Δεν είναι από το κλιματιστικό: Γιατί ο επίμονος βήχας των παιδιών το καλοκαίρι θέλει προσοχή

Αν ο βήχας του παιδιού επιμένει μαζί με ύπουλα δέκατα, το κλιματιστικό ίσως δεν είναι ο μόνος ένοχος και το παιδί μπορεί να νοσεί από Μυκόπλασμα. Δείτε τα συμπτώματα και αναλυτικές πληροφορίες.

Πολύ συχνά τα παιδιά λόγω του κλιματιστικού ξεραίνεται ο λαιμός τους, παθαίνουν φαρυγγίτιδα και βήχουν. Τί γίνεται όμως όταν ο βήχας επιμένει και δεν υποχωρεί; Οι παιδίατροι εξηγεί πώς μπορούμε να ξεχωρίσουμε τον απλό ερεθισμό από το κλιματιστικό με το μυκόπλασμα πνευμονίας που παρουσιάζει έξαρση αυτήν την εποχή. Έχουμε περάσει κι εμείς μυκόπλασμα πνευμονίας με την Ηρώ και ήταν η χειρότερη στιγμή της ζωής μου σαν μαμά. Εδώ μπορείτε να διαβάσετε την ιστορία.

Το κλιματιστικό είναι απαραίτητο κάθε Καλοκαίρι, ειδικά τις περιόδους καύσωνα. Παρόλα αυτά κρύβει κινδύνους για μικρούς και μεγάλους κι ένας από αυτούς είναι το μυκόπλασμα πνευμονίας. Πώς μπορούμε να το ξεχωρίσουμε από τον κοινό ερεθισμό από το κλιματιστικό, πώς αντιμετωπίζεται και πότε πρέπει να επισκεφθούμε έναν γιατρό; Διαβάστε παρακάτω:

Τί είναι το μυκόπλασμα πνευμονίας;

Το μυκόπλασμα πνευμονίας αποτελεί ένα από τα συχνότερα άτυπα βακτήρια που προκαλούν λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος. Αν και συχνά προκαλεί ήπια νόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή πνευμονία ή επιπλοκές εκτός των πνευμόνων. Η λοίμωξη είναι ιδιαίτερα συχνή σε παιδιά σχολικής ηλικίας, εφήβους και νεαρούς ενήλικες, ενώ μεταδίδεται εύκολα σε χώρους όπου συνυπάρχουν πολλά άτομα.

Το μυκόπλασμα πνευμονίας είναι ένα μικρό βακτήριο που προσβάλλει το αναπνευστικό σύστημα. Σε αντίθεση με τα περισσότερα βακτήρια, δεν διαθέτει κυτταρικό τοίχωμα, γεγονός που του επιτρέπει να έχει ιδιαίτερη αντοχή σε ορισμένες κατηγορίες αντιβιοτικών. Το μικρόβιο μπορεί να προκαλέσει:

• φαρυγγίτιδα
• λαρυγγίτιδα
• βρογχίτιδα
• τραχειοβρογχίτιδα
• άτυπη πνευμονία

Η πνευμονία που προκαλείται από το μυκόπλασμα συχνά αποκαλείται «πνευμονία της βάδισης» (walking pneumonia), επειδή πολλοί ασθενείς παραμένουν λειτουργικοί παρά τα συμπτώματά τους.

Πόσο συχνό είναι;

Το μυκόπλασμα ευθύνεται για σημαντικό ποσοστό των πνευμονιών που εμφανίζονται στην κοινότητα. Παρατηρείται συχνότερα:

• σε παιδιά άνω των 5 ετών
• σε εφήβους
• σε νεαρούς ενήλικες
• σε στρατώνες, σχολεία και φοιτητικές εστίες
• σε οικογένειες όπου υπάρχει στενή επαφή μεταξύ των μελών. Οι επιδημικές εξάρσεις εμφανίζονται συνήθως κάθε λίγα χρόνια.

