Έλενα Τριανταφύλλου
Οι πόλεις στην Ελλάδα με τον πιο βρώμικο και ανθυγιεινό αέρα, τα προβλήματα υγείας που μπορεί να προκύψουν αλλά και οι περιοχές με την πιο καθαρή ατμόσφαιρα.
Στην Ελλάδα υπάρχει μεγάλο πρόβλημα με την ατμοσφαιρική ρύπανση και τον ανθυγιεινό αέρα. Οι πόλεις με τον πιο βρώμικο και ανθυγιεινό αέρα, πέρα από την Αθήνα και την Θεσσαλονίκη αλλά και τα προβλήματα υγείας που μπορεί να προκαλέσει.
Φαίνεται πως ο βρώμικος αέρας που εισπνέουν οι άνθρωποι είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παράγοντας κινδύνου για θάνατο, μετά την υψηλή αρτηριακή πίεση. Πιο συγκεκριμένα, ο αέρας που αναπνέουμε στοιχίζει 7.000.000 ζωές κάθε χρόνο και είναι υπεύθυνος για 6.000.000 προώρους τοκετούς και 3.000.000 ελιποβαρή βρέφη.
Photo via: kathimerini.gr
Φυσικά αυτά τα δεδομένα δεν συλλέχθηκαν μόνο από το εξωτερικό αλλά και από την Ελλάδα, με πρόσφατη ανάλυση να μας κατατάσσει στην 46η θέση στη λίστα για την ποιότητα του αέρα, ανάμεσα σε 138 χώρες. Μόλις 7 ήταν αυτές με την καλύτερη ποιότητα αέρα, σύμφωνα με τα όρια που συστήνει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.
Δεν είναι μόνο το ηφαίστειο της Σαντορίνης – Τα 39 ηφαίστεια της Ελλάδας και ποια από αυτά είναι ενεργά
Μπορεί τώρα να διανύουμε περίοδο που μας πνίγει η αφρικανική σκόνη αλλά δεν είναι μόνο αυτός ο λόγος που ο αέρας στη χώρα μας είναι ανθυγιεινός. Οι βλαβεροί ρύποι που υπάρχουν στην ατμόσφαιρα είναι χρόνιο πρόβλημα για την χώρα μας.
Σε αυτό το άρθρο θα μιλήσουμε για έναν υποχθόνιο εχθρό, την ρύπανση από σωματίδια ή αλλιώς particle pollution ή particulate matter ή αερολύματα –PM. Αφορά σωματίδια που αιωρούνται στον αέρα και προέρχονται κυρίως από ανθρωπογενείς πηγές, εξατμίσεις αυτοκινήτων ή βιομηχανική δραστηριότητα.
Είναι ένας γενικός όρος που συμπεριλαμβάνει μείγμα στερεών και υγρών σταγονιδίων που αιωρούνται στον αέρα που αναπνέουμε σε εξωτερικούς αλλά και σε εσωτερικού χώρους. Και οι πυρκαγιές αλλά και η καύση γενικότερα συμβάλλουν σε αυτό.
Αυτό είναι το πιο απομονωμένο δέντρο της Γης που άντεξε για 300 χρόνια- Το άδοξο τέλος του
Γενικά οι πηγές αυτών των σωματιδίων είναι πολλές και εξαιτίας αυτού, τα σωματίδια έχουν πολλά μεγέθη και σχήματα. Μερικά από αυτά είναι τόσο μικρά, που γίνονται ορατά μόνο μέσα από ηλεκτρονικό μικροσκόπιο.
Τα προβλήματα υγείας που μπορεί να προκαλέσει ο ανθυγιεινός αέρας
Αυτά τα σωματίδια έχουν διάμετρο που φτάνει τα 2.5 microns δηλαδή το 1/20 μίας ανθρώπινης τρίχας και αποτελούν το κύριο συστατικό του καπνού που παράγεται σε μία πυρκαγιά. Τώρα που το Καλοκαίρι πλησιάζει και όλοι ξέρουμε τί σημαίνει αυτό για την χώρα μας, τα πράγματα θα γίνουν ακόμη χειρότερα.
