Έλενα Τριανταφύλλου
Για ακόμη μία χρονιά οι μοβ μέδουσες αποτελούν τεράστιο πρόβλημα στις ελληνικές θάλασσες, ειδικά σε αυτές της Εύβοιας. Δεν είναι λίγοι οι λουόμενοι που φοβούνται να κάνουν μπάνιο για να μη ρισκάρουν να τους τσιμπήσουν. Πώς μοιάζουν όμως οι μοβ μέδουσες; Τί κάνουμε σε περίπτωση που μας τσιμπήσει μία μοβ μέδουσα και πότε μπορεί ένα τσίμπημά της να αποβεί μοιραία για τη ζωή μας;
Στην Εύβοια όπου και μένουμε στο daddy-cool.gr φέτος φοβόμαστε κυριολεκτικά να μπούμε στη θάλασσα, με τους ανθρώπους να στέλνουν αναφορές από τις παραλίες που επισκέφθηκαν και το αν είναι ή όχι καθαρές από μέδουσες, ώστε να την επισκεφθούν κι άλλοι! Όμως το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το πολύπαθο νησί μας.
Μπορεί οι μοβ μέδουσες να μην είναι επιθετικές χωρίς λόγο, όμως σίγουρα δεν έχουν τη νοημοσύνη να καταλάβουν ότι δεν κινδυνεύουν από αυτούς που θέλουν απλά να κάνουν μία βουτιά. Το τσίμπημά τους είναι φοβερά επώδυνο και σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί ο ασθενής να επισκεφθεί ακόμη και το νοσοκομείο ή να παρουσιάσει αλλεργική αντίδραση. Γι’ αυτό και θα δούμε έναν αναλυτικό οδηγό ώστε να τις ξεχωρίσετε αλλά και να προστατεύσετε τους εαυτούς σας κι αυτούς που αγαπάτε. Διαβάστε παρακάτω:
Τί είναι οι μοβ μέδουσες;
Οι μοβ μέδουσες είναι ένα είδος τσούχτρας που ονομάζεται επιστημονικά Pelagia noctiluca και θεωρείται από τα πιο επώδυνα είδη μεδουσών που συναντώνται στις ελληνικές θάλασσες. Το όνομά τους προέρχεται από το χαρακτηριστικό μωβ, ροζ ή πορφυρό χρώμα τους, αν και η απόχρωση μπορεί να διαφέρει ανάλογα με την ηλικία και τις συνθήκες του νερού.
Σε αντίθεση με αρκετές άλλες μέδουσες που ζουν κυρίως κοντά στον βυθό κατά κάποιο στάδιο της ζωής τους, η μοβ μέδουσα περνά σχεδόν ολόκληρο τον κύκλο ζωής της κοντά στην επιφάνεια της θάλασσας. Αυτό της επιτρέπει να μεταφέρεται εύκολα από τα θαλάσσια ρεύματα και να εμφανίζεται ξαφνικά και σε μεγάλους αριθμούς σε ορισμένες περιοχές.
Photo via: facebook.com
Οι πληθυσμιακές εξάρσεις της δεν είναι κάτι καινούργιο. Συμβαίνουν εδώ και αιώνες στη Μεσόγειο. Ωστόσο, παράγοντες όπως η αύξηση της θερμοκρασίας της θάλασσας, η υπεραλίευση ορισμένων ειδών που ανταγωνίζονται τις μέδουσες για τροφή και οι μεταβολές στα θαλάσσια οικοσυστήματα φαίνεται να ευνοούν συχνότερες ή πιο έντονες εξάρσεις.
Παρά τη φήμη τους, οι μοβ μέδουσες δεν είναι «επιθετικές». Δεν κυνηγούν ανθρώπους ούτε κατευθύνονται προς τους λουόμενους. Είναι παθητικοί οργανισμοί που παρασύρονται από τα ρεύματα. Όταν συμβαίνουν μαζικές εμφανίσεις σε παραλίες, συνήθως οφείλεται στις καιρικές συνθήκες και στη θαλάσσια κυκλοφορία των νερών.