Πώς μεταδίδεται;

Η μετάδοση γίνεται κυρίως μέσω των αναπνευστικών σταγονιδίων που απελευθερώνονται όταν ένα μολυσμένο άτομο:

• βήχει
• φτερνίζεται
• μιλάει
• βρίσκεται σε στενή επαφή με άλλους. Η περίοδος επώασης είναι σχετικά μεγάλη και κυμαίνεται συνήθως από 1 έως 3 εβδομάδες. Αυτό σημαίνει ότι κάποιος μπορεί να μεταδώσει το βακτήριο πριν ακόμη εμφανίσει συμπτώματα.

Τα συμπτώματα στο μυκόπλασμα

Τα συμπτώματα αναπτύσσονται συνήθως σταδιακά και μπορεί αρχικά να μοιάζουν με ένα απλό κρυολόγημα.

Συχνότερα συμπτώματα

• επίμονος ξηρός βήχας
• πυρετός χαμηλής ή μέτριας έντασης
• πονόλαιμος
• κόπωση
• πονοκέφαλος
• μυαλγίες
• αδυναμία
• ρινική συμφόρηση. Ο βήχας συχνά διαρκεί αρκετές εβδομάδες ακόμη και μετά την υποχώρηση της λοίμωξης.

Συμπτώματα πνευμονίας

Όταν το μικρόβιο προσβάλλει τους πνεύμονες, μπορεί να εμφανιστούν:

• δύσπνοια
• πόνος στο στήθος
• ταχύπνοια
• έντονος βήχας
• υψηλός πυρετός
• αίσθημα εξάντλησης

Συμπτώματα στα παιδιά

Στα παιδιά η λοίμωξη μπορεί να εμφανιστεί με:

• παρατεταμένο βήχα
• ωτίτιδα
• συριγμό
• χαμηλό πυρετό
• μειωμένη όρεξη
• κόπωση. Σε ορισμένες περιπτώσεις τα συμπτώματα είναι ήπια, γεγονός που δυσκολεύει τη διάγνωση.

Παράγοντες κινδύνου

Δείτε ακόμα Έγκαυμα από ήλιο σε παιδιά: Εικόνες, συμπτώματα και πόσο επικίνδυνο μπορεί να γίνει

Ο κίνδυνος λοίμωξης αυξάνεται σε άτομα που:

• βρίσκονται σε χώρους συνωστισμού
• έχουν στενή επαφή με νοσούντες
• διαθέτουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα
• πάσχουν από χρόνιες πνευμονοπάθειες
• είναι παιδιά σχολικής ηλικίας ή νεαροί ενήλικες

Το κλιματιστικό προκαλεί μυκόπλασμα;

Πολλοί άνθρωποι αναρωτιούνται αν το κλιματιστικό μπορεί να προκαλέσει ή να μεταδώσει το μυκόπλασμα πνευμονίας. Η απάντηση είναι ότι το κλιματιστικό δεν προκαλεί άμεσα τη λοίμωξη, ωστόσο μπορεί να συμβάλει έμμεσα στην εμφάνιση ή την επιδείνωση των συμπτωμάτων.

Το μυκόπλασμα πνευμονίας είναι ένα βακτήριο που μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω σταγονιδίων του αναπνευστικού, όπως ο βήχας και το φτέρνισμα. Δεν δημιουργείται από τον κρύο αέρα ούτε από τη λειτουργία του κλιματιστικού. Επομένως, κάποιος δεν «κολλάει» μυκόπλασμα επειδή κοιμήθηκε με το air condition ανοιχτό.

Πώς μπορεί να σχετίζεται το κλιματιστικό;

1. Ξήρανση του αναπνευστικού βλεννογόνου

Ο ψυχρός και ξηρός αέρας μπορεί να προκαλέσει:

• ξηρότητα στον λαιμό
• ερεθισμό των αεραγωγών
• βήχα
• δυσφορία στο αναπνευστικό σύστημα

Έτσι, ένα άτομο που έχει ήδη μολυνθεί από μυκόπλασμα μπορεί να εμφανίσει εντονότερο βήχα όταν εκτίθεται σε έντονο κλιματισμό.

