Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) εξέδωσε έναν πλήρη οδηγό πρόληψης για τους βρεφονηπιακούς σταθμούς και τις σχολικές μονάδες, με πολλά μέτρα. Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς για τα εμβόλια, το σχολικό ταπεράκι, για τις αλλεργίες και πόσο πλέον θα παραμένει το παιδί σπίτι αν αρρωστήσει.
Ο Οδηγός από τον ΕΟΔΥ για τα Μέτρα Πρόληψης και Ελέγχου Λοιμωδών Νοσημάτων σε Βρεφονηπιακούς Σταθμούς και Σχολικές Μονάδες, βασίστηκε στη διαθέσιμη επιστημονική βιβλιογραφία, στις ισχύουσες εθνικές και διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες και αξιολογήθηκε από έγκριτους επιστήμονες και αρμόδιους φορείς.
Το εν λόγω έγγραφο αποτελεί το πρώτο ολοκληρωμένο εγχειρίδιο για τη χώρα μας που αποσκοπεί στην παροχή ενιαίας, επιστημονικά τεκμηριωμένης καθοδήγησης προς τις αρμόδιες δομές και υπηρεσίες, αναφορικά με την πρόληψη και τη διαχείριση λοιμωδών νοσημάτων στο προσχολικό και σχολικό περιβάλλον. Ειδικότερα, το έγγραφο παρέχει αναλυτική καθοδήγηση για:
τις ορθές πρακτικές ατομικής και περιβαλλοντικής υγιεινής, την ασφάλεια τροφίμων στις προσχολικές και σχολικές δομές, τις βασικές αρχές διαχείρισης μεμονωμένου κρούσματος ή συρροής κρουσμάτων λοιμωδών νοσημάτων, τα κριτήρια απομάκρυνσης και επιστροφής παιδιών και προσωπικού στις δομές λόγω λοιμώδους νοσήματος, την πρόληψη και αντιμετώπιση συγκεκριμένων κοινών ή σοβαρών λοιμωδών νοσημάτων στην παιδική ηλικία, καθώς και τη σημασία του εμβολιασμού παιδιών και προσωπικού, ως θεμελιώδους μέτρου ατομικής και συλλογικής προστασίας.
Από το πλύσιμο των χεριών και τον αερισμό των αιθουσών μέχρι τα τρόφιμα, τα παιχνίδια, τις πάνες, τα σχολικά λεωφορεία και το πότε πρέπει να μείνει ένα παιδί στο σπίτι – αναλυτικά οι οδηγίες του ΕΟΔΥ για βρεφονηπιακούς σταθμούς και σχολικές μονάδες
Με την έναρξη της σχολικής χρονιάς, η επιστροφή των παιδιών στις αίθουσες φέρνει μαζί της και ένα γνώριμο σκηνικό: βήχας, καταρροή, πυρετός, γαστρεντερίτιδες, ιώσεις και, σε ορισμένες περιπτώσεις, πιο σοβαρές λοιμώξεις αρχίζουν να κυκλοφορούν από παιδί σε παιδί.
Τι περιέχει ο οδηγός του ΕΟΔΥ
Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας έχει καταρτίσει ένα αναλυτικό πλαίσιο μέτρων για την πρόληψη και τον έλεγχο των λοιμωδών νοσημάτων σε βρεφονηπιακούς σταθμούς και σχολικές μονάδες.
Το πρώτο τείχος προστασίες είναι τα εμβόλια
Ο εμβολιασμός παραμένει ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία πρόληψης. Οι οδηγίες προβλέπουν ότι παιδιά και εργαζόμενοι σε βρεφονηπιακούς σταθμούς και σχολικές μονάδες θα πρέπει να ακολουθούν τα ισχύοντα Εθνικά Προγράμματα Εμβολιασμών.
Για τα παιδιά, ιδιαίτερη σημασία έχει να έχουν γίνει τα εμβόλια στην κατάλληλη ηλικία και σύμφωνα με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα. Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι η υψηλή εμβολιαστική κάλυψη προστατεύει όχι μόνο το ίδιο το παιδί αλλά και όσους δεν μπορούν να εμβολιαστούν για ιατρικούς λόγους. Σε ορισμένες ομάδες μπορεί να απαιτούνται επιπλέον δόσεις ή ειδικοί εμβολιασμοί, όπως ο ετήσιος αντιγριπικός εμβολιασμός ή πρόσθετες δόσεις έναντι του πνευμονιόκοκκου.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στους μαθητές που πραγματοποιούν πρακτική άσκηση ή ταξιδεύουν στο εξωτερικό, καθώς μπορεί να χρειάζονται προσαρμογή του εμβολιασμού τους, ανάλογα με τον προορισμό και την πιθανή επαφή τους με μικρά παιδιά ή ευάλωτες ομάδες.
Ανάλογη είναι η σύσταση για το προσωπικό. Στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμού Ενηλίκων του 2025 αναφέρονται, μεταξύ άλλων, εμβολιασμός έναντι τετάνου-διφθερίτιδας-κοκκύτη, δύο δόσεις έναντι ιλαράς-παρωτίτιδας-ερυθράς για συγκεκριμένες ομάδες, δύο δόσεις έναντι ανεμευλογιάς για όσους δεν έχουν νοσήσει, καθώς και εμβολιασμός έναντι ηπατίτιδας Α για ανεμβολίαστο προσωπικό καθαριότητας και χειρισμού τροφίμων. Για ομάδες αυξημένου κινδύνου προβλέπονται και άλλοι εμβολιασμοί, όπως της γρίπης, της COVID-19 και του πνευμονιόκοκκου.
Για τις εγκύους, τις λεχωΐδες και τις θηλάζουσες υπάρχουν επίσης ειδικές συστάσεις. Ο ΕΟΔΥ αναφέρεται στον αντιγριπικό εμβολιασμό, στον εμβολιασμό έναντι RSV σε συγκεκριμένο στάδιο της κύησης και στον εμβολιασμό έναντι κοκκύτη κατά την εγκυμοσύνη.
Το σωστό πλύσιμο χεριών
Το σωστό πλύσιμο των χεριών χαρακτηρίζεται από τον ΕΟΔΥ ως ένα από τα αποτελεσματικότερα μέτρα πρόληψης.
