Στη σπάνια πάθηση των ματιών που έχει συνδεθεί με τη χρήση φαρμάκων για τον διαβήτη και την απώλεια βάρους, όπως το Ozempic, αναφέρεται ο πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ), Σπύρος Σαπουνάς. Με αφορμή τη νέα προειδοποίηση του αμερικανικού Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA), εξηγεί τι είναι η μη αρτηριτιδική πρόσθια ισχαιμική οπτική νευροπάθεια (NAION) και πόσο σπάνια είναι η εμφάνισή της.
Σε ανάρτησή του, ο ενδοκρινολόγος-διαβητολόγος υπογραμμίζει ότι ο απόλυτος κίνδυνος για κάθε ασθενή παραμένει εξαιρετικά χαμηλός. Παράλληλα, απευθύνει σαφή σύσταση σε όσους λαμβάνουν τις συγκεκριμένες θεραπείες να μην τις διακόπτουν αυθαίρετα, χωρίς προηγούμενη επικοινωνία με τον θεράποντα γιατρό τους.
Η προειδοποίηση έρχεται μετά την απόφαση του FDA, στις 9 Νοεμβρίου 2026, να ζητήσει από τις φαρμακευτικές εταιρείες την προσθήκη σχετικής επισήμανσης στις πληροφορίες ασφαλείας των φαρμάκων της κατηγορίας GLP-1, λόγω της πιθανής αύξησης του κινδύνου εμφάνισης NAION. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται θεραπείες με δραστικές ουσίες όπως η σεμαγλουτίδη, η λιραγλουτίδη και η τιρζεπατίδη.
Η NAION είναι μια σπάνια πάθηση του οπτικού νεύρου, η οποία μπορεί να προκαλέσει ξαφνική και συνήθως ανώδυνη μείωση της όρασης στο ένα μάτι. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η απώλεια όρασης μπορεί να είναι μόνιμη.
Πόσο σπάνια είναι η πάθηση που συνδέεται με το Ozempic
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΟΦ, η NAION εμφανίζεται με ετήσια συχνότητα περίπου 2,3 έως 10,3 περιστατικά ανά 100.000 άτομα στον γενικό πληθυσμό. Πρόκειται, επομένως, για μια σπάνια πάθηση, η οποία παρατηρείται κυρίως σε ανθρώπους άνω των 50 ετών.
Μεταξύ των παραγόντων που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισής της περιλαμβάνονται:
- Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2.
- Η αρτηριακή υπέρταση.
- Η αποφρακτική άπνοια ύπνου.
Ο Σπύρος Σαπουνάς υπενθυμίζει ότι το ζήτημα είχε εξεταστεί και από την Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης (PRAC) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων. Τον Ιούνιο του 2025, έπειτα από αξιολόγηση των διαθέσιμων κλινικών και επιδημιολογικών δεδομένων, η επιτροπή κατέληξε ότι η NAION αποτελεί πολύ σπάνια ανεπιθύμητη ενέργεια της σεμαγλουτίδης, δηλαδή της δραστικής ουσίας που περιέχεται σε φάρμακα όπως το Ozempic και το Wegovy.
Η ευρωπαϊκή αξιολόγηση υπολόγισε ότι η συγκεκριμένη ανεπιθύμητη ενέργεια μπορεί να αφορά έως και 1 στους 10.000 ασθενείς που λαμβάνουν σεμαγλουτίδη. Αυτό δεν σημαίνει ότι η πιθανότητα εμφάνισης της πάθησης είναι ίδια για όλους τους ασθενείς ή ότι κάθε περίπτωση προβλήματος στην όραση συνδέεται με τη θεραπεία.
Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του ΕΟΦ, ο απόλυτος κίνδυνος για τον μεμονωμένο ασθενή παραμένει εξαιρετικά χαμηλός, ενώ τα φάρμακα αυτά εξακολουθούν να προσφέρουν σημαντικά και αποδεδειγμένα καρδιομεταβολικά οφέλη.
Τι πρέπει να κάνουν όσοι λαμβάνουν Ozempic και άλλα φάρμακα GLP-1
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο Σπύρος Σαπουνάς στο ενδεχόμενο οι ασθενείς να διακόψουν μόνοι τους τη θεραπεία τους, εξαιτίας της ανησυχίας που έχει προκαλέσει η νέα προειδοποίηση.