2. Κλειστοί χώροι με ανεπαρκή αερισμό

Σε γραφεία, σχολεία ή σπίτια όπου λειτουργεί συνεχώς το κλιματιστικό χωρίς ανανέωση του αέρα, τα αναπνευστικά σταγονίδια μπορεί να παραμένουν στον χώρο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, διευκολύνοντας τη μετάδοση λοιμώξεων.

3. Κακή συντήρηση φίλτρων

Ένα βρώμικο κλιματιστικό μπορεί να συγκεντρώνει:

• σκόνη
• αλλεργιογόνα
• μύκητες
• μικροσωματίδια

Αυτά δεν προκαλούν μυκόπλασμα, αλλά μπορούν να επιδεινώσουν τον βήχα και τον ερεθισμό των αεραγωγών.

Μπορεί το κλιματιστικό να επιδεινώσει τα συμπτώματα;

Ένας ασθενής με μυκόπλασμα πνευμονίας μπορεί να παρουσιάσει:

• πιο έντονο ξηρό βήχα
• ερεθισμό στον λαιμό
• αίσθημα δύσπνοιας
• δυσφορία στο στήθος

ιδιαίτερα όταν:

• ο αέρας είναι πολύ ψυχρός,
• το κλιματιστικό φυσά απευθείας πάνω στο σώμα,
• η θερμοκρασία είναι πολύ χαμηλή.

Τι συνιστάται σε ασθενείς με μυκόπλασμα;

Εάν κάποιος νοσεί από μυκόπλασμα πνευμονίας, καλό είναι:

• να διατηρεί τη θερμοκρασία στους 24-26°C,
• να αποφεύγει την άμεση έκθεση στον αέρα του κλιματιστικού,
• να αερίζει συχνά τον χώρο,
• να καθαρίζει τα φίλτρα του κλιματιστικού,
• να διατηρεί επαρκή υγρασία στον χώρο.

Πώς καταλαβαίνουμε τη διαφορά ανάμεσα σε ερεθισμό από το κλιματιστικό και στο μυκόπλασμα

Ο ερεθισμός από το κλιματιστικό και η λοίμωξη από μυκόπλασμα μπορεί αρχικά να μοιάζουν, επειδή και στις δύο περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί βήχας ή ενόχληση στον λαιμό. Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικές διαφορές.

Ερεθισμός από το κλιματιστικό

Οφείλεται συνήθως στον ψυχρό ή ξηρό αέρα και δεν πρόκειται για λοίμωξη. Συνηθισμένα συμπτώματα:

• ξηρότητα στον λαιμό
• ελαφρύς βήχας
• αίσθημα καψίματος ή «γρατζουνίσματος» στον λαιμό
• ξηρή μύτη ή μάτια
• πονοκέφαλος σε ορισμένες περιπτώσεις
• βελτίωση όταν απομακρυνθεί κάποιος από τον κλιματιζόμενο χώρο

Ο ερεθισμός εμφανίζεται συχνά:

• μετά από πολλές ώρες έκθεσης στο κλιματιστικό
• όταν ο αέρας φυσά απευθείας στο πρόσωπο ή στον λαιμό
• σε χώρους με πολύ χαμηλή θερμοκρασία
• Συνήθως δεν προκαλεί πυρετό.

Μυκόπλασμα πνευμονίας

Πρόκειται για βακτηριακή λοίμωξη του αναπνευστικού. Συχνά συμπτώματα:

• επίμονος βήχας που διαρκεί ημέρες ή εβδομάδες
• πυρετός ή δέκατα
• κόπωση
• πονοκέφαλος
• μυαλγίες
• πονόλαιμος
• αίσθημα αδυναμίας
• δύσπνοια ή πόνος στο στήθος σε ορισμένες περιπτώσεις

Τα συμπτώματα συνήθως επιδεινώνονται σταδιακά και δεν υποχωρούν απλώς με την απομάκρυνση από το κλιματιστικό.

Πότε να υποψιαστείτε μυκόπλασμα;

Η πιθανότητα αυξάνεται όταν:

• ο βήχας επιμένει πάνω από 7–10 ημέρες,
• υπάρχει πυρετός ή δέκατα,
• νιώθετε έντονη κόπωση,
• υπάρχουν και άλλα άτομα στο σπίτι ή στη δουλειά με παρόμοια συμπτώματα,
• ο βήχας χειροτερεύει αντί να βελτιώνεται.