Δεν αρκεί όμως ένα γρήγορο πέρασμα κάτω από τη βρύση. Το ιδανικό συνολικό πλύσιμο διαρκεί 40-60 δευτερόλεπτα, με σαπούνι και τρεχούμενο νερό. Τα χέρια πρέπει να τρίβονται για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα, καλύπτοντας και το πάνω μέρος τους, τα σημεία ανάμεσα στα δάχτυλα και κάτω από τα νύχια. Στη συνέχεια ξεπλένονται και στεγνώνονται καλά, κατά προτίμηση με χαρτι.
Για την καθημερινή υγιεινή προτιμάται απλό, υγρό, άοσμο σαπούνι. Ο αντιμικροβιακός ή αντιβακτηριακός τύπος δεν θεωρείται πιο αποτελεσματικός για το καθημερινό πλύσιμο, ενώ δεν συστήνεται η μπάρα σαπουνιού.
Πότε πρέπει να πλένονται τα χέρια; Πριν από την προετοιμασία και τον χειρισμό τροφίμων, πριν και μετά το φαγητό, μετά τη χρήση της τουαλέτας, μετά την αλλαγή πάνας, μετά την επαφή με αναπνευστικές εκκρίσεις, μετά την επαφή με σκουπίδια ή μολυσμένο υλικό, μετά την αφαίρεση γαντιών και πριν και μετά την παροχή φροντίδας σε παιδί.
Αν δεν υπάρχει διαθέσιμο σαπούνι και νερό, μπορεί να χρησιμοποιηθεί αντισηπτικό χεριών με τουλάχιστον 60% αλκοόλη. Δεν αποτελεί όμως υποκατάστατο του πλυσίματος όταν τα χέρια είναι εμφανώς βρώμικα ή μετά τη χρήση της τουαλέτας. Στα παιδιά πρέπει να αφήνεται να στεγνώσει πλήρως και τα μικρότερα παιδιά πρέπει να το χρησιμοποιούν μόνο υπό επίβλεψη ενηλίκου.
Βήχας και φτέρνισμα
Ο ΕΟΔΥ συστήνει κάλυψη της μύτης και του στόματος κατά τον βήχα ή το φτέρνισμα με χαρτομάντιλο ή, εφόσον αυτό δεν είναι δυνατό, με το εσωτερικό του αγκώνα.
Το χρησιμοποιημένο χαρτομάντιλο πρέπει να πετιέται αμέσως και να ακολουθεί πλύσιμο των χεριών ή χρήση αντισηπτικού. Παράλληλα, τα παιδιά πρέπει να εκπαιδεύονται να μην αγγίζουν χωρίς λόγο μάτια, μύτη και στόμα και να πλένουν τα χέρια τους μετά από επαφή με αναπνευστικές εκκρίσεις ή μολυσμένες επιφάνειες.
Οι οδηγίες συνδέουν την αναπνευστική υγιεινή με τον αερισμό, τον εμβολιασμό και την παραμονή στο σπίτι όταν ένα παιδί εμφανίζει οξεία λοίμωξη του αναπνευστικού.
Ο σωστός αερισμός
Ο σωστός αερισμόςείναι βασικό μέτρο πρόληψης. Ο ΕΟΔΥ συστήνει την ανανέωση του αέρα με φυσικό, μηχανικό ή μικτό αερισμό. Όταν είναι ασφαλές, πρέπει να ανοίγουν παράθυρα και πόρτες. Ακόμη και μισάνοιχτα παράθυρα βοηθούν, ενώ η ανάκληση των παραθύρων δεν θεωρείται αποτελεσματικός τρόπος αερισμού. Αν όμως υπάρχει κίνδυνος πτώσης, ακραίες θερμοκρασίες ή αυξημένη συγκέντρωση ρύπων ή αλλεργιογόνων, δεν πρέπει να ανοίγουν παράθυρα ή πόρτες με τρόπο που δημιουργεί κίνδυνο.
Τα σχολεία μπορούν, όπου είναι εφικτό, να μεταφέρουν μαθήματα, δραστηριότητες ή γεύματα σε εξωτερικούς χώρους. Οι αίθουσες πρέπει να αερίζονται μεταξύ των μαθημάτων, μετά από κάθε χρήση, στα διαλείμματα και κατά το μεσημεριανό φαγητό, ενώ φυσικός αερισμός προβλέπεται και πριν από την πρωινή άφιξη των μαθητών.
Σε χώρους με μηχανικό σύστημα αερισμού ή κλιματισμού απαιτείται σωστή συντήρηση, έλεγχος των ρυθμίσεων και, όπου είναι δυνατό και με τη συμβουλή ειδικού, περιορισμός της ανακύκλωσης του αέρα και αύξηση της εισαγωγής εξωτερικού αέρα. Οι οδηγίες προβλέπουν ακόμη λειτουργία στη μέγιστη δυνατή εξωτερική ροή για δύο ώρες πριν και μετά τη χρήση των χώρων, εφόσον αυτό είναι εφικτό, καθώς και σωστή τοποθέτηση και αντικατάσταση των φίλτρων.
Το ίδιο ισχύει και στα σχολικά λεωφορεία: ο αέρας πρέπει να ανανεώνεται και τα παράθυρα να παραμένουν ανοιχτά όταν δεν υπάρχει κίνδυνος.
Καθαριότητα
Ο ΕΟΔΥ ξεχωρίζει τον καθαρισμό από την απολύμανση. Ο καθαρισμός με νερό, σαπούνι και τρίψιμο απομακρύνει βρωμιά και μεγάλο μέρος των μικροβίων. Η απολύμανση έρχεται στη συνέχεια για την εξουδετέρωση όσων μικροοργανισμών παραμένουν.
Προηγείται ο καθαρισμός και ακολουθεί η απολύμανση. Αν γίνει το αντίστροφο, μειώνεται η αποτελεσματικότητα του απολυμαντικού. Οι συχνά αγγιζόμενες επιφάνειες- θρανία, πόμολα, πάγκοι, πληκτρολόγια, βρύσες, τηλέφωνα και παιχνίδια- πρέπει να καθαρίζονται και να απολυμαίνονται καθημερινά.
Οι τουαλέτες χρειάζονται καθαρισμό αρκετές φορές την ημέρα και τουλάχιστον δύο φορές στις σχολικές μονάδες. Στο τέλος της ημέρας πρέπει να καθαρίζεται σχολαστικά ολόκληρος ο χώρος, ενώ πόμολα, βρύσες, καζανάκια και κάδοι χρειάζονται συχνότερη φροντίδα.
