Αφρικανική σκόνη και παιδιά: Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να μπερδεύουμε με κρυολόγημα

Πώς επηρεάζει η αφρικανική σκόνη τα παιδιά και ποια είναι τα συμπτώματα που φανερώνουν ότι το παιδί δεν έχει κρυολόγημα ή ίωση αλλά αλλεργική αντίδραση; Πότε πρέπει να επισκεφθούμε παιδίατρο.

Πώς θα ξεχωρίσετε με απλά βήματα τα συμπτώματα της αφρικανικής σκόνης από ένα κοινό κρυολόγημα, ποιες είναι οι ενδείξεις που πρέπει να μας υποψιάσουν ως γονείς και πώς μπορούμε να ανακουφίσουμε άμεσα τα παιδιά.

Στην Ελλάδα η αφρικανική σκόνη έχει γίνει πλέον καθημερινότητα κι αν κάποια στιγμή το παιδί ξυπνήσει ξαφνικά με μπούκωμα, με έναν ελαφρύ ξηρόβηχα, τσούξιμο στα μάτια ή καταρροή, μπορεί η πρώτη μας σκέψη να είναι κρύωσε το παιδί ή άρπαξε κάποια ίωση, αλλά ίσως να μην είναι κρυολόγημα και να φταίει η επιβαρυμμένη ατμόσφαιρα απ’ τη σκόνη. Διαβάστε παρακάτω:

Τί είναι η αφρικανική σκόνη

Η μεγάλης εμβέλειας (χιλιάδες χιλιόμετρα) αερομεταφορά σκόνης της ερήμου γύρω από τον πλανήτη είναι ένα φυσικό φαινόμενο, το οποίο παίζει κεντρικό ρόλο στη σύνθεση της ατμόσφαιρας και στο περιβάλλον καθώς και στη διαμόρφωση των καιρικών συνθηκών και του κλίματος. Τα επεισόδια μεταφοράς σκόνης είναι κατά κανόνα εποχικά.

Στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, ειδικότερα, τα επεισόδια σκόνης είναι συχνότερα την άνοιξη αλλά και το Καλοκαίρι. Η αφρικανική σκόνη που μπορεί κατά περιόδους να επηρεάζει τη χώρα μας προέρχεται κατά κύριο λόγο από την έρημο Σαχάρα της Βόρειας Αφρικής και αποτελείται από σωματίδια άμμου και σκόνης διαφόρων μεγεθών.

Η σύσταση των σωματιδίων εξαρτάται τόσο από την πηγή τους όσο και από τη διαδρομή/τροχιά που θα ακολουθήσουν και μπορεί να περιλαμβάνει χημικές ουσίες (ανόργανες και οργανικές) και μικροοργανισμούς (ιούς, βακτήρια, μύκητες).

Γιατί η αφρικανική σκόνη επηρεάζει τόσο πολύ τα παιδιά

Ανώριμο αναπνευστικό σύστημα

Τα παιδιά, ειδικά στις μικρές ηλικίες, έχουν ακόμη αναπτυσσόμενο αναπνευστικό σύστημα. Οι αεραγωγοί τους είναι πιο στενοί σε σχέση με των ενηλίκων, γεγονός που σημαίνει ότι ακόμη και μία μικρή φλεγμονή ή ερεθισμός από τα αιωρούμενα σωματίδια μπορεί να προκαλέσει

• δυσκολία στην αναπνοή,
• βήχα
• ή συριγμό.

Επίσης, οι πνεύμονες των παιδιών συνεχίζουν να αναπτύσσονται, κάτι που τα καθιστά πιο ευαίσθητα σε ρύπους και μικροσωματίδια.

Υψηλότερος ρυθμός αναπνοής

Τα παιδιά αναπνέουν πιο γρήγορα από τους ενήλικες, πράγμα που σημαίνει ότι εισπνέουν μεγαλύτερη ποσότητα αέρα σε σχέση με το σωματικό τους βάρος. Όταν ο αέρας περιέχει αφρικανική σκόνη και μικροσωματίδια, τα παιδιά καταλήγουν να εισπνέουν μεγαλύτερη δόση ρύπων μέσα σε μικρότερο χρονικό διάστημα, γεγονός που εντείνει τα συμπτώματα όπως

Photo via: reddit.com

• ερεθισμό στο λαιμό,
• βήχα
• ή δυσφορία.

