Έλενα Τριανταφύλλου
Τα παιδιά θα πρέπει σε όλη τους τη ζωή να γνωρίζουν πως ανήκουν στην ίδια ομάδα με τους γονείς τους. Ότι ανεξάρτητα από το πώς θα τα φέρει η ζωή, οι γονείς τους θα είναι εκεί να τα συμβουλεύσουν και να τα καθοδηγήσουν στην ιδανικότερη επιλογή για εκείνα. Όμως όσο μεγαλώνουν κλείνονται όλο και περισσότερο στον εαυτό τους. Πώς μπορείς να προσεγγίσεις το παιδί σου και να το κάνεις να σου ανοιχτεί με υγιή τρόπο; Όλοι οι αποτελεσματικοί τρόποι σύμφωνα με τους ειδικούς.
Όσο το παιδί μεγαλώνει τόσο περισσότερο αποξενώνεται από τους γονείς του. Προσπαθεί να διαφοροποιηθεί, να κάνει τις δικές του παρέες και η γνώμη των συνομηλίκων μετράει για εκείνο περισσότερο από κάθε άλλη άποψη, αφού εκείνοι το καταλαβαίνουν περισσότερο. Όμως οι γονείς, όσο κι αν αυτή η διαδικασία είναι σημαντική και φυσιολογική, για την ανεξαρτησία του παιδιού, δεν πρέπει να το αφήσουν στη τύχη του.
Σίγουρα θα πρέπει να δώσεις στο παιδί τον χώρο του και τον χρόνο του να ανεξαρτητοποιηθεί, αλλά δεν μπορείς να το αφήσεις τελείως στη μοίρα του, απλά και μόνο επειδή του έχεις εμπιστοσύνη. Πώς μπορείς όμως να πλησιάσεις ένα έφηβο παιδί που σου κλείνει διαρκώς κάθε δίοδο επικοινωνίας; Με ποιον τρόπο θα έρθετε πιο κοντά, όταν κάθε σου φράση καταλήγει σε καυγά; Όλες οι συμβουλές από ειδικούς. Διαβάστε παρακάτω:
Όλοι οι τρόποι να κάνεις το παιδί σου να σου ανοιχτεί χωρίς καυγάδες
Άκου πολύ μίλα λίγο
Τα παιδιά στην εφηβεία κλείνονται στον εαυτό τους γιατί νιώθουν ειλικρινά πως κανείς δεν τους καταλαβαίνει, παρά μόνο οι κολλητοί τους. Δεν είναι μία μελοδραματική αντίδραση κάθε φορά που στο λένε πάνω σε έναν καυγά, το πιστεύουν όντως. Και το πιστεύουν διότι οι γονείς εξαιτίας της ηλικίας και της εμπειρίας τους, πολλές φορές κάνουν το λάθος να μιλούν πολύ και να ακούν λίγο.
Επειδή έχουν ζήσει τα προβλήματα που βιώνουν τώρα τα παιδιά τους, προτού καλά καλά το παιδί εξωτερικεύσει πλήρως τις ανασφάλειες, τους φόβους και τους προβληματισμούς του, οι γονείς έχουν ξεκινήσει ήδη το κήρυγμα. Σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα υποβιβάζουν το πρόβλημα λέγοντας “μην ασχολείσαι με αυτά, τα μαθήματά σου να κοιτάς. Όλα τα άλλα είναι περαστικά“.
Ή “τη ζωή σου να είχα…γι’ αυτά σκας; Μέχρι αύριο θα έχουν λυθεί όλα“. Μπορεί να έχετε δίκιο, όμως για το παιδί το πρόβλημα που αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή είναι σημαντικό και σίγουρα έχει μεγαλύτερη αξία γι’ αυτό από τα μαθήματά του. Τα παιδιά δεν έχουν ανάγκη τη κριτική, έχουν ανάγκη σε πολλές περιπτώσεις απλά να τα ακούν.
Οπότε αν θέλεις να χτίσεις μία σχέση εμπιστοσύνης με το παιδί σου, την επόμενη φορά που θα έρθει για να σου πει ένα πρόβλημά του, προσπάθησε να το ακούς περισσότερο και να μιλάς λιγότερο. Ρώτα το πώς νιώθει και τί έχει σκοπό να κάνει μετά, όπως θα συζητούσες και με έναν άνθρωπο της ηλικίας σου. Πες του μία άποψη αλλά μη ξεχνάς να του τονίζεις ότι το καταλαβαίνεις και ότι κι εσύ όταν περνούσες τα ίδια το ίδιο ένιωθες. Έτσι το παιδί θα νιώσει πως το συμβουλεύεις και όχι πως το κρίνεις.