Τα απολυμαντικά πρέπει να είναι εγκεκριμένα και κατάλληλα για χώρους όπου βρίσκονται παιδιά. Οι οδηγίες χρήσης θα πρέπει να τηρούνται . Τα προϊόντα πρέπει να χρησιμοποιούνται σε καλά αεριζόμενους χώρους και, κατά την απολύμανση, τα παιδιά να μην βρίσκονται στον χώρο. Απαγορεύεται η ανάμειξη απολυμαντικών και άλλων χημικών ουσιών. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στη χλωρίνη, η οποία γενικά δεν συστήνεται ως πρώτη επιλογή σε βρεφονηπιακούς σταθμούς και σχολεία.
Τα απολυμαντικά πρέπει να φυλάσσονται κλειδωμένα και μακριά από παιδιά. Τα παιδιά δεν πρέπει να χρησιμοποιούν απολυμαντικά μαντηλάκια ή σπρέι.
Παιχνίδια, χαλιά, αθλητικός εξοπλισμός και μουσικά όργανα
Στους βρεφονηπιακούς σταθμούς, τα παιχνίδια, πρέπει να καθαρίζονται και να απολυμαίνονται τουλάχιστον καθημερινά. Τα υπόλοιπα παιχνίδια καθαρίζονται και απολυμαίνονται τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα ή συχνότερα αν λερωθούν. Βιβλία και παζλ καθαρίζονται με υγρό πανί και κατάλληλο απολυμαντικό εβδομαδιαία, τα λούτρινα πλένονται τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα και τα πλαστικά παιχνίδια επίσης εβδομαδιαία ή συχνότερα όταν απαιτείται.
Τα προσωπικά παιχνίδια φυλάσσονται χωριστά. Αν λερωθούν, ιδιαίτερα τα λούτρινα, τοποθετούνται σε κλειστή σακούλα για πλύσιμο στο σπίτι.
Στα αισθητηριακά παιχνίδια, παιδιά και προσωπικό πρέπει να πλένουν τα χέρια τους πριν και μετά. Υλικά όπως ρύζι, ζυμαρικά και κομφετί απορρίπτονται εβδομαδιαία ή νωρίτερα αν μολυνθούν. Η λεκάνη καθαρίζεται και απολυμαίνεται κάθε φορά που αλλάζει το υλικό, ενώ σε περίοδο επιδημίας η συγκεκριμένη δραστηριότητα διακόπτεται.
Στις εξωτερικές παιδικές χαρές και αμμοδόχους δεν απαιτείται ψεκασμός με απολυμαντικά. Η αμμοδόχος πρέπει να προστατεύεται από ζώα, να καλύπτεται όταν δεν χρησιμοποιείται και η άμμος να ελέγχεται καθημερινά. Εάν υπάρχουν ούρα ή κόπρανα, η μολυσμένη άμμος απομακρύνεται, η αμμοδόχος καθαρίζεται και απολυμαίνεται και στη συνέχεια γεμίζει με καθαρή άμμο. Η εξωτερική άμμος αντικαθίσταται κάθε δύο χρόνια, ενώ οι εσωτερικές αμμοδόχοι καθαρίζονται και απολυμαίνονται τρεις φορές τον χρόνο ή συχνότερα αν μολυνθούν.
Για τα τραπέζια παιχνιδιού με νερό απαιτείται καθαρό πόσιμο νερό, συνεχής επίβλεψη και απαγόρευση κατανάλωσης του νερού. Παιδιά με λοίμωξη ή ανοιχτές πληγές δεν συμμετέχουν και η δραστηριότητα διακόπτεται σε περίοδο επιδημίας. Το τραπέζι και τα παιχνίδια καθαρίζονται και απολυμαίνονται μετά τη χρήση.
Οι παιδικές πισίνες πρέπει να γεμίζουν με καθαρό πόσιμο νερό, με βάθος έως 30 εκατοστά, και να αδειάζουν, καθαρίζονται και απολυμαίνονται μετά από κάθε χρήση. Παιδιά που φορούν πάνα, έχουν λοίμωξη ή ανοιχτές πληγές δεν συμμετέχουν.
Στον αθλητικό εξοπλισμό, οι πετσέτες είναι ατομικές, ενώ παιδιά με αιμορραγία ή ανοιχτή πληγή σταματούν αμέσως τη δραστηριότητα μέχρι να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα και να καθαριστούν οι μολυσμένες επιφάνειες. Οι αθλητικοί τάπητες καθαρίζονται και απολυμαίνονται καθημερινά, πριν και μετά από προπονήσεις και αγώνες και αμέσως μετά από επαφή με σωματικά υγρά.
Ακόμη και τα μουσικά όργανα που παίζονται με το στόμα μπαίνουν στο πρωτόκολλο: ιδανικά κάθε μαθητής έχει δικό του επιστόμιο, ενώ τα κοινόχρηστα όργανα καθαρίζονται και απολυμαίνονται πριν δοθούν στον επόμενο μαθητή.
Τι γίνεται με τα σχολικά λεωφορεία
Στα λεωφορεία προβλέπεται όσο το δυνατόν μεγαλύτερος αερισμός. Ο ΕΟΔΥ συστήνει να παραμένουν τουλάχιστον δύο παράθυρα μπροστά και δύο πίσω ανοιχτά, έστω και λίγα εκατοστά, όταν δεν υπάρχει κίνδυνος. Μετά τις διαδρομές το λεωφορείο πρέπει να αερίζεται, ενώ καθίσματα και χειρολαβές καθαρίζονται καθημερινά με σαπούνι, νερό και πανιά μικροϊνών.
Αν υπάρξει αίμα, εμετός, κόπρανα ή άλλο σωματικό υγρό, ακολουθεί απολύμανση μετά τον καθαρισμό. Ψεκασμός απολυμαντικού μέσα στο λεωφορείο δεν πρέπει να χρησιμοποιείται.
Η αλλαγή πάνας
Η αλλαγή πάνας θεωρείται από τον ΕΟΔΥ κρίσιμο σημείο για τη μετάδοση εντερικών λοιμώξεων. Ο χώρος αλλαγής πρέπει να είναι ειδικά διαμορφωμένος, ξεχωριστός από την προετοιμασία τροφίμων και να διαθέτει δικό του νιπτήρα, υγρό σαπούνι και χάρτινες χειροπετσέτες.
