης έντονη, λόγω της αφυδάτωσης που συνήθως συνοδεύει την ηλίαση.
Γενικά, αν κάποιος απομακρυνθεί από τον ήλιο, ξεκουραστεί, ενυδατωθεί και μπει σε δροσερό περιβάλλον, τα συμπτώματα συνήθως βελτιώνονται σχετικά γρήγορα. Αν όμως χειροτερεύουν ή εμφανιστούν
- έντονη σύγχυση
- λιποθυμία ή
- πολύ υψηλή θερμοκρασία, τότε μπορεί να πρόκειται για θερμοπληξία, που είναι πιο σοβαρή κατάσταση και χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια.
Οι Πρώτες Βοήθειες
Οι πρώτες βοήθειες για την ηλίαση στοχεύουν κυρίως στο να μειωθεί γρήγορα η θερμοκρασία του σώματος και να αποκατασταθεί η ενυδάτωση. Αρχικά, το άτομο πρέπει να μεταφερθεί άμεσα σε δροσερό, σκιερό ή κλιματιζόμενο χώρο. Η απομάκρυνση από τον ήλιο είναι το πιο σημαντικό πρώτο βήμα. Στη συνέχεια, καλό είναι να ξαπλώσει με ελαφρώς ανυψωμένα τα πόδια, ώστε να βοηθηθεί η κυκλοφορία του αίματος, ειδικά αν υπάρχει ζάλη ή αδυναμία.
Πρέπει να αφαιρεθούν περιττά ρούχα και να χαλαρώσει η ένδυση, ώστε να διευκολυνθεί η απώλεια θερμότητας. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί δροσερό νερό στο πρόσωπο, στον αυχένα και στα χέρια ή να γίνουν κομπρέσες με βρεγμένες πετσέτες. Ο ανεμιστήρας ή ο κλιματισμός βοηθούν επίσης σημαντικά.
Η ενυδάτωση είναι κρίσιμη, αλλά πρέπει να γίνεται σταδιακά. Δίνεται δροσερό νερό σε μικρές γουλιές ή ηλεκτρολυτικά υγρά αν υπάρχουν διαθέσιμα. Δεν δίνουμε αλκοόλ ή πολύ καφεΐνη γιατί επιδεινώνουν την αφυδάτωση. Αν το άτομο έχει ναυτία ή είναι πολύ εξαντλημένο, δεν πρέπει να πιεστεί να πιει μεγάλες ποσότητες νερού απότομα. Σε ήπιες περιπτώσεις, η κατάσταση βελτιώνεται μέσα σε λίγη ώρα με ξεκούραση και δροσιά.
Είναι σημαντικό να παρακολουθούμε τα συμπτώματα. Αν εμφανιστεί
- έντονη σύγχυση
- λιποθυμία
- συνεχής εμετός
- πολύ υψηλός πυρετός ή
- αν δεν υπάρχει βελτίωση μέσα σε 30-60 λεπτά, τότε μπορεί να πρόκειται για θερμοπληξία και χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια ή κλήση στο EKAB.
Οι επιπλοκές της ηλίασης
Η ηλίαση, όταν είναι ήπια και αντιμετωπιστεί γρήγορα, συνήθως δεν αφήνει συνέπειες. Όταν όμως είναι πιο έντονη ή δεν αντιμετωπιστεί σωστά, μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές, κυρίως λόγω της υπερθέρμανσης και της αφυδάτωσης που προκαλεί στον οργανισμό.
Μία από τις βασικές επιπλοκές είναι η έντονη αφυδάτωση, δηλαδή η σημαντική απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών. Αυτό μπορεί να προκαλέσει
- χαμηλή αρτηριακή πίεση
- έντονη αδυναμία
- μυϊκές κράμπες
- και σε πιο σοβαρές περιπτώσεις λιποθυμία.
Αν η θερμοκρασία του σώματος ανέβει πολύ και δεν πέσει έγκαιρα, υπάρχει κίνδυνος να επηρεαστεί η λειτουργία του νευρικού συστήματος. Αυτό μπορεί να εκδηλωθεί
- με σύγχυση
- αποπροσανατολισμό
- δυσκολία στην ομιλία
- ή ακόμα και προσωρινή απώλεια συνείδησης. Σε αυτή την περίπτωση, η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί σε θερμοπληξία, η οποία είναι επείγον ιατρικό περιστατικό.
