Ελένη Πανταζή
Ο ΕΦΕΤ δεν διαθέτει τον απαραίτητο εξοπλισμό για να αναλύει τρόφιμα και να ελέγχει αν είναι επικίνδυνα για τη δημόσια υγεία, γεγονός που προκαλεί ανησυχία τόσο για την δημόσια υγεία, όσο και πιο συγκεκριμένα, για ελληνικούς χυμούς, οι οποίοι φέρεται να είναι νοθευμένοι και να περιέχουν ζάχαρη, ενώ στην συσκευασία αναγράφεται πως είναι φυσικοί και χωρίς προσθήκη ζάχαρης.
Συνεταιριστική εταιρεία χυμών κατηγορήθηκε από ανταγωνιστή της για παραπλάνηση καθώς διαφημίζει τα προϊόντα της ως «φυσικά και χωρίς προσθήκη ζάχαρης», αποσπώντας μεγάλο μερίδιο αγοράς και εκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Αν ισχύει η καταγγελία, πέρα από την παραπλάνηση του καταναλωτή και τον αθέμιτο ανταγωνισμό, η νοθεία στους χυμούς αποτελεί και ζήτημα δημόσιας υγείας. Η αδήλωτη προσθήκη σακχάρων αλλοιώνει το διατροφικό προφίλ του προϊόντος, επηρεάζει ευάλωτες ομάδες όπως παιδιά, διαβητικούς και άτομα με μεταβολικά νοσήματα και υπονομεύει την αξιοπιστία των διατροφικών ισχυρισμών.
Η πρακτική έφτασε για διερεύνηση στον ΕΦΕΤ -σύμφωνα πάντα με το δημοσίευμα- αλλά ο οργανισμός δήλωσε αδυναμία ελέγχου λόγω έλλειψης εξοπλισμού. Τα δείγματα στάλθηκαν στο εξωτερικό, όπου αποδείχθηκε η απάτη, χωρίς όμως να υπάρξει καμία ουσιαστική αντίδραση.
Τα προϊόντα που ενδέχεται να είναι νοθευμένα
Ελληνικού ενδιαφέροντος προϊόντα στα οποία αποδεδειγμένα υπάρχει φόβος για εκτεταμένη νοθεία και παραπλάνηση καταναλωτών είναι το ελαιόλαδο, το μέλι και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, όπου σε κάποιο βαθμό υπάρχουν θεσμοθετημένες μεθοδολογίες προσέγγισης μορφών νοθείας και αυθεντικότητας.
Η νοθεία αποτελεί επίσης πρόβλημα στους χυμούς φρούτων. Νέες τεχνικές απάτης αναπτύσσονται συνεχώς και παράλληλα αναπτύσσονται νέες μέθοδοι ανίχνευσης. Η πιο κοινή μορφή νοθείας σε φρουτοχυμό είναι η αραίωση του με νερό, η προσθήκη τεχνητών γλυκαντικών και η χρήση προϊόντων χαμηλότερης ποιότητας.
Ωστόσο η προσθήκη νερού με προσθήκη ζάχαρης και κιτρικού οξέος δεν ανιχνεύεται εύκολα. Η ανίχνευση εξωγενών (προστιθέμενων) σακχάρων στους χυμούς φρούτων είναι ζωτικής σημασίας για την πιστοποίηση της αυθεντικότητας και στον επίσημο έλεγχο απαιτούνται αξιόπιστες, κοινά αποδεκτές και επικυρωμένες μέθοδοι. Δυστυχώς δεν υπάρχει μια μεθοδολογία με συγκεκριμένη οργανολογία που να προσεγγίζει την προσθήκη εξωγενών σακχάρων σε χυμούς φρούτων.
Δείτε ακόμη: Ανακαλείται γιαούρτι από την αγορά που περιέχει κομμάτια από γυαλί (Φωτογραφία)
Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν εργαστήρια δημόσια ή ιδιωτικά που να διενεργούν αναλύσεις ανίχνευσης προσθήκης εξωγενών σακχάρων, ενώ στην Ευρώπη υπάρχουν μόλις 2 εργαστήρια που παρέχουν υπηρεσίες προσδιορισμού της αυθεντικότητας των φρουτοχυμών (ένα στη Γερμανία και ένα στη Γαλλία).
Η τελική γνωμάτευση που δίνουν τα εργαστήρια στηρίζεται στη σύγκριση με δεδομένα από ανεπτυγμένες βάσεις δεδομένων τους. Ταυτόχρονα, οι ενέργειες στις οποίες πρέπει να προβούν οι φορείς ελέγχου μετά από τη διαπίστωση οποιαδήποτε εκτροπής (π.χ. ανάκληση, απόσυρση, πρόστιμο) πρέπει να στηρίζεται σε κοινώς αποδεκτές μεθοδολογίες και σε νομοθετημένα όρια.