Γιατί δεν πρέπει να δίνουμε στα τυφλά φάρμακα στα παιδιά

Η χορήγηση φαρμάκων στα παιδιά χωρίς ιατρική εκτίμηση ή χωρίς σαφή διάγνωση μπορεί να είναι αναποτελεσματική, να καθυστερήσει τη σωστή θεραπεία ή ακόμη και να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες. Τα παιδιά δεν είναι «μικροί ενήλικες»· ο οργανισμός τους μεταβολίζει τα φάρμακα διαφορετικά και οι ανάγκες τους διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με την ηλικία και το βάρος τους.

1. Τα συμπτώματα δεν δείχνουν πάντα την αιτία

Ο πυρετός, ο βήχας ή ο πονόλαιμος μπορεί να οφείλονται σε:

• ιογενείς λοιμώξεις
• βακτηριακές λοιμώξεις
• αλλεργίες
• άσθμα
• ερεθισμό του αναπνευστικού
• άλλες παθήσεις

Το ίδιο σύμπτωμα μπορεί να έχει εντελώς διαφορετική αιτία, επομένως το ίδιο φάρμακο δεν είναι πάντα κατάλληλο.

2. Η άσκοπη χρήση αντιβιοτικών μπορεί να είναι επιβλαβής

Τα αντιβιοτικά δρουν μόνο απέναντι στα βακτήρια και δεν βοηθούν στις περισσότερες ιογενείς λοιμώξεις. Η αλόγιστη χρήση τους μπορεί να οδηγήσει σε:

• αντοχή των μικροβίων στα αντιβιοτικά
• διάρροια και γαστρεντερικές διαταραχές
• αλλεργικές αντιδράσεις
• περιττή έκθεση του παιδιού σε φάρμακα. Για παράδειγμα, ένας απλός ιός μπορεί να προκαλεί πυρετό και βήχα χωρίς να χρειάζεται αντιβίωση.

3. Κίνδυνος λανθασμένης δοσολογίας

Στα παιδιά οι δόσεις υπολογίζονται συχνά με βάση:

• την ηλικία
• το σωματικό βάρος
• το ιστορικό του παιδιού

Μια μεγαλύτερη δόση μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο παρενεργειών, ενώ μια μικρότερη μπορεί να μην είναι αποτελεσματική.

4. Ορισμένα φάρμακα δεν είναι κατάλληλα για όλες τις ηλικίες

Κάποια φάρμακα:

• δεν χορηγούνται σε βρέφη,
• έχουν ηλικιακούς περιορισμούς,
• απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή σε παιδιά με αλλεργίες ή χρόνια νοσήματα. Η επιλογή του κατάλληλου φαρμάκου πρέπει να γίνεται με βάση την ηλικία και την κλινική εικόνα.

5. Μπορεί να καθυστερήσει η σωστή διάγνωση

Η χορήγηση φαρμάκων χωρίς ιατρική συμβουλή μπορεί να καλύψει συμπτώματα και να καθυστερήσει τη διάγνωση μιας πιο σοβαρής κατάστασης. Ένα παιδί με επίμονο πυρετό, δύσπνοια ή έντονη καταβολή μπορεί να χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση και όχι απλώς αλλαγή φαρμάκου στο σπίτι.

Πότε χρειάζεται επικοινωνία με παιδίατρο;

Συνιστάται ιατρική εκτίμηση όταν το παιδί παρουσιάζει:

• υψηλό ή παρατεταμένο πυρετό,
• δυσκολία στην αναπνοή,
• επίμονο βήχα,
• υπνηλία ή έντονη καταβολή,
• αφυδάτωση,
• επιδείνωση των συμπτωμάτων,
• συμπτώματα σε βρέφη ή πολύ μικρά παιδιά.