Το τραπέζι και το στρώμα αλλαγής πρέπει να είναι λεία, μη απορροφητικά και εύκολα στον καθαρισμό. Οι επιφάνειες καθαρίζονται και απολυμαίνονται μετά από κάθε αλλαγή. Τα λερωμένα ρούχα δεν ξεπλένονται στον χώρο αλλά μπαίνουν σε κλειστή σακούλα για να τα πάρουν οι γονείς. Τα χέρια πλένονται πάντα με σαπούνι και νερό πριν και μετά την αλλαγή.
Η διαδικασία περιλαμβάνει προετοιμασία όλων των υλικών πριν φέρουμε το παιδί, πλύσιμο χεριών, προστατευτικό κάλυμμα, αποφυγή επαφής με καθαρές επιφάνειες, χρήση γαντιών όπου απαιτείται, ασφαλή αφαίρεση της λερωμένης πάνας, καθαρισμό του παιδιού, απόρριψη των υλικών, καθαρή πάνα και ντύσιμο, ενημέρωση των γονέων εφόσον διαπιστωθεί δερματικό ή άλλο πρόβλημα, καθαρισμό και απολύμανση της επιφάνειας και νέο σχολαστικό πλύσιμο χεριών.
Τα κρεβάτια, τα στρώματα και τα κλινοσκεπάσματα πρέπει να είναι ατομικά. Τα κρεβάτια ή στρώματα πρέπει να απέχουν τουλάχιστον 46 εκατοστά μεταξύ τους, ενώ τα κλινοσκεπάσματα αποθηκεύονται χωριστά. Πλένονται μία φορά την εβδομάδα και άμεσα εάν μολυνθούν με ούρα, κόπρανα ή άλλα σωματικά υγρά.
Τα γάντια δεν αντικαθιστούν το πλύσιμο των χεριών
Στην καθημερινή φροντίδα παιδιών, εφόσον τηρείται σωστή υγιεινή των χεριών, δεν είναι απαραίτητα. Χρειάζονται όταν αναμένεται άμεση επαφή με αίμα, εμετό, ούρα ή άλλα σωματικά υγρά, κατά τη διαχείριση αιμορραγίας ή λερωμένων ρούχων, καθώς και όταν ο φροντιστής έχει ανοιχτές πληγές στα χέρια.
Τα γάντια πρέπει να αλλάζουν όταν σκιστούν, τρυπήσουν ή λερωθούν σημαντικά. Μετά την αφαίρεσή τους, τα χέρια πλένονται πάντα με σαπούνι και νερό.
Οι οδηγίες του ΕΟΔΥ για την ασφάλεια των τροφίμων
Οι οδηγίες του ΕΟΔΥ για την ασφάλεια των τροφίμων είναι ιδιαίτερα αναλυτικές. Οι σχολικές μονάδες που παρασκευάζουν γεύματα πρέπει να εφαρμόζουν διαδικασίες βασισμένες στις αρχές HACCP.
Κατά την παραλαβή των πρώτων υλών ελέγχονται ο προμηθευτής, το όχημα μεταφοράς, η κατάσταση των προϊόντων, οι συσκευασίες, οι ημερομηνίες διατηρησιμότητας και, για τα ευπαθή τρόφιμα και κατεψυγμένα τρόφιμα, οι συνθήκες θερμοκρασίας. Οι θερμοκρασίες παραλαβής καταγράφονται.
Στην αποθήκευση, τα ευπαθή τρόφιμα μπαίνουν πρώτα σε ψύξη ή κατάψυξη. Η ξηρά αποθήκη πρέπει να είναι καθαρή και καλά αεριζόμενη, τα ράφια να απέχουν τουλάχιστον 15 εκατοστά από το πάτωμα και τα τρόφιμα να αποθηκεύονται μακριά από χημικά. Στα ψυγεία τα ωμά τρόφιμα, ειδικά κρέας και πουλερικά, διαχωρίζονται από τα έτοιμα προς κατανάλωση. Η θερμοκρασία των τροφίμων στο ψυγείο πρέπει να είναι κάτω από 5°C και στην κατάψυξη -18°C ή χαμηλότερη, με καθημερινή καταγραφή των θερμοκρασιών.
Η απόψυξη γίνεται κατά προτίμηση μέσα στο ψυγείο, σε θερμοκρασία κάτω από 5°C, και τα τρόφιμα τοποθετούνται σε δοχεία στα χαμηλότερα ράφια ώστε τα υγρά τους να μην στάζουν. Για γρήγορη απόψυξη μπορεί να χρησιμοποιηθεί φούρνος μικροκυμάτων στο κατάλληλο πρόγραμμα ή κρύο νερό κάτω των 21°C, το οποίο αλλάζει τακτικά. Δεν επιτρέπεται απόψυξη σε θερμοκρασία δωματίου ή με ζεστό νερό και δεν καταψύχεται ξανά τρόφιμο που έχει αποψυχθεί.
Στην προετοιμασία απαιτούνται ξεχωριστές επιφάνειες και εργαλεία για ωμά και μαγειρεμένα τρόφιμα. Μετά τον χειρισμό ωμών υλικών και πριν την επαφή με μαγειρεμένο ή έτοιμο φαγητό, απαιτείται πλύσιμο χεριών. Τα φρούτα και τα λαχανικά πλένονται με κρύο τρεχούμενο νερό, ενώ το ωμό κοτόπουλο δεν συστήνεται να πλένεται πριν από το μαγείρεμα, ώστε να αποφεύγεται η διασπορά μικροβίων.
Το μαγείρεμα πρέπει να ανεβάζει τη θερμοκρασία στο κέντρο του τροφίμου στους 74°C για τουλάχιστον 15 δευτερόλεπτα. Τα αυγά για πρωινό συστήνεται να είναι καλά βρασμένα και, όπου χρησιμοποιείται αυγό ως συστατικό συνταγής, προτείνεται παστεριωμένο αυγό.
Μετά το μαγείρεμα, εάν το φαγητό δεν καταναλωθεί άμεσα, πρέπει να διατηρείται πάνω από 60°C. Αν παραμείνει σε θερμοκρασία περιβάλλοντος έως δύο ώρες μπορεί να ψυχθεί. Αν μείνει από δύο έως τέσσερις ώρες, καταναλώνεται και δεν ψύχεται εκ νέου. Μετά τις τέσσερις ώρες απορρίπτεται.