Όπως τονίζει, δεν πρέπει να σταματούν αυθαίρετα την αγωγή τους, καθώς η απότομη διακοπή μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή μεταβολική απορρύθμιση. Σε περίπτωση εμφάνισης κάποιας ξαφνικής ανεπιθύμητης ενέργειας, οι ασθενείς θα πρέπει να επικοινωνούν άμεσα με τον θεράποντα γιατρό τους.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται εάν παρουσιαστεί ξαφνική, ανώδυνη απώλεια ή σημαντική επιδείνωση της όρασης, ιδιαίτερα στο ένα μάτι. Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση. Εάν επιβεβαιωθεί διάγνωση NAION, ο πρόεδρος του ΕΟΦ επισημαίνει ότι πρέπει να διακοπεί το συγκεκριμένο φάρμακο, σε συνεννόηση με τον γιατρό.
Παράλληλα, καλεί τους επαγγελματίες υγείας να αξιολογούν εξατομικευμένα τη σχέση οφέλους και κινδύνου για κάθε ασθενή και να συμβάλλουν ενεργά στη φαρμακοεπαγρύπνηση, υποβάλλοντας αναφορές ανεπιθύμητων ενεργειών μέσω της Κίτρινης Κάρτας.
Αναλυτικά η ανάρτηση παρακάτω
«Ως Ενδοκρινολόγος-Διαβητολόγος αλλά και ως Πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ), αισθάνομαι την υποχρέωση να τοποθετηθώ σχετικά με τα πρόσφατα δημοσιεύματα και τις ανακοινώσεις διεθνών ρυθμιστικών αρχών (FDA, EMA/PRAC) που αφορούν τη συσχέτιση των ενέσιμων αγωνιστών του υποδοχέα GLP-1 (όπως η λιραγλουτίδη και η σεμαγλουτίδη) με τη Μη Αρτηριτιδική Πρόσθια Ισχαιμική Οπτική Νευροπάθεια (NAION).
Κατανοώ απόλυτα την ανησυχία που δημιουργούν τέτοιες ειδήσεις στους ασθενείς που λαμβάνουν τα συγκεκριμένα σκευάσματα για τη ρύθμιση του διαβήτη ή τη διαχείριση του βάρους τους, γι’ αυτό και επιθυμώ να θέσω τα δεδομένα στη σωστή επιστημονική τους διάσταση.
Η NAION αποτελεί μια σπάνια οφθαλμολογική πάθηση του οπτικού νεύρου με ετήσια συχνότητα στον γενικό πληθυσμό μόλις 2,3 έως 10,3 περιστατικά ανά 100.000 άτομα, εμφανιζόμενη κυρίως σε ηλικίες άνω των 50 ετών και σε έδαφος προϋπαρχόντων αγγειακών παραγόντων κινδύνου, όπως ο διαβήτης τύπου 2, η υπέρταση και η αποφρακτική άπνοια ύπνου.
Η Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (PRAC), αξιολογώντας το σύνολο των διαθέσιμων κλινικών και επιδημιολογικών δεδομένων, κατέληξε στο ότι η NAION συνιστά μια πολύ σπάνια ανεπιθύμητη ενέργεια, πράγμα που σημαίνει ότι ο απόλυτος κίνδυνος για τον μεμονωμένο ασθενή παραμένει εξαιρετικά χαμηλός, ενώ παράλληλα τα φάρμακα αυτά συνεχίζουν να προσφέρουν τεράστιο και αποδεδειγμένο καρδιομεταβολικό όφελος.
Για τους λόγους αυτούς, συνιστώ θερμά στους ασθενείς να μην διακόψουν σε καμία περίπτωση αυτόβουλα την αγωγή τους, καθώς η αιφνίδια διακοπή ενέχει άμεσο κίνδυνο σοβαρής μεταβολικής απορρύθμισης. Σε περίπτωση που παρατηρήσετε οποιαδήποτε ξαφνική ανεπιθύμητη ενέργεια επικοινωνήστε αμέσως με τον θεράποντα ιατρό σας καθώς η επιβεβαιωμένη διάγνωση NAION επιβάλλει τη διακοπή του φαρμάκου.
Παράλληλα, καλώ τους συναδέλφους ιατρούς να συνεχίσουν να αξιολογούν εξατομικευμένα τη σχέση οφέλους-κινδύνου για κάθε ασθενή και να συνδράμουν ενεργά στη φαρμακοεπαγρύπνηση μέσω της υποβολής Κίτρινης Κάρτας.
Σπύρος Θ. Σαπουνάς MD, PhD Ενδοκρινολόγος – Διαβητολόγος Πρόεδρος Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ)»