Πότε πρέπει να επισκεφθούμε τον γιατρό

Η επίσκεψη στον γιατρό δεν είναι απαραίτητη σε κάθε ίωση ή ήπιο σύμπτωμα, αλλά υπάρχουν συγκεκριμένες «κόκκινες σημαίες» που δείχνουν ότι χρειάζεται ιατρική εκτίμηση. Η έγκαιρη αξιολόγηση βοηθά στην αποφυγή επιπλοκών και στη σωστή θεραπεία.

1. Πυρετός που επιμένει ή είναι υψηλός

Πρέπει να απευθυνθείτε σε γιατρό όταν:

• ο πυρετός διαρκεί πάνω από 2-3 ημέρες
• είναι πολύ υψηλός (π.χ. >39°C)
• δεν υποχωρεί με αντιπυρετικά
• επανέρχεται συνεχώς. Στα παιδιά και τα βρέφη, ακόμη και μικρότερη διάρκεια πυρετού μπορεί να χρειάζεται εκτίμηση.

2. Δύσπνοια ή αναπνευστική δυσκολία

Αυτό είναι από τα πιο σημαντικά σημάδια. Ανησυχητικά συμπτώματα:

• γρήγορη ή κοπιώδης αναπνοή
• «ρουφήγματα» στο στήθος ή στα πλευρά
• συριγμός (σφύριγμα)
• δυσκολία στο να μιλήσει ή να κλάψει κανονικά
• μπλε χείλη ή πρόσωπο (επείγον)

3. Επίμονος βήχας

Ο βήχας χρειάζεται έλεγχο όταν:

1. διαρκεί πάνω από 7–10 ημέρες χωρίς βελτίωση
2. χειροτερεύει αντί να υποχωρεί
3. συνοδεύεται από πυρετό ή δύσπνοια
4. προκαλεί εμετούς ή έντονη εξάντληση

4. Έντονη κόπωση ή αλλαγή συμπεριφοράς

Ιδιαίτερα στα παιδιά:

• υπνηλία ή «νωθρότητα»
• δυσκολία να ξυπνήσουν ή να αντιδράσουν
• έντονη ευερεθιστότητα
• μειωμένη δραστηριότητα σε σχέση με το φυσιολογικό

5. Σημάδια αφυδάτωσης

Προσοχή αν υπάρχει:

• μειωμένη ούρηση
• ξηρά χείλη ή στόμα
• κλάμα χωρίς δάκρυα (στα παιδιά)
• έντονη δίψα ή αδυναμία πρόσληψης υγρών

6. Πόνος στο στήθος ή έντονη ενόχληση

Ο πόνος στο στήθος μπορεί να σχετίζεται με:

• λοίμωξη του αναπνευστικού
• μυϊκή καταπόνηση από βήχα
• πιο σοβαρές καταστάσεις που χρειάζονται έλεγχο

7. Εξάνθημα μαζί με πυρετό

Ιδιαίτερα όταν:

• εμφανίζεται ξαφνικά
• εξαπλώνεται γρήγορα
• συνοδεύεται από κακή γενική κατάσταση

Photo via: pexels.com (cottonbro studio)

8. Βρέφη και ευπαθείς ομάδες

Άμεση ιατρική εκτίμηση χρειάζεται όταν:

• το παιδί είναι κάτω των 3 μηνών και έχει πυρετό
• υπάρχουν χρόνιες παθήσεις (άσθμα, καρδιοπάθειες κ.λπ.)
• υπάρχει εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα
• πρόκειται για ηλικιωμένους με συμπτώματα λοίμωξης

9. Όταν «κάτι δεν πάει καλά»

Ακόμη και χωρίς συγκεκριμένα συμπτώματα, πρέπει να συμβουλευτείτε γιατρό όταν:

• η γενική εικόνα χειροτερεύει
• τα συμπτώματα δεν ταιριάζουν με μια απλή ίωση
• έχετε έντονη ανησυχία για την κατάσταση

Πώς να προστατεύσουμε το παιδί από το κλιματιστικό

Το κλιματιστικό δεν είναι από μόνο του επικίνδυνο για τα παιδιά, αλλά η λάθος χρήση του μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό στο αναπνευστικό, ξηρότητα, βήχα ή δυσφορία. Με σωστές ρυθμίσεις και μερικές απλές πρακτικές, μπορεί να χρησιμοποιείται με ασφάλεια.