Μένουν περισσότερες ώρες έξω από τους ενήλικες

Σε σύγκριση με τους ενήλικες, τα παιδιά περνούν περισσότερο χρόνο παίζοντας έξω, ιδιαίτερα σε σχολεία, παιδικές χαρές και δραστηριότητες. Αυτό αυξάνει την άμεση έκθεσή τους στην αφρικανική σκόνη, ειδικά τις ημέρες που τα επίπεδα συγκέντρωσης στην ατμόσφαιρα είναι υψηλά. Η παρατεταμένη έκθεση επιβαρύνει το αναπνευστικό και μπορεί να προκαλέσει πιο έντονα συμπτώματα.

Ευαισθησία στο ανοσοποιητικό σύστημα

Το ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών δεν έχει ακόμη ωριμάσει πλήρως, με αποτέλεσμα να αντιδρά πιο έντονα σε εξωτερικούς παράγοντες όπως η σκόνη. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένες

• αλλεργικές αντιδράσεις,
• ρινική συμφόρηση,
• ερεθισμό στα μάτια
• ή έξαρση άσθματος σε παιδιά που έχουν προδιάθεση.

Ξηρότητα και ερεθισμός βλεννογόνων

Η αφρικανική σκόνη συχνά συνοδεύεται από ξηρή και θερμή ατμόσφαιρα, η οποία επιβαρύνει τους βλεννογόνους της μύτης και του λαιμού. Στα παιδιά, οι βλεννογόνοι είναι πιο ευαίσθητοι, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται πιο εύκολα συμπτώματα όπως

• ξηρός βήχας,
• κάψιμο στα μάτια
• και δυσφορία στην αναπνοή.

Πώς θα καταλάβω ότι τα συμπτώματα του παιδιού είναι απ’ την αφρικανική σκόνη και όχι κρυολόγημα

Έναρξη και διάρκεια συμπτωμάτων

Στην αφρικανική σκόνη τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως ξαφνικά και ταυτόχρονα με τις ημέρες που υπάρχει έντονη συγκέντρωση σκόνης στην ατμόσφαιρα. Όταν η σκόνη υποχωρεί, τα συμπτώματα συχνά βελτιώνονται γρήγορα. Αντίθετα, το κρυολόγημα ξεκινά πιο σταδιακά και τα συμπτώματα τείνουν να επιμένουν για αρκετές ημέρες, συνήθως 5 έως 10.

Photo via: pexels.com (cottonbro studio)

Τύπος συμπτωμάτων

Στην αφρικανική σκόνη κυριαρχούν

• ο ερεθισμός στα μάτια,
• το κάψιμο,
• η φαγούρα στη μύτη
• και ο ξηρός βήχας.

Στο κρυολόγημα, αντίθετα, εμφανίζεται πιο συχνά

• καταρροή,
• μπούκωμα,
• πονόλαιμος
• και γενική αδιαθεσία, με πιο «υγρές» εκκρίσεις από τη μύτη.

Τί ισχύει με τον πυρετό

Η αφρικανική σκόνη συνήθως δεν προκαλεί πυρετό. Το παιδί μπορεί να είναι ελαφρώς ενοχλημένο, αλλά κατά τα άλλα να παίζει και έχει καλή διάθεση. Στο κρυολόγημα, ο πυρετός είναι συχνός, όπως και

• η κόπωση,
• η μειωμένη όρεξη
• και η πιο εμφανής εξάντληση.

Αναπνευστικά χαρακτηριστικά

Η αφρικανική σκόνη προκαλεί κυρίως

• ξηρότητα,
• ερεθισμό στον λαιμό
• και ξηρό βήχα.

Στο κρυολόγημα ο βήχας μπορεί να γίνει πιο «παραγωγικός» (με βλέννες) όσο περνούν οι μέρες.

Ποια παιδιά κινδυνεύουν περισσότερο

Παιδιά με άσθμα ή αναπνευστικά προβλήματα

Τα παιδιά που έχουν

• άσθμα,
• βρογχίτιδες
• ή γενικά ευαίσθητο αναπνευστικό σύστημα είναι από τις πιο ευάλωτες ομάδες.

Η αφρικανική σκόνη μπορεί να προκαλέσει έξαρση των συμπτωμάτων, όπως

• δύσπνοια,
• συριγμό,
• βήχα
• ή αίσθημα «σφιξίματος» στο στήθος, επειδή τα μικροσωματίδια ερεθίζουν τους αεραγωγούς.