Η ηλίαση μπορεί επίσης να επιβαρύνει την καρδιά, καθώς η αφυδάτωση και η προσπάθεια του σώματος να ρίξει τη θερμοκρασία αυξάνουν τους παλμούς και το καρδιαγγειακό φορτίο. Σε άτομα με καρδιολογικά προβλήματα αυτό μπορεί να είναι πιο επικίνδυνο.
Σε πιο βαριές περιπτώσεις, μπορεί να επηρεαστούν τα νεφρά, ειδικά αν η αφυδάτωση είναι έντονη και παρατεταμένη. Η μειωμένη ροή αίματος προς τα νεφρά μπορεί να προκαλέσει προσωρινή δυσλειτουργία τους.
Πότε πρέπει να πάμε στο νοσοκομείο
Πιο συγκεκριμένα, χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια αν το άτομο έχει
- έντονη σύγχυση
- δεν καταλαβαίνει πού βρίσκεται
- μιλάει ασυνάρτητα
- ή δείχνει «εκτός πραγματικότητας».
- Επίσης, αν υπάρξει λιποθυμία
- ή απώλεια συνείδησης, ακόμα και για λίγο, αυτό είναι σοβαρό σύμπτωμα.
Άλλο σημαντικό σύμπτωμα είναι
- ο πολύ υψηλός πυρετός
- ή η αίσθηση ότι το σώμα είναι «καυτό» και δεν δροσίζεται παρά τις προσπάθειες. Αν η θερμοκρασία δεν πέφτει ή τα συμπτώματα χειροτερεύουν αντί να βελτιώνονται μέσα σε περίπου 30-60 λεπτά από την απομάκρυνση από τον ήλιο και την ενυδάτωση, χρειάζεται νοσοκομείο.
Επίσης, πρέπει να ζητηθεί βοήθεια αν υπάρχει
Photo via: pexels.com (cottonbro studio)
- συνεχής εμετός
- ή αδυναμία να κρατηθούν υγρά, γιατί τότε ο οργανισμός δεν μπορεί να ενυδατωθεί σωστά. Το ίδιο ισχύει και για
- έντονη αδυναμία που δεν επιτρέπει στο άτομο να σταθεί ή να κινηθεί κανονικά.
- Προσοχή χρειάζεται και όταν υπάρχουν σπασμοί
- έντονος πονοκέφαλος που δεν υποχωρεί
- πολύ γρήγορος καρδιακός παλμός με ζάλη.
Ο καύσωνας χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, αφού οι ακραίες καιρικές συνθήκες εξαντλούν τον οργανισμό μας κι αυτό σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να αποβεί ακόμη και μοιραίο για την ανθρώπινη ζωή. Πέρα από την ηλίαση, τη θερμοπληξία και την θερμική εξάντληση, σύμφωνα με τους ειδικούς κινδυνεύουμε ακόμη και με εγκεφαλικό ή καρδιακά επεισόδια.
Μάλιστα κινδυνεύουμε ακόμη περισσότερα από αυτά τα σοβαρά προβλήματα υγείας, αν μετά από βόλτα πίνουμε παγωμένο νερό και κάνουμε κρύο ντους. Δείτε εδώ για ποιον λόγο κινδυνεύετε και πώς μπορείτε να προφυλάξετε τον εαυτό σας.
Σχετικά άρθρα:
- Ηλίαση στα παιδιά: Πως την αναγνωρίζετε, τρόποι να την αποφύγετε και τι πρέπει να κάνετε από τον Σ. Μαζάνη!
- Ηλίαση: Ποια είναι τα συμπτώματα και ποιες οι πρώτες βοήθειες
- Έγκαυμα από ήλιο σε παιδιά: Εικόνες, συμπτώματα και πόσο επικίνδυνο μπορεί να γίνει
- Το καλοκαίρι δεν είναι μόνο παιχνίδι και χαρά για τα παιδιά: Οι ασθένειες που καραδοκούν
- Προσοχή στον ήλιο: Πότε κινδυνεύεις από θερμοπληξία και πώς τη ξεχωρίζεις από απλή εξάντληση
- Διαβήτης : Οι Ειδικές οδηγίες προστασίας για τη ζέστη από την Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία
Εσείς έχετε πάθει ποτέ ηλίαση; Πείτε μας την εμπειρία σας στα σχόλια.
Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου χωρίς τη γραπτή άδεια από τον εκδότη.