1. Σωστή θερμοκρασία χώρου

Η πιο σημαντική παράμετρος είναι η θερμοκρασία. Ιδανικά: 24°C – 26°C. Να αποφεύγονται πολύ χαμηλές θερμοκρασίες (π.χ. 18-20°C). Μεγάλες διαφορές με το εξωτερικό περιβάλλον (πάνω από 6-7°C) μπορεί να επιβαρύνουν τον οργανισμό.

2. Μην «χτυπάει» ο αέρας το παιδί

Ο άμεσος κρύος αέρας μπορεί να προκαλέσει:

• βήχα
• ρινική συμφόρηση
• ερεθισμό στον λαιμό

Τι να κάνουμε:

• να μην φυσάει απευθείας στο κρεβάτι ή στο χώρο παιχνιδιού
• να κατευθύνεται ο αέρας προς τα πάνω ή στο πλάι
• να χρησιμοποιείται η λειτουργία “swing” για διάχυση

3. Καθαρισμός φίλτρων

Τα φίλτρα του κλιματιστικού πρέπει να καθαρίζονται τακτικά γιατί συγκρατούν:

• σκόνη
• μικρόβια
• αλλεργιογόνα
• μύκητες

Συχνότητα:

• κάθε 2-4 εβδομάδες το καλοκαίρι (ή πιο συχνά αν υπάρχει αλλεργία/άσθμα)

4. Επαρκής υγρασία στον χώρο

Ο πολύ ξηρός αέρας μπορεί να ερεθίσει το αναπνευστικό. Τι βοηθά:

• αερισμός του δωματίου 1–2 φορές την ημέρα
• χρήση υγραντήρα αν χρειάζεται
• αποφυγή υπερβολικά χαμηλών θερμοκρασιών

5. Σωστό ντύσιμο του παιδιού

Το παιδί δεν πρέπει να είναι ούτε υπερβολικά ντυμένο ούτε εκτεθειμένο.

• ελαφριά βαμβακερά ρούχα
• όχι βαριά σκεπάσματα το καλοκαίρι
• προσαρμογή ανάλογα με τη θερμοκρασία του δωματίου

6. Σταδιακή προσαρμογή

Αποφύγετε απότομες αλλαγές θερμοκρασίας:

• όχι από 35°C έξω σε 22°C μέσα
• αφήστε το σώμα να προσαρμοστεί για λίγα λεπτά

7. Καλός αερισμός του χώρου

Το κλιματιστικό δεν αντικαθιστά τον καθαρό αέρα.

• ανοίγετε παράθυρα για ανανέωση αέρα
• αποφεύγετε την πολύωρη παραμονή σε «κλειστό» χώρο

8. Προσοχή σε παιδιά με ευαισθησίες

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται αν το παιδί έχει:

• • άσθμα
  • αλλεργική ρινίτιδα
  • συχνές λοιμώξεις αναπνευστικού. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η σωστή ρύθμιση του κλιματιστικού είναι ακόμη πιο σημαντική.

Σχετικά άρθρα:

• Θερίζει η Πνευμονία από μυκόπλασμα στα παιδιά: Δείτε τα ύπουλα συμπτώματα
• Σαρώνουν ιώσεις και πνευμονία στα παιδιά : Τι συμβουλεύουν οι ειδικοί
• 5+1 Λόγοι που απαγορεύεται να ρυθμίζετε το κλιματιστικό στους 26°C την νύχτα
• Έχετε πονόλαιμο από το κλιματιστικό; Τι πρέπει να κάνετε & πότε πρέπει να επισκεφθείτε τον γιατρό
• Επιδράσεις του κλιματιστικού στην υγεία σας: μάθετε 7 από αυτές

Εσείς είχατε παρόμοια εμπειρία με το παιδί; Πείτε μας στα σχόλια.

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου χωρίς τη γραπτή άδεια από τον εκδότη.