Ειδικά για το μαγειρεμένο ρύζι, η ψύξη πρέπει να γίνεται όσο το δυνατόν γρηγορότερα, μέσα σε μία ώρα, πρέπει να καταναλώνεται μέσα σε 24 ώρες και δεν πρέπει να αναθερμαίνεται περισσότερες από μία φορά. Η αναθέρμανση φαγητού πρέπει να οδηγεί και πάλι στους 74°C για 15 δευτερόλεπτα. Αναθερμασμένο φαγητό δεν ψύχεται ξανά για δεύτερη αναθέρμανση.
Στο σερβίρισμα δεν χρησιμοποιούνται γυμνά χέρια. Τα σκεύη πρέπει να είναι καθαρά και στεγνά, τα ποτήρια να πιάνονται από τη βάση και τα μαχαιροπίρουνα από τις λαβές. Αν σκεύη ή χαρτοπετσέτες πέσουν στο πάτωμα, αντικαθίστανται.
Οι κανόνες για το σχολικό ταπεράκι
Για τα γεύματα που φέρνουν τα παιδιά από το σπίτι, οι γονείς καλούνται να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή
Τα ευπαθή τρόφιμά πρέπει να συντηρούνται κάτω από 5°C. Τα μαγειρεμένα φαγητά που μεταφέρονται κρύα πρέπει να διατηρούνται σε κατάλληλες συσκευασίες, ιδανικά μέσα σε ισοθερμικό τσαντάκι με παγοκύστη. Εάν μεταφέρονται ζεστά, πρέπει να παραμένουν πάνω από 60°C και στο σχολείο να μπορεί να διατηρηθεί. Διαφορετικά, τα γεύματα πρέπει να καταναλώνονται το αργότερο μέσα σε τέσσερις ώρες.
Τα τρόφιμα δεν πρέπει να παραμένουν σε θερμοκρασία περιβάλλοντος.. Το εύρος 5°C-60°C ευνοεί τον πολλαπλασιασμό παθογόνων μικροοργανισμών.
Για τρόφιμα που παρέχονται από εταιρεία catering, απαιτείται αδειοδοτημένη εγκατάσταση και κατάλληλη μεταφορά. Τα ζεστά γεύματα πρέπει να παραλαμβάνονται πάνω από 60°C και τα κρύα κάτω από 5°C, ενώ είτε διατηρείται η θερμική/ψυκτική αλυσίδα είτε καταναλώνονται μέσα σε τέσσερις ώρες.
Αλλεργίες
Ο βρεφονηπιακός σταθμός ή η σχολική μονάδα θα πρέπει να διασφαλίσει ότι ο χειρισμός των αλλεργιογόνων συστατικών γίνεται με τέτοιο τρόπο κατά την προετοιμασία, το μαγείρεμα και το σερβίρισμα του φαγητού, ώστε να αποφεύγεται η διασταυρούμενη επιμόλυνση. Θα πρέπει να λαμβάνονται υπ’ όψιν, επίσης, δυσανεξίες σε τρόφιμα (π.χ. κοιλιοκάκη) και διατροφικές προτιμήσεις (π.χ. χορτοφαγική διατροφή).
- Διατηρούμε αρχείο με τους μαθητές που έχουν αλλεργίες/δυσανεξίες/διατροφικές προτιμήσεις και ενημερώνουμε σχετικά όλους τους χειριστές τροφίμων.
- Παρασκευάζουμε πρώτα τα σνακ και τα γεύματα που δεν περιέχουν αλλεργιογόνα ελέγχοντας σχολαστικά τα συστατικά που περιέχονται σε αυτά.
- Αποθηκεύουμε χωριστά τα τρόφιμα με αλλεργιογόνα από τα τρόφιμα με μη αλλεργιογόνα συστατικά. Το ίδιο ακολουθούμε κατά τον καθαρισμό και την απολύμανση επιφανειών και εξοπλισμού, όπου είναι δυνατό.
- Τοποθετούμε ετικέτες στα δοχεία αποθήκευσης τροφίμων με τα αλλεργιογόνα συστατικά που περιέχουν.
- Ενημερώνουμε γραπτώς για τα αλλεργιογόνα συστατικά που περιέχονται στα γεύματα που προσφέρονται.
- Στις συσκευασίες των προσυσκευασμένων τροφίμων θα πρέπει να αναγράφονται τα αλλεργιογόνα συστατικά (όπως αυτά ορίζονται στη σχετική νομοθεσία) και να ελέγχονται προσεκτικά οι ετικέτες, πριν σερβιριστούν τα τρόφιμα στους μαθητές.
- Συστήνεται να υπάρχει προσωπικό εκπαιδευμένο να αντιμετωπίσει περιστατικό αλλεργικής αντίδρασης (π.χ. σχολικός νοσηλευτής, εάν διατίθεται).
Βρεφικό γάλα
Για τους βρεφονηπιακούς σταθμούς υπάρχουν ειδικές οδηγίες για το γάλα σε σκόνη.
Κάθε μπιμπερό πρέπει να φέρει το ονοματεπώνυμο του παιδιού, ημερομηνία παρασκευής και λήψης και την ημερομηνία μέχρι την οποία μπορεί να καταναλωθεί. Δεν χρησιμοποιείται προϊόν μετά τη λήξη του.
Η παρασκευή γίνεται με καθαρά χέρια και απολυμασμένη επιφάνεια, ασφαλές πόσιμο νερό και ακριβή αναλογία νερού και σκόνης. Το γάλα πρέπει να καταναλώνεται όσο το δυνατόν γρηγορότερα και πάντως μέσα σε δύο ώρες. Αν δεν καταναλωθεί μέσα σε δύο ώρες, συντηρείται κάτω από 5°C για έως 24 ώρες. Το γάλα που περισσεύει στο μπιμπερό μετά το γεύμα απορρίπτεται.
Για αναθέρμανση δεν συστήνεται φούρνος μικροκυμάτων. Εφόσον απαιτείται, χρησιμοποιείται ζεστό τρεχούμενο νερό ή δοχείο με ζεστό νερό, χωρίς να μπει νερό στο μπιμπερό ή στη θηλή, και η διαδικασία δεν πρέπει να ξεπερνά τα 15 λεπτά.
Όταν ένα παιδί αρρωστήσει στο σχολείο
Όταν ένα παιδί εμφανίσει συμπτώματα λοίμωξης, το σχολείο πρέπει να ενημερώσει άμεσα τους γονείς ώστε να το παραλάβουν και να αξιολογηθεί από γιατρό. Μέχρι τότε το παιδί πρέπει να βρίσκεται σε άνετο, ασφαλή χώρο και να μην έρχεται σε επαφή με άλλα παιδιά.
