Όταν ένα παιδί αρρωσταίνει, η παρουσία του γονέα στο πλευρό του είναι συχνά απαραίτητη. Τι ισχύει, όμως, για τους εργαζόμενους γονείς που χρειάζεται να μείνουν στο σπίτι για να το φροντίσουν; Η νομοθεσία προβλέπει ειδικές άδειες τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα, με διαφορετική διάρκεια και προϋποθέσεις.
Οι εργαζόμενοι γονείς στον ιδιωτικό τομέα δικαιούνται συγκεκριμένο αριθμό ημερών άδειας χωρίς αποδοχές, ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών τους. Αντίστοιχα, για τους δημοσίους υπαλλήλους προβλέπεται άδεια με αποδοχές. Παράλληλα, υπάρχει και ειδική πρόβλεψη για επείγουσες οικογενειακές περιστάσεις, η οποία επιτρέπει την απουσία από την εργασία με αποδοχές.
Τι ισχύει στον ιδιωτικό τομέα
Σύμφωνα με το άρθρο 244 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, οι εργαζόμενοι γονείς έχουν ατομικό και αμεταβίβαστο δικαίωμα να λάβουν, κατόπιν αίτησής τους, άδεια χωρίς αποδοχές σε περίπτωση ασθένειας εξαρτώμενων παιδιών ή άλλων μελών της οικογένειάς τους.
Η διάρκεια της άδειας εξαρτάται από τον αριθμό των παιδιών που προστατεύει ο εργαζόμενος και διαμορφώνεται ως εξής:
- Έως 6 εργάσιμες ημέρες τον χρόνο για ένα παιδί.
- Έως 8 εργάσιμες ημέρες τον χρόνο για δύο παιδιά.
- Έως 14 εργάσιμες ημέρες τον χρόνο για περισσότερα από δύο παιδιά.
- Η άδεια μπορεί να χορηγηθεί είτε εφάπαξ είτε τμηματικά, ανάλογα με τις ανάγκες της οικογένειας.
Ποια άλλα μέλη της οικογένειας καλύπτονται
Η συγκεκριμένη άδεια δεν αφορά μόνο την ασθένεια των παιδιών. Στις προβλέψεις του νόμου περιλαμβάνονται και άλλα εξαρτώμενα μέλη της οικογένειας που έχουν ανάγκη φροντίδας ή υποστήριξης.
Ειδικότερα, δικαίωμα προβλέπεται για:
- Παιδιά έως 16 ετών, φυσικά ή υιοθετημένα, εφόσον οι γονείς έχουν την επιμέλειά τους.
- Παιδιά άνω των 16 ετών που χρειάζονται ειδική φροντίδα λόγω βαριάς ή χρόνιας ασθένειας ή αναπηρίας.
- Τον ή τη σύζυγο, εφόσον δεν μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί λόγω ασθένειας ή αναπηρίας.
- Γονείς και άγαμους αδελφούς ή αδελφές που δεν μπορούν να αυτοεξυπηρετηθούν λόγω ασθένειας, αναπηρίας ή ηλικίας, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις φροντίδας και εισοδήματος που ορίζει ο νόμος.
Πότε δικαιούνται οι γονείς μία ημέρα άδειας με αποδοχές
Εκτός από την άδεια λόγω ασθένειας παιδιού, η εργατική νομοθεσία προβλέπει και τη δυνατότητα απουσίας για λόγους ανωτέρας βίας.
Σύμφωνα με το άρθρο 233 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, ο εργαζόμενος γονέας ή φροντιστής δικαιούται να απουσιάσει από την εργασία του έως δύο φορές τον χρόνο, για μία εργάσιμη ημέρα κάθε φορά, με αποδοχές.
Η πρόβλεψη αφορά επείγοντα οικογενειακά ζητήματα που συνδέονται με ασθένεια ή ατύχημα και καθιστούν απαραίτητη την άμεση παρουσία του εργαζομένου. Για τη χορήγηση της συγκεκριμένης άδειας απαιτείται ιατρική γνωμάτευση από νοσοκομείο ή θεράποντα ιατρό.
Πρόκειται για ξεχωριστό δικαίωμα από την ετήσια άδεια ασθένειας παιδιού και αφορά περιστάσεις που απαιτούν άμεση αντιμετώπιση.
Τι προβλέπεται για τους εργαζόμενους στο Δημόσιο
Για τους δημοσίους υπαλλήλους ισχύει διαφορετικό καθεστώς. Σύμφωνα με την παράγραφο 8 του άρθρου 53 του Υπαλληλικού Κώδικα, προβλέπεται άδεια με αποδοχές σε περίπτωση ασθένειας ανήλικου τέκνου.
Η διάρκεια της άδειας διαμορφώνεται ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση του υπαλλήλου:
- 4 εργάσιμες ημέρες για υπαλλήλους με ανήλικα παιδιά.
- 7 εργάσιμες ημέρες για τρίτεκνους υπαλλήλους.
- 10 εργάσιμες ημέρες για πολύτεκνους υπαλλήλους.
- 8 εργάσιμες ημέρες για μονογονείς.
Η άδεια χορηγείται με αποδοχές και υπολογίζεται ανά ημερολογιακό έτος. Μάλιστα, όταν και οι δύο γονείς είναι δημόσιοι υπάλληλοι, το δικαίωμα είναι αυτοτελές για καθέναν από αυτούς.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι εργαζόμενοι γονείς
Η βασική διαφορά ανάμεσα στον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα αφορά τόσο τη διάρκεια όσο και τις αποδοχές της άδειας. Στον ιδιωτικό τομέα, η άδεια λόγω ασθένειας παιδιού είναι χωρίς αποδοχές και μπορεί να φτάσει έως τις 14 εργάσιμες ημέρες, ενώ στο Δημόσιο προβλέπεται άδεια με αποδοχές, από 4 έως 10 ημέρες, ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση.
Σε κάθε περίπτωση, οι εργαζόμενοι θα πρέπει να ενημερώνουν εγκαίρως την υπηρεσία ή τον εργοδότη τους και να υποβάλλουν το σχετικό αίτημα, λαμβάνοντας υπόψη τις προϋποθέσεις που ισχύουν για την κατηγορία στην οποία υπάγονται.