Μη κάνεις ανακριτικές ερωτήσεις
Η μητέρα μου ήταν ένας εξαιρετικός άνθρωπος και μία υπέροχη μαμά. Όμως έκανε ένα μεγάλο λάθος που στην εφηβεία μου είχε καταφέρει να μας απομακρύνει. Βέβαια η ίδια τακτική, έπιανε πολύ με τις κολλητές μου, αφού της τα έλεγαν όλα, αλλά υποθέτω είναι διαφορετικό να σου κάνει πολλές ερωτήσεις η μητέρα σου και διαφορετικό η μητέρα της κολλητής σου.
Όπως και να ‘χει η μητέρα μου όταν ήθελε να μάθει κάτι για μένα ξεκινούσε τις ανακριτικές ερωτήσεις. “Πού ήσουν;“, “μέχρι τί ώρα;“, “ποιος είναι αυτός;“, “πού τον γνώρισες;“, κλπ. Φυσικά και θα κάνεις αυτές τις ερωτήσεις στο παιδί, αλλά όχι όλες μαζί και όχι σαν να του κάνεις ανάκριση. Ξεκινάς με ένα “πού ήσουν;” και στη συνέχεια περνάς στο “πώς τα πέρασες;“. Αφού σου απαντήσει, ρώτα το αν είχε καμία ενδιαφέρουσα γνωριμία ή πως ένιωσε με αυτή τη γνωριμία.
Επικεντρώσου περισσότερο στα συναισθήματα του παιδιού σχετικά με το νέο που σου έχει παρά σε λεπτομέρειες όπως πόσο είναι, από που είναι, που μένει, από που είναι οι γονείς του. Αυτές οι ερωτήσεις κάνουν το παιδί να βαριέται και νιώθουν ότι απαντούν σε δημόσιο υπάλληλο και όχι σε έναν δικό τους άνθρωπο. Θυμήσου ότι σε πολλές περιπτώσεις οι έφηβοι έχουν σχεδόν τις ίδιες ανάγκες με τους ενήλικους.
Τουλάχιστον στη κουβέντα. Οπότε μίλα μαζί τους όπως θα μιλούσες με την κολλητή σου ή με τον άντρα σου ή με την γυναίκα σου για ένα νέο που θα σου έφερναν. Φυσικά όχι ακριβώς όπως θα μιλούσες σε εκείνους, αφού οι ρόλοι θα πρέπει να είναι διακριτοί στην οικογένεια. Θυμήσου ότι ένα παιδί έχει ανάγκη τη μαμά και τον μπαμπά και όχι έναν κολλητό ή μία κολλητή στα πρόσωπά σας. Απλά η συζήτηση θα πρέπει να είναι πιο αρμονική και φυσική.
Διατήρησε τη ψυχραιμία σου όταν σου πει κάτι που δεν σου αρέσει
Υπάρχει και μία άλλη κατηγορία γονιών. Εκείνοι που έχουν καταφέρει όλα αυτά τα χρόνια να χτίσουν μία σχέση με τα παιδιά τους, που τους τα εμπιστεύονται όλα και νιώθουν πως είναι οι πιο τυχεροί γονείς του κόσμου, μέχρι που το παιδί φέρνει στη συζήτηση ένα δύσκολο θέμα. Για παράδειγμα ότι σκέφτεται να ολοκληρώσει για πρώτη φορά.
Ή ότι παρασύρθηκε από τη παρέα και δοκίμασε πρώτη φορά το κάπνισμα ή το αλκοόλ. Εκεί οι γονείς σοκάρονται και πολλές φορές χάνουν τη μπάλα. Ξεκινούν να φωνάζουν, να ψάχνουν κρυφά τα πράγματα των παιδιών τους και γενικά να υστεριάζουν. Όμως το παιδί τότε είναι που απομακρύνεται. Γιατί νιώθει ότι δεν μπορούν πλέον να τα καταλάβουν όλα κι από το να ακούει φωνές και εντάσεις, προτιμά να μη πει τίποτα.
Στα εύκολα θέματα είναι εύκολο να είσαι ψύχραιμος και ανοιχτόμυαλος. Όμως εκεί που πρέπει ουσιαστικά να εξασκήσεις τη ψυχραιμία σου, είναι στα θέματα που σου γυρίζει το μάτι και μόνο που τα σκέφτεσαι. Καταλαβαίνω πως είναι και σίγουρα δεν είναι εύκολο να είσαι πάντα γκουρού ψυχραιμίας. Όμως προσπάθησε να παραμείνεις ψύχραιμος, ώστε να μη χάσεις τελείως την επικοινωνία σας.
Photo via: pexels.com (cottonbro studio)
Διάλεξε τη σωστή στιγμή για τις δύσκολες συζητήσεις
Παρόλα αυτά δεν γίνεται όλα τα θέματα που προκύπτουν να τα αντιμετωπίζεις όπως θα αντιμετώπιζες κάποια φίλη. Πρέπει να υπάρχουν όρια και όπως σου είπα και πιο πάνω, πρέπει στο σπίτι να υπάρχουν διακριτοί ρόλοι ώστε το παιδί να νιώθει ασφάλεια. Όταν λοιπόν κρίνεις ότι πρέπει να επιπλήξεις το παιδί, τότε θα πρέπει να βρεις τη σωστή ώρα για να το κάνεις.