Παιδιά με αλλεργίες

Παιδιά που έχουν

• αλλεργική ρινίτιδα,
• αλλεργική επιπεφυκίτιδα
• ή άλλες αλλεργίες

αντιδρούν πιο έντονα στην αφρικανική σκόνη, καθώς τα σωματίδια λειτουργούν σαν ερεθιστικοί παράγοντες. Μπορεί να εμφανίσουν

• φτέρνισμα,
• μπούκωμα,
• δακρύρροια
• και έντονη φαγούρα σε μύτη και μάτια.

Βρέφη και μικρές ηλικίες

Τα βρέφη και τα πολύ μικρά παιδιά είναι πιο ευάλωτα επειδή το αναπνευστικό τους σύστημα δεν έχει ωριμάσει πλήρως. Οι αεραγωγοί τους είναι πιο στενοί και η αναπνοή τους πιο γρήγορη, με αποτέλεσμα να επηρεάζονται πιο εύκολα από την εισπνοή μικροσωματιδίων.

Παιδιά που πέρασαν πρόσφατα ίωση ή έχουν ευαισθησία στο αναπνευστικό

Μετά από ένα κρυολόγημα ή ίωση, το αναπνευστικό μπορεί να είναι πιο ευαίσθητο. Σε αυτή την περίοδο, η αφρικανική σκόνη μπορεί να προκαλέσει

• πιο έντονο βήχα
• ή παρατεταμένο ερεθισμό, ακόμη κι αν το παιδί έχει ήδη αρχίσει να αναρρώνει.

Πρακτικοί τρόποι για να ανακουφίσουμε τα παιδιά

Παραμονή σε εσωτερικούς χώρους

Τις ημέρες με έντονη αφρικανική σκόνη είναι σημαντικό τα παιδιά να παραμένουν όσο το δυνατόν περισσότερο μέσα στο σπίτι. Οι εξωτερικές δραστηριότητες, ειδικά σε ανοιχτούς χώρους, καλό είναι να περιορίζονται μέχρι να βελτιωθεί η ατμόσφαιρα.

Σωστός αερισμός του σπιτιού

Ο αερισμός πρέπει να γίνεται με προσοχή. Είναι καλύτερο να ανοίγονται τα παράθυρα νωρίς το πρωί ή αργά το βράδυ, όταν η συγκέντρωση σκόνης είναι χαμηλότερη, και όχι τις ώρες αιχμής του φαινομένου.

Χρήση κλιματιστικού ή συσκευών που καθαρίζουν τον αέρα του σπιτιού

Το κλιματιστικό με καθαρά φίλτρα ή μία συσκευή που καθαρίζει τον αέρα  βοηθούν σημαντικά στη μείωση των αιωρούμενων σωματιδίων στο σπίτι. Με αυτόν τον τρόπο τα παιδιά θα ζουν σε καλύτερο περιβάλλον και δε θα επιβαρύνεται η υγεία τους.

Πλύσιμο προσώπου και χεριών

Ένα απλό αλλά πολύ αποτελεσματικό μέτρο είναι το συχνό πλύσιμο του προσώπου, των χεριών και των ματιών με καθαρό νερό. Αυτό βοηθά στην απομάκρυνση της σκόνης που έχει καθίσει στο δέρμα και μειώνει τον ερεθισμό.

Ενυδάτωση του οργανισμού

Η επαρκής κατανάλωση νερού βοηθά τον οργανισμό να διατηρεί υγρούς τους βλεννογόνους της μύτης και του λαιμού, μειώνοντας την ξηρότητα και τον ερεθισμό που προκαλεί η σκόνη.

Δείτε ακόμα Το καλοκαίρι δεν είναι μόνο παιχνίδι και χαρά για τα παιδιά: Οι ασθένειες που καραδοκούν

Πλύσιμο ρούχων και αλλαγή ρούχων

Μετά από έκθεση σε εξωτερικό περιβάλλον, καλό είναι τα παιδιά να αλλάζουν ρούχα και να πλένονται, ώστε να απομακρύνεται η σκόνη που έχει κολλήσει πάνω τους και μπορεί να συνεχίσει να ερεθίζει το δέρμα και το αναπνευστικό.

