Λένα Γατσή
Η ατροπίνη αποτελεί μια από τις πιο συναρπαστικές αλλά και τρομακτικές ουσίες της φύσης. Πρόκειται για ένα ισχυρό φυτικό αλκαλοειδές που συναντάται σε επικίνδυνα φυτά, όπως η Atropa belladonna (Μπελαντόνα), και ισορροπεί διαχρονικά ανάμεσα στο φάρμακο και το δηλητήριο.
Ενώ στην σύγχρονη ιατρική και την οφθαλμολογία σώζει ζωές, η αλόγιστη χρήση ή η τυχαία κατάποσή της μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή δηλητηρίαση από ατροπίνη, προκαλώντας από έντονη ταχυκαρδία και παραισθήσεις, μέχρι και τον θάνατο. Ποια είναι όμως η δράση της στο νευρικό σύστημα, ποια είναι τα κρίσιμα συμπτώματα της τοξικότητάς της και πώς μια τόσο θανατηφόρα ουσία κατέληξε να είναι ένα πολύτιμο αντίδοτο στα χέρια των γιατρών;
Η ατροπίνη, η ουσία που βρίσκεται στο επίκεντρο της υπόθεσης με τη γυναίκα που συνελήφθη στο Περιστέρι, με την κατηγορία ότι την έβαζε στο φαγητό του συζύγου της, για να τον δηλητηριάσει, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στον ανθρώπινο οργανισμό, ιδιαίτερα όταν λαμβάνεται σε υψηλές δόσεις ή για παρατεταμένο χρονικό διάστημα.
Για τη δράση της ουσίας μίλησε ο αναπληρωτής καθηγητής Χημείας του ΕΚΠΑ, Νίκος Θωμαΐδης, στο ΕΡΤnews εξηγώντας τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στην καρδιακή λειτουργία και στο νευρικό σύστημα.
Τι είναι η ατροπίνη και πότε χρησιμοποιείται
Όπως εξήγησε ο κ. Θωμαΐδης, η ατροπίνη είναι ένα φυσικό αλκαλοειδές που χρησιμοποιείται ως φαρμακευτική ουσία σε συγκεκριμένες ιατρικές περιπτώσεις. «Η ατροπίνη είναι ένα φυσικό αλκαλοειδές, το οποίο χορηγείται σε περιπτώσεις βραδυκαρδίας», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων καταστάσεων που απαιτούν ιατρική παρέμβαση.
Τα συμπτώματα από την τοξική δράση
Ο καθηγητής προειδοποίησε ότι τα αλκαλοειδή, όταν λαμβάνονται σε υψηλές δόσεις, μπορούν να γίνουν ιδιαίτερα τοξικά, προκαλώντας σημαντικές διαταραχές στη λειτουργία του οργανισμού. «Όταν είναι σε υψηλές δόσεις και για παρατεταμένο διάστημα, είναι δηλητήρια», σημείωσε ο κ. Θωμαΐδης.
Μεταξύ των επιπτώσεων που μπορεί να προκαλέσει η τοξική έκθεση στην ατροπίνη είναι η έντονη αύξηση των καρδιακών παλμών, η διέγερση και η εφίδρωση. Η σοβαρότητα των συμπτωμάτων εξαρτάται από την ποσότητα και τη διάρκεια της έκθεσης.
Η πρόσβαση στην ουσία και η χρήση της
Αναφερόμενος στη διαθεσιμότητα της ατροπίνης, ο κ. Θωμαΐδης διευκρίνισε ότι πρόκειται για φαρμακευτική ουσία με συγκεκριμένες ιατρικές χρήσεις, η οποία δεν προορίζεται για ανεξέλεγκτη χρήση. Η χορήγησή της απαιτεί ιατρική αξιολόγηση, καθώς η λανθασμένη χρήση μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την υγεία.
Η υπόθεση στο Περιστέρι επαναφέρει στο προσκήνιο τους κινδύνους που μπορεί να κρύβει η έκθεση σε τοξικές ουσίες, ιδιαίτερα όταν αυτή γίνεται χωρίς τη γνώση του ατόμου που τις λαμβάνει.
Πότε η ατροπίνη μπορεί να οδηγήσει μέχρι και στο θάνατο
Η ατροπίνη μπορεί να προκαλέσει σοβαρή τοξικότητα και δυνητικά θάνατο κυρίως όταν εισέλθει στον οργανισμό σε υπερβολική δόση (υπερδοσολογία), είτε λόγω ιατρικού σφάλματος είτε λόγω τυχαίας κατάποσης δηλητηριωδών φυτών που την περιέχουν (όπως η μπελαντόνα)
Η τοξικότητα μπορεί επίσης να εκδηλωθεί σε περιπτώσεις συνεχούς ή παρατεταμένης έκθεσης σε δόσεις μεγαλύτερες από τις συνιστώμενες, προκαλώντας σταδιακή επιβάρυνση του καρδιαγγειακού και του κεντρικού νευρικού συστήματος.