Αν η κατάσταση φαίνεται σοβαρή, πρέπει να ζητηθεί ιατρική βοήθεια ή ασθενοφόρο. Το προσωπικό πρέπει να γνωρίζει τις διαδικασίες έκτακτης ανάγκης και, ιδανικά, να έχει εκπαίδευση στις βασικές πρώτες βοήθειες.
Οι γονείς παιδιών με παράγοντες αυξημένου κινδύνου πρέπει να ενημερώνονται άμεσα εάν το παιδί τους έχει εκτεθεί σε συγκεκριμένες λοιμώξεις, ώστε να γίνει έγκαιρη ιατρική εκτίμηση.
Η αναστολή λειτουργίας ενός σχολείου δεν αποτελεί αυτόματο μέτρο. Ο ΕΟΔΥ διευκρινίζει ότι για τα περισσότερα λοιμώδη νοσήματα και για μεμονωμένα κρούσματα δεν απαιτείται κλείσιμο της δομής ούτε απολύμανση από ειδικά συνεργεία. Η απόφαση για διακοπή λειτουργίας λαμβάνεται μόνο μετά από εκτίμηση κινδύνου από τις αρμόδιες υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας.
Πότε πρέπει να μείνει ένα παιδί σπίτι
Οι οδηγίες θέτουν συγκεκριμένα κριτήρια απομάκρυνσης. Μεταξύ αυτών είναι πυρετός με ή χωρίς εξάνθημα, τουλάχιστον δύο επεισόδια εμέτου, περισσότερες από δύο διαρροϊκές κενώσεις, συμπτώματα από το αναπνευστικό που επιδεινώνονται ή δεν βελτιώνονται και δερματικές πληγές με εκροή υγρού που δεν μπορούν να καλυφθούν.
Ο πίνακας του ΕΟΔΥ δίνει τα ελάχιστα χρονικά όρια επιστροφής:
- Διάρροια και έμετος: 48 ώρες μετά το τελευταίο επεισόδιο.
- Ίωση τύπου κρυολογήματος ή γρίπης, συμπεριλαμβανομένης της COVID-19: μετά από 24 ώρες χωρίς πυρετό και εφόσον το παιδί αισθάνεται αρκετά καλά για να επιστρέψει.
- Οστρακιά ή στρεπτοκοκκική φαρυγγοαμυγδαλίτιδα: 24 ώρες μετά την έναρξη αντιβιοτικής αγωγής.
- Μολυσματικό κηρίο: όταν οι πληγές έχουν επουλωθεί και σχηματίσει κρούστα ή, εναλλακτικά, τουλάχιστον 24 ώρες μετά την έναρξη αντιβίωσης και εφόσον οι βλάβες έχουν καλυφθεί.
- Ανεμευλογιά: τουλάχιστον πέντε ημέρες από την εμφάνιση του εξανθήματος και μέχρι όλες οι βλάβες να έχουν σχηματίσει κρούστα.
- Κοκκύτης: πέντε ημέρες μετά την έναρξη της αντιβιοτικής αγωγής.
- Ιλαρά: τέσσερις ημέρες μετά την εμφάνιση του εξανθήματος.
- Παρωτίτιδα: πέντε ημέρες μετά την εμφάνιση της διόγκωσης της παρωτίδας.
- Παρβοϊός Β19 / Πέμπτη Νόσος: όταν εμφανιστεί το εξάνθημα, το άτομο παύει να είναι μεταδοτικό και επιστρέφει εφόσον είναι σε καλή γενική κατάσταση.
- Νόσος χεριών, ποδιών και στόματος (κοξάκι): μετά από 24 ώρες χωρίς πυρετό, χωρίς αντιπυρετικά, εφόσον δεν υπάρχει έντονη σιελόρροια και το παιδί είναι σε καλή γενική κατάσταση.
- Ψώρα: μετά την πρώτη θεραπεία.
- Οξυουρίαση και φθειρίαση: δεν απαιτείται απομάκρυνση, αλλά συστήνεται ενημέρωση της δομής. Για τις γαστρεντερίτιδες, ο κανόνας είναι ακόμη πιο συγκεκριμένος.
- Άγνωστης αιτιολογίας και ιογενείς γαστρεντερίτιδες, όπως από νοροϊό ή ροταϊό, απαιτούν αποχή όσο διαρκούν τα συμπτώματα και για 48 ώρες μετά την ανάρρωση.
- Το ίδιο ισχύει για τις περισσότερες βακτηριακές γαστρεντερίτιδες και τις παρασιτικές λοιμώξεις.
- Για ηπατίτιδα Α και Ε προβλέπεται αποχή τουλάχιστον επτά ημερών από την έναρξη του ίκτερου ή των συμπτωμάτων εφόσον δεν υπάρχει ίκτερος.
- Για τυφοειδή και παρατυφοειδή πυρετό, καθώς και για ορισμένες σοβαρές εντερικές λοιμώξεις, προβλέπονται συγκεκριμένες αρνητικές καλλιέργειες πριν από την επιστροφή.
Γαστρεντερίτιδα: τι γίνεται όταν εμφανιστούν πολλά κρούσματα
Η γαστρεντερίτιδα μπορεί να μεταδοθεί από μολυσμένα τρόφιμα ή νερό, από άνθρωπο σε άνθρωπο, μέσω σταγονιδίων που απελευθερώνονται κατά τον έμετο και μέσω μολυσμένων επιφανειών. Οι συχνότεροι παθογόνοι παράγοντες περιλαμβάνουν νοροϊό, ροταϊό, σαλμονέλα, καμπυλοβακτηρίδιο, Giardia και Cryptosporidium.
Σε περίπτωση ενός κρούσματος, ο ασθενής απομακρύνεται για όσο διαρκούν τα συμπτώματα και έως 48 ώρες μετά την ανάρρωση.
Αν υπάρχουν δύο ή περισσότερα άτομα με έμετο ή διάρροια, ιδιαίτερα στην ίδια αίθουσα ή σε κοινές δραστηριότητες, μπορεί να υπάρχει συρροή. Τότε ενεργοποιούνται πρόσθετα μέτρα: ενημέρωση της διεύθυνσης και των αρμόδιων υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας και του ΕΟΔΥ, καθημερινή καταγραφή νέων κρουσμάτων, ενημέρωση των γονέων, απομάκρυνση των συμπτωματικών παιδιών, εντατικοποίηση της καθαριότητας και απολύμανσης και αυστηρή τήρηση των κανόνων χειρισμού τροφίμων.
