Ελένη Πανταζή
Αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με το τι γιορτάζουμε την 25η Μαρτίου, καθώς και ο λόγος που την συγκεκριμένη ημέρα είθισται να τρώμε μπακαλιάρο
Η 25η Μαρτίου πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες εορτές τόσο τους έθνους μας, όσο και της θρησκείας μας, αφού εορτάζεται ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου και συγχρόνως η επέτειος της Εθνικής μας γιορτής. Το έθιμο θέλει την συγκεκριμένη ημέρα να τρώμε μπακαλιάρο, γιατί συμβαίνει αυτό, όμως, ενώ βρισκόμαστε στη Μ. Σαρακοστή;
Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή, πρόκειται για μία από τις πιο αυστηρές νηστείες της Ορθοδοξίας. Όταν μάλιστα καθιερώθηκε για πρώτη φορά, κατά τα μοναχικά πρότυπα προβλεπόταν οι πιστοί να τρώνε μόνο μία φορά την ημέρα, κι αυτή μετά τις 3 το μεσημέρι.
Κατά την περίοδο της Μεγάλης Σαρακοστής, η νηστεία καταλύεται 3 φορές. Μία εκ των οποίων είναι και η 25η Μαρτίου. Έτσι, δίνεται η ευκαιρία σε όσους νηστεύουν, να πάρουν δυνάμεις, ώστε να συνεχίσουν τη νηστεία τους.
Η πρώτη από αυτές τις εξαιρέσεις είναι ανήμερα της εορτής του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, όπως έχει καθιερωθεί η 25η Μαρτίου. Πρόκειται για μια χαρμόσυνη εορτή μέσα στην περίοδο του πένθους της Σαρακοστής και επειδή είναι εορτή αφιερωμένη στη Παναγία μας καταλύονται το ψάρι, το λάδι και το κρασί.
Ορθόδοξο Πάσχα 2025: Η Ημερομηνία που πέφτει φέτος
Όσον αφορά τη δεύτερη ημέρα κατάλυσης της νηστείας, αυτή είναι η Κυριακή των Βαΐων, η οποία είναι Δεσποτική εορτή, αφιερωμένη δηλαδή στον επίγειο βίο του Ιησού, οπότε οι πιστοί καταναλώνουν και πάλι ψάρι, λάδι και κρασί.
Κατάλυση του λαδιού γίνεται και τη Μεγάλη Πέμπτη, εις ανάμνηση της παραδόσεως του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας από τον Ιησού Χριστό. Μάλιστα, τη Μεγάλη Πέμπτη τελείται και η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου, η οποία τελείται μόλις 10 φορές το χρόνο.
Το έθιμο του μπακαλιάρου
Παραδοσιακό έδεσμα της ημέρας του Ευαγγελισμού, η οποία έχει πια διττό νόημα για τον Ελληνισμό, καθώς συμπίπτει από το 1838 με τον εορτασμό της Επανάστασης του 1821, είναι ο μπακαλιάρος και μάλιστα συνοδεία της γνωστής σκορδαλιάς.
Κυριακή της Ορθοδοξίας 2025: Πότε πέφτει και τι τρώμε
Η εξήγηση για τη γευστική αυτή συνήθεια είναι αρκετά απλή κι έχει να κάνει κυρίως με την αδυναμία των κατοίκων της ενδοχώρας να προμηθεύονται άμεσα και οικονομικά φρέσκο ψάρι. Παρά το γεγονός ότι ο μπακαλιάρος δεν είναι ένα ελληνικό ψάρι, καθώς συναντάται κυρίως στις ακτές του βορειοανατολικού Ατλαντικού, το γεγονός ότι γίνεται παστός τον καθιστά ένα τρόφιμο φθηνό κι εύκολο στη συντήρηση.
Ο μπακαλιάρος έφτασε στο ελληνικό τραπέζι περί τον 15ο αιώνα και καθιερώθηκε άμεσα ως το εθνικό φαγητό της 25ης Μαρτίου, καθώς με εξαίρεση τα νησιά μας, το φρέσκο ψάρι αποτελούσε πολυτέλεια για τους φτωχούς κατοίκους της ηπειρωτικής Ελλάδας. Έτσι, ο παστός μπακαλιάρος, που δεν χρειαζόταν ιδιαίτερη συντήρηση, αποτέλεσε την εύκολη και φθηνή συνάμα λύση, έθιμο που κρατά μέχρι τις μέρες μας.