Photo via: ethnos.gr
Γενικά, τα μικροσκοπικά σωματίδια μπορούν να αποτελούνται από διαφορετικά επιβλαβή συστατικά, όπως οξέα (π.χ. θειικό οξύ), ανόργανες ενώσεις (π.χ. θειικό αμμώνιο, νιτρικό αμμώνιο και χλωριούχο νάτριο), οργανικές χημικές ουσίες, αιθάλη, μέταλλα, σωματίδια εδάφους ή σκόνης και βιολογικά υλικά (π.χ. γύρη και σπόρια μούχλας).
Σύμφωνα με μετρήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί σε σπίτια και γραφεία, τα συγκεκριμένα σωματίδια είναι πάνω από το όριο στη χώρα μας, εδώ και πολλά χρόνια. Ένα όριο που έχει οριστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τα μεταναστευτικά ζώα που απειλούνται με εξαφάνιση εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής
Ο άνθρωπος εισπνέει αυτά τα σωματίδια, τα οποία μπορούν να απορροφηθούν στην κυκλοφορία του αίματος και να προκαλέσουν δυνητικά και εκτεταμένα προβλήματα υγείας. Η αύξηση περιστατικών άσθματος σε όλη την Ευρώπη και φυσικά και στην Αθήνα αποτελεί ένα πρώτο πρόβλημα.
Επίσης ερεθίζουν την μύτη και τον φάρυγγα, αυξάνουν τις εισαγωγές στο νοσοκομείο με ασθενείς που ταλαιπωρούνται από πνευμονικές παθήσεις, προκαλούν πρόωρους θανάτους από καρδιακά και πνευμονικά νοσήματα και έχει πιθανή σύνδεση όπως είπαμε και πιο πάνω με το άσθμα.
Επίσης έχει επιπτώσεις στο κεντρικό νευρικό σύστημα και στο αναπαραγωγικό σύστημα, ενώ συνδέεται με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια.
Οι χώρες με τον πιο καθαρό και τον πιο βρώμικο αέρα
Το 2021 είχε εκτιμηθεί πως ποσοστό μεγαλύτερο του 92% του παγκόσμιου πληθυσμού ζει σε περιοχές στις οποίες η ποιότητα του εξωτερικού αέρα είναι κάτω από τα συνιστώμενα όρια που ορίζει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.
Μάλιστα, από τον περασμένο Φεβρουάριο ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, συνεργάζεται με το Swiss Tropical and Public Health Institute (Swiss TPH), ώστε να ενημερώνει για την ποιότητα του αέρα σε κάθε χώρα.
Σε σχετική ανακοίνωση επισημάνθηκε ότι μπροστά στην απειλή, αυξήθηκαν κατά 17% οι χώρες που εφαρμόζουν τα σωστά πρότυπα για τους ρύπους, όμως δυστυχώς σε αυτή τη λίστα δεν ανήκει και η Ελλάδα.
Πλαστική ρύπανση: “Πνίγονται” οι θάλασσες και οι ωκεανοί- Οι σκληρές Επιπτώσεις στον άνθρωπο
Πρόσφατα δημοσιεύθηκε μία ανάλυση που έκανε η IQAir, ελβετική εταιρεία τεχνολογίας ποιότητας αέρα, σε 8.954 πόλεις που βρίσκονται σε 138 χώρες και περιοχές. Στην ανακοίνωση ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Frank Hammes εξήγησε ότι «η ατμοσφαιρική ρύπανση δεν μας σκοτώνει αμέσως.
Χρειάζονται ίσως δύο με τρεις δεκαετίες για να δούμε τις επιπτώσεις στην υγεία, εκτός αν είναι πολύ ακραία. Η αποφυγή του είναι ένα από εκείνα τα προληπτικά πράγματα που οι άνθρωποι δεν σκέφτονται μέχρι πολύ αργά στη ζωή τους».
Οι χώρες με τον πιο υγιεινό αέρα
Είναι οι Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία, οι Μπαχάμες, τα Μπαρμπέιντος, η Γρενάδα, η Ισλανδία και η Εσθονία. Στην άλλη άκρη της λίστας είναι το Τσαντ, το Μπαγκλαντές, το Πακιστάν, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και η Ινδία.
