Λένα Γατσή
Είναι γνωστό ότι παλιότερα είχε και η Ελλάδα σημαντική βιομηχανία. Ανάμεσα λοιπόν στα εργοστάσια που είχαν ανοίξει εδώ, 30 χρόνια πριν λειτουργούσε και βιομηχανική μονάδα κατασκευής και συναρμολόγησης αυτοκινήτων. Μάλιστα, έγιναν πρώτα στις πωλήσεις και η αλήθεια είναι πως τα άτομα που πλέον κοντεύουν τα 30 (σαν εμένα) δε γνωρίζουν αυτή τη πληροφορία. Πάμε λοιπόν να τη θυμηθούμε.
Είναι γνωστό ότι πλέον δεν υπάρχει ελληνική εταιρία με αυτοκίνητα. Όμως 30 χρόνια πριν υπήρχε εταιρία και μάλιστα τα αυτοκίνητα της έγιναν ανάρπαστα. Πάμε λοιπόν να δούμε αναλυτικά πως ένα εργοστάσιο που ήταν τόσο πολλά υποσχόμενο, κατέληξε να κλείσει απότομα. Διαβάστε παρακάτω:
Λίγα λόγια για τη ΤΕΟΚΑΡ ΑΒΕΕ
Πριν λοιπόν από 30 χρόνια, λειτουργούσε βιομηχανική μονάδα κατασκευής και συναρμολόγησης αυτοκινήτων, η ΤΕΟΚΑΡ ΑΒΕΕ. Πρόκειται για ένα επιτυχημένο εγχείρημα του Νικόλαου Θεοχαράκη, που ήταν γνωστός εισαγωγέας ιαπωνικών αυτοκινήτων, ο οποίος έστησε μία πρωτοποριακή και υπερσύγχρονη για την εποχή βιομηχανία οχημάτων στον Βόλο.
Photo via: taxydromos.gr
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα σχέδια για την ανέγερση της μεγάλης μονάδας συναρμολόγησης αυτοκινήτων ξεκίνησαν το 1978 σε οικόπεδο 200 στρεμμάτων στη βιομηχανική περιοχή. Η επένδυση έφτασε το 1,5 δισ δραχμές και ήταν κατά 30% από ιδία κεφάλαια και 70% δάνεια της Εθνικής Τράπεζας και της ΕΤΒΑ.
Φαίνεται λοιπόν πως σε πρώτη φάση προσλήφθηκαν 500 εργαζόμενοι οι οποίοι εκπαιδεύτηκαν από τεχνικούς της ιαπωνικής αυτοκινητοβιομηχανίας Nissan. Έτσι, η επένδυση προέβλεπε ένα μεγάλο ποσό για βιοτεχνίες “δορυφόρους” που θα παρήγαγαν διάφορα εξαρτήματα. Η πιο γνωστή ήταν ο Κένταυρος στην Αιτολωακαρνανία που έφτιαχνε τις εξατμίσεις.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα πρώτα αυτοκίνητα ξεκίνησαν να παράγονται τον Φεβρουάριο του 1980. Πρώτα βγήκαν το ελαφρύ φορτηγό Datsun PickUp 1600, χωρητικότητας ενός τόνου, ενώ σύντομα ακολούθησε το επιβατηγό Datsun Cherry σε δύο εκδοχές. Η μία είχε μηχανή 1.000 κυβικά και η άλλη με μηχανή 1.200 κυβικών.
Από την άλλη η Datsun κυριάρχησε στην Ελλάδα το 1980 και ήταν η πρώτη φορά που ιαπωνική εταιρία κατέλαβε τη πρώτη θέση των πωλήσεων στην Ελλάδα. Εκτός από το Cherry, το άλλο δημοφιλές αυτοκίνητο του εργοστασίου ήταν το Sunny. Το ξεκίνημα το 1980 ήταν εντυπωσιακό. Κατέκτησε μερίδιο 17.6% επί του συνόλου, με 6.276 μονάδες. Το 1981 παρέμεινε στην κορυφή, με μερίδιο 17.1% και πωλήσεις 8.010 μονάδων.
Με την δημιουργία εργοστασίου στο Βόλο η “ελληνική Nissan” εκπόρθησε τα πρωτεία της FIAT στο αποκαλούμενο λαϊκό αυτοκίνητο και κατέκτησε για πρώτη φορά την κορυφή στην αγορά. Η ιστορία της συγκεκριμένης αυτοκινητοβιομηχανίας είχε άδοξο τέλος, παρά και την διεθνή αναγνώριση.
Η ΤΕΟΚΑΡ, κατά τις εκτιμήσεις της Nissan Ιαπωνίας, βρισκόταν στην πρώτη θέση μεταξύ όλων των μονάδων συναρμολόγησης που λειτουργούσαν παγκοσμίως και αποτελούσε πρότυπο με οκτώ ρομποτικά συστήματα συναρμολόγησης. Από την άλλη, στις 7 Σεπτεμβρίου 1989, η ΤΕΟΚΑΡ Α.B.E.Ε. γιόιρταζε την παραγωγή 100.000 αυτοκινήτων στη μονάδα της στον Βόλο! Η επένδυση αυτή υπολογίστηκε ότι ήταν ύψους 6.6 δις δραχμών.