Από οικολογική άποψη έχουν σημαντικό ρόλο. Τρέφονται με πλαγκτόν, μικρά ψάρια και αυγά ψαριών, ενώ αποτελούν τροφή για ορισμένα θαλάσσια είδη, όπως η Caretta caretta. Αν και οι άνθρωποι τις αντιμετωπίζουν κυρίως ως ενόχληση ή κίνδυνο για το μπάνιο, αποτελούν φυσικό κομμάτι του μεσογειακού οικοσυστήματος.
Πώς είναι το τσίμπημά της;
Το τσίμπημα της μοβ μέδουσας είναι συνήθως πολύ πιο έντονο από αυτό που οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν στο μυαλό τους όταν ακούν τη λέξη «τσούχτρα». Πολλοί το περιγράφουν σαν ξαφνικό κάψιμο ή σαν να ακουμπά κάποιος σε καυτό σύρμα. Το δέρμα μπορεί να κοκκινίσει, να πρηστεί και να εμφανίσει γραμμικά σημάδια που ακολουθούν το σχήμα των πλοκαμιών.
Photo via: facebook.com
Σε αρκετούς ανθρώπους ο πόνος υποχωρεί μέσα σε ώρες ή ημέρες, όμως τα σημάδια μπορεί να παραμείνουν για εβδομάδες. Σε πιο ευαίσθητα άτομα μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα όπως
- ναυτία
- πονοκέφαλος
- ζάλη
- ή πιο γενικευμένη αλλεργική αντίδραση. Εδώ μπορείς να δεις αναλυτικά με φωτογραφίες πώς μοιάζει το τσίμπημα από μοβ μέδουσα, ώστε να ξέρεις τί σε τσίμπησε, σε περίπτωση ατυχήματος στη θάλασσα.
Πώς τις ξεχωρίζουμε;
Ανατομικά, η μοβ μέδουσα διαθέτει έναν ημιδιαφανή θόλο διαμέτρου συνήθως έως περίπου δέκα εκατοστά, αλλά τα πλοκάμια της μπορούν να φτάσουν πολύ μεγαλύτερα μήκη. Πάνω στα πλοκάμια υπάρχουν εκατομμύρια μικροσκοπικά κνιδοκύτταρα. Αυτά είναι εξειδικευμένα κύτταρα που λειτουργούν σαν μικροσκοπικά «καμάκια». Όταν έρθουν σε επαφή με δέρμα ή άλλο ζωντανό οργανισμό, εκτοξεύουν το περιεχόμενό τους και εγχέουν δηλητήριο.
Δείτε ακόμα Τί να κάνω αν πάθω αλλεργικό σοκ στις διακοπές; Αναλυτικός οδηγός
Πότε πρέπει να πάμε στο νοσοκομείο
Οι περισσότεροι άνθρωποι που δέχονται επίθεση από μοβ μέδουσα δεν χρειάζονται νοσοκομείο. Το τσίμπημα είναι συχνά πολύ επώδυνο, αλλά περιορίζεται στο δέρμα και βελτιώνεται σταδιακά. Χρειάζεται όμως άμεση ιατρική βοήθεια ή επίσκεψη σε νοσοκομείο αν εμφανιστεί οποιοδήποτε από τα παρακάτω συμπτώματα:
- Δυσκολία στην αναπνοή, συριγμός ή αίσθημα ότι «κλείνει» ο λαιμός.
- Έντονο πρήξιμο στο πρόσωπο, στα χείλη, στη γλώσσα ή γύρω από τα μάτια.
- Ζάλη, λιποθυμία ή αίσθημα ότι πέφτει η πίεση.
- Πολύ εκτεταμένο τσίμπημα, ιδιαίτερα αν καλύπτει μεγάλο μέρος του σώματος.
- Έντονος πόνος που δεν υποχωρεί ή επιδεινώνεται.
- Επίμονοι έμετοι, έντονη αδυναμία ή σύγχυση.
- Τσίμπημα σε βρέφος ή πολύ μικρό παιδί, ειδικά αν η περιοχή είναι μεγάλη.