Δείτε ακόμα Όταν οι έφηβοι βλέπουν τον εαυτό τους μέσα από τα μάτια των άλλων και ξεχνούν ποιοι πραγματικά είναι
Πάνω σε καυγά ή όταν το παιδί έχει νεύρα, άγχος και πολλά τρεξίματα με το σχολείο και τα μαθήματα, το να ξεκινήσεις να του κάνεις παρατήρηση επειδή δεν μάζεψε τα ρούχα του από χθες ή επειδή άργησε να ξυπνήσει για το σχολείο και έχασε τη πρώτη ώρα ή επειδή τα έχει φορτώσει λίγο στο κόκορα με το διάβασμα ή ακόμη κι επειδή σκέφτεται λάθος και πράττει λάθος σε σημαντικά θέματα, το μόνο που θα καταφέρεις είναι να τσακωθείτε.
Επέλεξε μία ώρα της ημέρας που θα είστε και οι δύο χαλαροί. Λίγη μουσική να παίζει από πίσω ενδεχομένως ή τέλος πάντων όταν θα είστε και οι δύο χαλαρωμένοι. Έτσι και το παιδί θα μπορέσει να ακούσει με μεγαλύτερη προσοχή αυτά που έχεις να του πεις κι εσύ θα μπορέσεις να του πεις με ψυχραιμία όσα πρέπει, χωρίς να χάνεις τα λόγια σου, να παραλογίζεσαι ή άλλο να θες να πεις κι άλλο να λες από τα νεύρα σου.
Μη σε νοιάζουν μόνο τα μαθήματα
Το ξέρω ότι για σένα το πιο σημαντικό πράγμα είναι το παιδί να είναι υγιή και να προσέχει στο σχολείο αφού ξέρεις τί το περιμένει σε περίπτωση που δεν έχει σπουδάσει τίποτα μεγαλώνοντας. Όμως για τους έφηβους αυτά τα δύο είναι τα λιγότερο σημαντικά. Δεν χρειάζεται να παραμελείς αυτά τα δύο θέματα, χρειάζεται όμως να δείχνεις ενδιαφέρον για τον κόσμο του γενικά.
Πώς τα περνάει με τους φίλους, τί του αρέσει να κάνει ως χόμπι, ποιοι είναι οι προβληματισμοί του, αν είναι κουρασμένο με όλες αυτές τις δραστηριότητες ή αν του αρέσουν. Οι έφηβοι έχουν κι αυτοί προβλήματα. Φαντάσου και η δική σου η μαμά να ασχολείται μόνο με τη δουλειά σου και τον άντρα σου και όχι και με άλλα προβλήματά σου. Θα την εμπιστευόσουν; Μπορεί και όχι.
Μη προσπαθείς να βρεις χρυσές λύσεις
Τέλος, όταν ένα παιδί σου λέει το πρόβλημά του μη προσπαθήσεις επί τόπου να βρεις τη χρυσή λύση που θα του λύσει το πρόβλημα. Προσπάθησε να ακούσεις τα συναισθήματά του, άστο να βγάλει μερικά πράγματα από μέσα του, άκου τις δικές του θεωρίες για το τί είναι σωστό να κάνει από εδώ και πέρα κι έπειτα μαζί καταλήξτε σε ένα συμπέρασμα.
Αυτό το συμπέρασμα μπορεί να μη βγει την ίδια μέρα. Επίσης καλό θα ήταν να αφήνεις το παιδί να βρίσκει λύσεις μόνο του, για να μάθει να είναι ανεξάρτητο. Δε χρειάζονται υπερβολές σε καμία περίπτωση. Όμως όπως οι ψυχολόγοι προσπαθούν μέσα από τις σωστές ερωτήσεις να σε οδηγήσουν σε σωστές απαντήσεις και με αυτόν τον τρόπο σε καθοδηγούν στη λύση, έτσι κι εσύ προσπάθησε να κάνεις μία τέτοια τακτική.
Μη νομίζεις ότι θα είναι εύκολο να προσεγγίσεις ένα παιδί στην εφηβεία, ειδικά αν έχετε χαθεί αρκετό καιρό. Είναι γεμάτα αντίδραση και νεύρα και δεν πρόκειται όλα αυτά που σου είπα, να σου λύσουν μαγικά το πρόβλημα μέσα σε μία μέρα. Χρειάζεται υπομονή, αφοσίωση και κουράγιο. Εδώ μπορείς να δεις πώς μπορείς να αντιμετωπίσεις το παιδί όταν με το παραμικρό έχει νεύρα και σου φωνάζει.