Σε περιστατικό εμέτου ή διάρροιας, η περιοχή πρέπει να απομονώνεται και να καθαρίζεται και να απολυμαίνεται σε ακτίνα δύο μέτρων. Χρησιμοποιούνται γάντια και ποδιά μίας χρήσης και, ειδικά στην απομάκρυνση εμεσμάτων, συστήνεται χειρουργική μάσκα λόγω πιθανής δημιουργίας αερολυμάτων.
Τα εμέσματα και τα κόπρανα πρέπει να καθαρίζονται αμέσως. Η οδηγία προβλέπει καθαρισμό με ζεστό νερό και απορρυπαντικό ή πανάκια μίας χρήσης και στη συνέχεια απολύμανση. Σε συγκεκριμένο πρωτόκολλο αναφέρεται οικιακή χλωρίνη σε αραίωση 1:50 και αποφυγή εισόδου στον χώρο για τουλάχιστον μία ώρα, εφόσον αυτό είναι εφικτό.
Οι χώροι πρέπει να αερίζονται πολύ καλά, τα αντικείμενα μίας χρήσης να απορρίπτονται με ασφάλεια και ο επαναχρησιμοποιούμενος εξοπλισμός να πλένεται και να στεγνώνει. Στους βρεφονηπιακούς σταθμούς, κλινοσκεπάσματα και πετσέτες παιδιών με γαστρεντερίτιδα μεταφέρονται χωριστά και πλένονται σε ξεχωριστά πλυντήρια σε θερμοκρασία άνω των 75°C.
Οι ειδικές λοιμώξεις που χρειάζονται προσοχή
Ανεμοβλογιά
Η ανεμοβλογιά προκαλείται από τον ιό VZV και εμφανίζεται συνήθως με πυρετό, αδιαθεσία και χαρακτηριστικό κνησμώδες εξάνθημα. Τα παιδιά συνήθως εμφανίζουν ηπιότερη νόσο, ενώ μεγαλύτερο κίνδυνο επιπλοκών έχουν ανοσοκατεσταλμένοι, έγκυες και ενήλικες.
Η πρόληψη στηρίζεται στον εμβολιασμό, στην αποφυγή στενής επαφής με νοσούντες και στην τήρηση των μέτρων υγιεινής και περιβαλλοντικής καθαριότητας. Η επιστροφή στο σχολείο γίνεται τουλάχιστον πέντε ημέρες μετά την εμφάνιση του εξανθήματος και όταν όλες οι βλάβες έχουν σχηματίσει κρούστα.
Κοκκύτης
Ο κοκκύτης είναι ιδιαίτερα μεταδοτική βακτηριακή λοίμωξη. Στα μικρά βρέφη μπορεί να εκδηλωθεί διαφορετικά και να προκαλέσει ακόμη και άπνοιες, ενώ βρέφη κάτω του ενός έτους και παιδιά με σοβαρό άσθμα ή ανοσοκαταστολή κινδυνεύουν περισσότερο από επιπλοκές.
Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στον εμβολιασμό και στην αποφυγή μετάδοσης μέσω αναπνευστικών εκκρίσεων. Η επιστροφή προβλέπεται πέντε ημέρες μετά την έναρξη της αντιβιοτικής θεραπείας.
Πέμπτη Νόσος – Παρβοϊός Β19
Ο παρβοϊός Β19 προσβάλλει κυρίως παιδιά 4-14 ετών. Μπορεί να προκαλέσει πυρετό, πονοκέφαλο, βήχα, πονόλαιμο, εξάνθημα και αρθραλγίες. Χαρακτηριστικό είναι το έντονο κόκκινο χρώμα στα μάγουλα.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις εγκύους, καθώς και σε άτομα με συγκεκριμένες αιματολογικές παθήσεις ή ανοσοκαταστολή. Το άτομο θεωρείται ότι παύει να είναι μεταδοτικό όταν εμφανιστεί το εξάνθημα και μπορεί να επιστρέψει εφόσον η γενική του κατάσταση είναι καλή.
Μηνιγγίτιδα
Η μηνιγγίτιδα αποτελεί διαφορετική κατηγορία λόγω της σοβαρότητάς της. Συμπτώματα όπως υψηλός πυρετός, έντονος πονοκέφαλος, αυχενική δυσκαμψία, φωτοφοβία, έμετοι, σύγχυση ή — στα βρέφη — ευερεθιστότητα, λήθαργος και μειωμένη πρόσληψη τροφής απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση.
Σε ύποπτο περιστατικό, το παιδί απομακρύνεται από τους υπόλοιπους, ενημερώνονται οι γονείς και, εάν η κατάσταση είναι σοβαρή, καλείται ασθενοφόρο. Η σχολική μονάδα ενημερώνει άμεσα τις αρμόδιες υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας ή τον ΕΟΔΥ.
ο ΕΟΔΥ διευκρινίζει ότι η μηνιγγίτιδα δεν σημαίνει αυτόματα κλείσιμο του σχολείου ή απολύμανση από ειδικά συνεργεία. Οι επαφές, κατά κανόνα, συνεχίζουν κανονικά τα σχολικά τους καθήκοντα. Σε μηνιγγιτιδοκοκκική νόσο, οι στενές επαφές που θεωρούνται αυξημένου κινδύνου μπορεί να χρειαστούν χημειοπροφύλαξη, σύμφωνα με τις οδηγίες της Δημόσιας Υγείας.
Coxsackie -Νόσος χεριών, ποδιών και στόματος
Οι ιοί Coxsackie είναι ιδιαίτερα μεταδοτικοί και συχνά προκαλούν συρροές σε παιδικούς σταθμούς και σχολεία. Η μετάδοση γίνεται μέσω αναπνευστικών εκκρίσεων αλλά και κοπρανοστοματικά, μέσω μολυσμένων χεριών, επιφανειών, τροφίμων και νερού.
Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στο σχολαστικό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό, καθώς και στην αναπνευστική υγιεινή, την αποφυγή κοινής χρήσης ποτηριών, σκευών, πετσετών και άλλων προσωπικών αντικειμένων, τον καθαρισμό, τον αερισμό και την απολύμανση παιχνιδιών, τουαλετών και χώρων αλλαγής πάνας. Τα κλινοσκεπάσματα και οι πετσέτες του ασθενούς πρέπει να πλένονται σε υψηλή θερμοκρασία.