Η πόλη της Ευρώπης με τον πιο μολυσμένο αέρα είναι το Σεράγεβο. Κράτησε τον τίτλο που είχε κατακτήσει πρώτη φορά πέρυσι. Τα επίπεδα είναι ανάλογα με εκείνα στο Πεκίνο.
Photo via: onmed.gr
Εν τω μεταξύ, όπως είπε στην Guardian η Zorana Jovanovic Andersen, περιβαλλοντική επιδημιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης «οι πολίτες των Βαλκανικών χωρών της Ανατολικής Ευρώπης και των χωρών εκτός ΕΕ αναπνέουν τον πιο μολυσμένο αέρα στην Ευρώπη. Επιπροσθέτως, υπάρχει 20πλάσια διαφορά στα επίπεδα PM2.5 μεταξύ των πιο μολυσμένων και των λιγότερο μολυσμένων πόλεων».
O πιο καθαρός και ο πιο επικίνδυνος αέρας στην Ελλάδα
Aναφέρεται πως το 2024 η χώρα μας είχε μέση συγκέντρωση PM2.5 13,2 μg/m³ που εμπίπτει στην κατηγορία «μέτριας» ποιότητας αέρα, σύμφωνα με τις οδηγίες του ΠΟΥ.
Δεν έχουμε από τις χειρότερες ποιότητες αέρα, συγκριτικά με τι άλλο υπάρχει στον κόσμο, ωστόσο η συγκέντρωση των επικίνδυνων τοξικών σωματιδίων υπερβαίνει την κατευθυντήρια γραμμή του ΠΟΥ (5 μg/m³).
Γεγονός, που όπως τονίζεται, προκαλεί δυνητικούς κινδύνους για την υγεία («η παρατεταμένη έκθεση σε επίπεδα PM2.5 πάνω από τις οδηγίες του ΠΟΥ μπορεί να συμβάλει σε αναπνευστικές και καρδιαγγειακές παθήσεις»), ειδικά για ευαίσθητες ομάδες.
Καιρός : Από τη ζέστη σε βροχές κρύο και χιόνια
Σε ό,τι αφορά τις πηγές, διευκρινίζεται πως η κατάσταση μας επηρεάζεται από ανθρωπογενείς παράγοντες όπως είναι η αστική κυκλοφορία και οι βιομηχανικές δραστηριότητες, αλλά και από φυσικούς –πχ η σκόνη της Σαχάρας.
Οι πόλεις της Ελλάδας που έχουν τις υψηλότερες συγκεντρώσεις PM2.5 είναι τα αστικά κέντρα, με την αστική κίνηση και οι εκπομπές βαρέων οχημάτων σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, να είναι εκ των κυρίων παραγόντων. Μετά είναι οι βιομηχανικές ζώνες.
Οι πόλεις με τον πιο επικίνδυνο αέρα -τα υψηλότερα ποσοστά PM2.5- είναι η Θεσσαλονίκη, η Αθήνα, η Πάτρα, ο Βόλος, τα Ιωάννινα, η Ξάνθη και το Ρέθυμνο.
Πνευμοθώρακας : Όταν ο αέρας από τους πνεύμονες πηγαίνει στον θώρακα – Τα αίτια και οι κίνδυνοι
Σε ό,τι αφορά τις πόλεις ή περιοχές της Ελλάδας με τον πιο καθαρό αέρα, πάντα σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση, είναι η Σκύρος, τα Χανιά, το Ρέθυμνο, ο Άγιος Γερμανός στην Πρέσπα, η Νάξος και η Καλαμάτα.
Εξηγείται πως έχουν μικρότερους πληθυσμούς, χαμηλότερες εκπομπές από τη θέρμανση κατοικιών, ελάχιστη βιομηχανική δραστηριότητα και γεωγραφικά πλεονεκτήματα -οι παράκτιες και νησιωτικές τοποθεσίες επωφελούνται από τις θαλάσσιες αύρες που διασκορπίζουν τους ρύπους, ενώ οι αγροτικές περιοχές έχουν λιγότερες πηγές ρύπανσης.
Όλα τα άρθρα για το Περιβάλλον στο Daddy-Cool.gr
Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου χωρίς την γραπτή άδεια από τον εκδότη.