Γιατί έκλεισε;
Φαίνεται πως δεν ήταν μόνο ένας παράγοντας που οδήγησαν σε κάτι τέτοιο. Σημαντικό μειονέκτημα ήταν ότι η ΤΕΟΚΑΡ δεν είχε τη δυνατότητα εξαγωγής αυτοκινήτων (με εξαίρεση μερικών εκατοντάδων μονάδων στην Ιρλανδία στα μέσα της δεκαετίας του ’80).
Έτσι, το οικονομικό επιτελείο της τότε κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ απέρριψε την πρόταση της Nissan να δημιουργηθεί στην Ελλάδα μία μεγάλη βιομηχανική μονάδα παραγωγής αυτοκινήτων που θα κάλυπτε τις ανάγκες της ευρωπαϊκής αγοράς. Η ευκαιρία μπορεί να ήταν ιστορική αλλά η κυβέρνηση έθεσε σκληρούς όρους που θεωρήθηκαν από τους Ιάπωνες υπερβολικές.
Photo via: autoholix.com
Παρόλα αυτά η κυβέρνηση στήριξε την επιχείρηση του κ. Θεοχαράκη με τον χαμηλότερο ειδικό φόρο κατανάλωσης που είχαν τα προϊόντα της ΤΕΟΚΑΡ. Αυτό καθιστούσε τα αυτοκίνητα της ανταγωνιστικά ως προς την τελική τιμή. Έτσι η εταιρεία συνέχισε να κατέχει είναι πολύ σημαντικό μερίδιο της αγοράς και να είναι πρώτη στη λίστα των πωλήσεων νέων αυτοκινήτων.
Δείτε ακόμα Ο άνθρωπος που έκλεψε την εικόνα της Παναγίας της Ευαγγελίστριας στη Τήνο αλλά τον πρόδωσαν τα τάματα
Όμως το επόμενο ισχυρό πλήγμα που υπέστη η επιχείρηση ήρθε με το καθεστώς της απόσυρσης των παλαιάς τεχνολογίας αυτοκινήτων την διετία 1991 – 1992. Η αιφνιδιαστική εφαρμογή του μέτρου απόσυρσης χωρίς προειδοποίηση από την κυβέρνηση της ΝΔ και τα αλληλοσυγκρουόμενα επιχειρηματικά συμφέροντα, βούλιαξαν την μοναδική ελληνική αυτοκινητοβιομηχανία.
Οι ΤΕΟΚΑΡ ήταν στην 31η θέση των βιομηχανικών επιχειρήσεων με τις μεγαλύτερες πωλήσεις και έπαψε να χτυπά 27 Απριλίου 1995. Το ξαφνικό μετρό δεν επέτρεψε στην εταιρεία να καλύψει τη ζήτηση που είχε εμφανιστεί και η κάθετη αύξηση οδήγησε τους πελάτες της, που δεν έβρισκαν ετοιμοπαράδοτα αυτοκίνητα σε άλλες εταιρείες. Από την πρώτη θέση στις πωλήσεις βρέθηκε δεύτερη και στην συνέχεια στην τρίτη.
Σημαντικό πλήγμα θεωρείται το νέο σύστημα φορολογίας των αυτοκινήτων που ίσχυσε στη συνέχεια. Οι κατηγορίες του νέου ειδικού φόρου για τα αυτοκίνητα, ανάλογα με τα κυβικά του κινητήρα, ευνοούσαν τα αυτοκίνητα μικρού και μεγάλου κυβισμού. Όχι όμως τα αυτοκίνητα μεσαίου κυβισμού. Αυτά ακριβώς που συναρμολογούσε ΤΕΟΚΑΡ στο Βόλο.
Αποτέλεσμα αυτής της φορολογικής πολιτικής ήταν το γεγονός ότι το μερίδιο των μεσαίου κυβισμού αυτοκινήτων μειώθηκε δραματικά το 1994. Η εξαιρετικά μεγάλη μείωση των πωλήσεων ανάγκασε τους ιδιοκτήτες της εταιρείας να βάλουν σε διαθεσιμότητα μεγάλο μέρος του προσωπικού και τελικά να οδηγηθούν σε λουκέτο. Η λειτουργία του εργοστασίου στο Βόλο σταμάτησε το 1995.
Όμως, οι Βρετανοί φαίνεται δεν άφησαν ανεκμετάλλευτη την ευκαιρία. Ο αστικός μύθος θέλει αντιπροσωπεία της βρετανικής κυβέρνησης να ταξιδεύει έως τον Βόλο και να συναντά τους Ιάπωνες, με μια δελεαστική κυβερνητική πρόταση, την οποία υπέγραφε η Μάργαρετ Θάτσερ. Τότε λέγεται ότι έγινε η συμφωνία για ιαπωνική επένδυση στο Σάντερλαντ, όπου μέχρι σήμερα λειτουργεί μονάδα της Nissan.
Πολλοί μιλούν για την χαμένη ευκαιρία της ελληνικής οικονομίας, που αποδίδεται σε κακούς κυβερνητικούς χειρισμούς. Οι αναλυτές αποδίδουν αυτή την στάση στην άρνηση της τότε πολιτικής ηγεσίας να ευνοήσει την γιγάντωση των Ιαπώνων εντός ελληνικής επικράτειας.