Η επιστροφή γίνεται μετά από 24 ώρες χωρίς πυρετό, χωρίς αντιπυρετικά, εφόσον δεν υπάρχει έντονη σιελόρροια και το παιδί είναι σε καλή γενική κατάσταση.
Στρεπτόκοκκος ομάδας Α
Ο στρεπτόκοκκος είναι συχνό αίτιο βακτηριακής φαρυγγίτιδας στα παιδιά σχολικής ηλικίας και μπορεί να προκαλέσει οστρακιά. Σπανιότερα μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή διεισδυτική λοίμωξη.
Σε περίπτωση κρούσματος συστήνεται παραμονή στο σπίτι μέχρι την έναρξη κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής και για τουλάχιστον ένα έως δύο 24ωρα, μαζί με ενισχυμένα μέτρα υγιεινής, αποφυγή κοινής χρήσης αντικειμένων, τακτικό αερισμό και ενίσχυση της καθαριότητας.
Ο ΕΟΔΥ διευκρινίζει ότι δεν χρειάζεται κλείσιμο της σχολικής μονάδας ή ειδικό συνεργείο απολύμανσης. Σε μεμονωμένο περιστατικό διεισδυτικής στρεπτοκοκκικής λοίμωξης προβλέπεται περίοδος αυξημένης επιτήρησης 30 ημερών. Σε δύο ή περισσότερα τέτοια κρούσματα μέσα σε 30 ημέρες, ενημερώνονται άμεσα οι αρμόδιες υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας.
Τι πρέπει να κάνουν τα σχολεία όταν αυξάνονται τα κρούσματα
Οι οδηγίες προβλέπουν ότι όταν εμφανίζεται αριθμός κρουσμάτων μεγαλύτερος από τον αναμενόμενο, τα μέτρα μπορεί να ενισχύονται. Για τις αναπνευστικές λοιμώξεις, χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι όταν συμπτώματα ή απουσίες λόγω λοίμωξης αφορούν περισσότερο από 10% του πληθυσμού μιας δομής. Σε ορισμένες σπάνιες λοιμώξεις, ακόμη και δύο περιστατικά μπορεί να θεωρηθούν συρροή.
Τότε μπορεί να αυξηθεί η συχνότητα καθαρισμού και απολύμανσης, να εφαρμοστούν πρόσθετα μέτρα και να ενημερωθούν οι αρμόδιες υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας. Στους βρεφονηπιακούς σταθμούς και τα νηπιαγωγεία τα μέτρα είναι αυστηρότερα, επειδή τα μικρότερα παιδιά δεν μπορούν να εφαρμόζουν με την ίδια συνέπεια τους κανόνες υγιεινής. Σε συρροές μπορεί να ανασταλούν προσωρινά δραστηριότητες όπως τα παιχνίδια με νερό και τα αισθητηριακά παιχνίδια.
Απορρίμματα και έντομα
Οι κάδοι πρέπει να παραμένουν κλειστοί όταν δεν χρησιμοποιούνται, να αδειάζουν τακτικά και να καθαρίζονται και να απολυμαίνονται. Συνιστώνται κάδοι με πεντάλ, επαρκής αριθμός κάδων μέσα και έξω από τις εγκαταστάσεις και διαχωρισμός ανά είδος απορριμμάτων.
Παράλληλα, το σχολείο πρέπει να ελέγχει συστηματικά για τρωκτικά και έντομα, να κλείνει τυχόν ανοίγματα, να διατηρεί καθαρούς τους εξωτερικούς χώρους, να ελέγχει τις παραλαβές τροφίμων για σημάδια παρασίτων και να χρησιμοποιεί πλέγματα στα ανοιχτά παράθυρα. Απεντομώσεις και μυοκτονίες πρέπει να πραγματοποιούνται από αδειοδοτημένη εταιρεία, ενώ τρόφιμα που έχουν έρθει σε επαφή με παράσιτα απορρίπτονται.
Και όλα αυτά πρέπει να καταγράφονται.
Οι σχολικές και προσχολικές δομές καλούνται να έχουν γραπτά μέτρα διαχείρισης λοιμώξεων, να τα γνωστοποιούν στις οικογένειες, να παρατηρούν και να καταγράφουν συμπτώματα, να διατηρούν επικαιροποιημένα αρχεία εμβολιασμού με τήρηση της ισχύουσας νομοθεσίας για τα προσωπικά δεδομένα και να εφαρμόζουν διαδικασίες ατομικής και περιβαλλοντικής υγιεινής, αλλαγής πάνας και ασφαλούς διαχείρισης τροφίμων.
Ειδικά για την ασφάλεια τροφίμων προβλέπονται αρχεία προσωπικού, νερού, καθαρισμού-απολύμανσης, απεντόμωσης-μυοκτονίας, θερμοκρασιών και πρώτων υλών και προμηθευτών.
Τα ίδια τα καθαριστικά και απολυμαντικά πρέπει να καταγράφονται, να διαθέτουν τις απαιτούμενες εγκρίσεις και ετικέτες, να φυλάσσονται σε κλειδωμένο χώρο και να χρησιμοποιούνται από εκπαιδευμένο προσωπικό. Για τα προϊόντα που χρησιμοποιούνται σε χώρους τροφίμων απαιτείται κατάλληλη ένδειξη καταλληλότητας για επιφάνειες επαφής με τρόφιμα.
Ευελπιστούμε ότι η σωστή χρήση του Οδηγού θα αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο για την εφαρμογή ορθών πρακτικών και την πρόληψη της μετάδοσης νοσημάτων σε βρεφονηπιακούς σταθμούς και σχολεία.
Διαβάστε τον οδηγό Παρακάτω
Σχετικά άρθρα
- Σχολεία 2026: Όλα όσα θα ισχύουν φέτος για Νηπιαγωγεία και Δημοτικά- Το νέο ωράριο και οι απουσίες
- Σχολικά βιβλία: «Διαφορετικές μορφές οικογένειας» σε Β’ και ΣΤ’ Δημοτικού -Οι αντιδράσεις
- Σχολεία 2026: Όλα όσα θα ισχύουν φέτος για Νηπιαγωγεία και Δημοτικά- Το νέο ωράριο και οι απουσίες
- Κλειστά Δημοτικά Σχολεία: Καθημερινές στάσεις εργασίας από την έναρξη έως τις 30/9
- Κλειστά σχολεία: Τριήμερο για τους μαθητές της Αττικής μετά τον Αγιασμό