Χρησιμοποιήστε φυσιολογικό ορό

Σε περίπτωση ερεθισμού, μπορεί να βοηθήσει η χρήση φυσιολογικού ορού για τη μύτη και απλών κολλυρίων για τα μάτια, πάντα μετά από σύσταση παιδιάτρου, ώστε να ανακουφιστούν τα συμπτώματα.

Πότε πρέπει να καλέσουμε παιδίατρο

Όταν υπάρχει δυσκολία στην αναπνοή

Αν το παιδί εμφανίσει

• δύσπνοια,
• γρήγορη αναπνοή,
• αναπνέει με δυσκολία
• «σφύριγμα» στο στήθος

χρειάζεται άμεση αξιολόγηση από παιδίατρο. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να δείχνουν έντονο ερεθισμό των αεραγωγών ή έξαρση άσθματος.

Όταν ο βήχας επιμένει ή χειροτερεύει

Ένας ήπιος ξηρός βήχας είναι συχνός με την αφρικανική σκόνη, όμως αν ο βήχας γίνει έντονος, συνεχόμενος ή δεν υποχωρεί μετά από λίγες ημέρες, είναι σημαντικό να εξεταστεί το παιδί. Επίσης, αν ο βήχας διακόπτει τον ύπνο ή συνοδεύεται από φλέγματα, χρειάζεται προσοχή.

Όταν εμφανιστεί πυρετός

Η αφρικανική σκόνη από μόνη της δεν προκαλεί πυρετό. Αν το παιδί έχει πυρετό, ειδικά μαζί με άλλα συμπτώματα όπως

• κομάρες
• ή πονόλαιμο, είναι πιθανό να υπάρχει λοίμωξη και όχι απλή αλλεργική αντίδραση, οπότε απαιτείται ιατρική εκτίμηση.

Όταν το παιδί δείχνει έντονα καταβεβλημένο

Αν το παιδί είναι ασυνήθιστα κουρασμένο, δεν παίζει, δεν τρώει καλά ή φαίνεται χωρίς ενέργεια, αυτό είναι σημάδι ότι κάτι δεν εξελίσσεται φυσιολογικά και πρέπει να αξιολογηθεί από γιατρό.

Όταν υπάρχουν έντονες αλλεργικές αντιδράσεις

Σε περιπτώσεις με

• έντονη ρινική συμφόρηση,
• συνεχή φτέρνισμα,
• έντονη δακρύρροια
• ή πρήξιμο στα μάτια,

ειδικά αν το παιδί έχει ιστορικό αλλεργιών ή άσθματος, ο παιδίατρος μπορεί να καθοδηγήσει τη σωστή αντιμετώπιση.

Όταν τα συμπτώματα επιμένουν

Αν τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται μετά από 2-3 ημέρες, ακόμη και αν έχει μειωθεί η αφρικανική σκόνη, είναι καλό να γίνει ιατρική αξιολόγηση για να αποκλειστεί κάποια λοίμωξη ή άλλη αιτία. Από την άλλη δεν είναι λίγοι οι γονείς που θεωρούν ότι ο συνεχόμενος βήχας του παιδιού προέρχεται από το κλιματιστικό. Όμως μπορεί το παιδί να έχει νοσήσει από αυτό το σοβαρό πρόβλημα υγείας που πολλοί γονείς αγνοούν. Δείτε εδώ ποιο είναι αυτό και πώς μπορούμε να προστατεύσουμε τα παιδιά μας.

Σχετικά άρθρα:

• Αφρικανική σκόνη και παιδιά: Πως να τα προστατέψετε
• H Αφρικανική σκόνη επιδεινώνει δύσπνοια αλλεργίες και λοιμώξεις του αναπνευστικού – Τα συμπτώματα επιδείνωσης
• Αφρικάνικη σκόνη στο σπίτι και την αυλή ή το μπαλκόνι: Πως να απαλλαγείτε μια και καλή
• Αφρικανική σκόνη : Οι Οδηγίες από την Ένωση Πνευμονολόγων
• Έγκαυμα από ήλιο σε παιδιά: Εικόνες, συμπτώματα και πόσο επικίνδυνο μπορεί να γίνει
• Προσοχή στα παιδιά : Οι παραλίες της Αττικής με αυξημένα κολοβακτηρίδια και εντερόκοκκους

Δείτε όλα τα άρθρα για τη παιδική υγεία στο daddy-cool.gr

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου χωρίς τη γραπτή άδεια από τον εκδότη.