- Τσίμπημα κοντά στα μάτια ή αν επηρεαστεί η όραση.
Επίσης, αν κάποιος έχει ιστορικό σοβαρών αλλεργικών αντιδράσεων ή αναφυλαξίας, καλό είναι να αξιολογηθεί πιο γρήγορα ακόμη κι αν τα αρχικά συμπτώματα φαίνονται ήπια.
Τί βάζουμε πάνω στο τσίμπημα;
Αρχικά, η περιοχή ξεπλένεται προσεκτικά με θαλασσινό νερό, όχι με γλυκό νερό, γιατί το γλυκό νερό μπορεί να προκαλέσει την ενεργοποίηση κνιδοκυττάρων που δεν έχουν ακόμη εκτοξευθεί. Αν υπάρχουν υπολείμματα πλοκαμιών, αφαιρούνται προσεκτικά με τσιμπιδάκι ή με γάντια, αποφεύγοντας την άμεση επαφή με γυμνά χέρια.
Photo via: facebook.com
Στη συνέχεια εφαρμόζονται κρύες κομπρέσες ή παγοκύστη τυλιγμένη σε ύφασμα για περίπου 15-20 λεπτά κάθε φορά, καθώς το κρύο βοηθά στη μείωση του πόνου και της φλεγμονής. Δεν τοποθετούμε τον πάγο απευθείας πάνω στο δέρμα.
Για την ανακούφιση των συμπτωμάτων μπορεί να χρησιμοποιηθούν τοπικές κορτιζονούχες κρέμες ή αντιισταμινικά σκευάσματα, σύμφωνα με τις οδηγίες επαγγελματία υγείας ή τις οδηγίες χρήσης του προϊόντος. Σε ορισμένες περιπτώσεις χορηγούνται και από του στόματος αντιισταμινικά ή αναλγητικά.
Photo via: pexels.com (Ginkgotts 周)
Αντίθετα, δεν συνιστάται η εφαρμογή ουσιών όπως αμμωνία, οινόπνευμα, ούρα ή άλλες «παραδοσιακές» θεραπείες, καθώς δεν έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επιδεινώσουν τον ερεθισμό. Επίσης, το τρίψιμο της περιοχής πρέπει να αποφεύγεται.
Η παρακολούθηση για συμπτώματα αλλεργικής αντίδρασης είναι απαραίτητη. Εάν εμφανιστούν:
- δυσκολία στην αναπνοή
- έντονο πρήξιμο
- ζάλη ή άλλα συστηματικά συμπτώματα, απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση. Ξέρουμε ότι τα τελευταία δύο χρόνια τουλάχιστον, οι άνθρωποι επισκέπτονται τις ελληνικές παραλίες με απόχη, ειδικά στην Εύβοια. Όμως ακόμη κι έτσι φοβούνται να μπουν. Εδώ όμως γυναίκα κολυμπά ανάμεσα σε εκατομμύρια μέδουσες χωρίς φόβο και χωρίς να δεχτεί επίθεση. Δείτε το viral βίντεο.
Σχετικά άρθρα:
- Μοβ μέδουσες: Ποιες παραλίες είναι γεμάτες και το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνετε αν σας τσιμπήσουν
- Μοβ μέδουσες: Οι οδηγίες του ΕΟΔΥ για να προστατευθούμε – Πότε το τσίμπημα γίνεται επικίνδυνο;
- Τσίμπησε μωβ τσούχτρα το παιδί – Οδηγίες από Παιδίατρο και Δερματολόγο
- Μωβ μέδουσα – Σε έξαρση στο Αιγαίο φέτος: Τι να κάνετε εάν σας τσιμπήσει
- Γιατί δεν πρέπει να βγάζετε μέδουσες και τσούχτρες στις παραλίες
Εσάς σας έχει τσιμπήσει ποτέ μοβ μέδουσα; Πείτε μας τα συμπτώματα στα σχόλια.
Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου χωρίς τη γραπτή άδεια από τον εκδότη.