Ιωάννα Σακκή
Το μακρινό 1842, η Τήνος βρέθηκε στο επίκεντρο μίας από τις πιο σοβαρές υποθέσεις κλοπή εκκλησιαστικού κειμηλίου. Ο κλέφτης που έκλεψε την εικόνα της Παναγίας της Ευαγγελίστριας και ξεσήκωσε ένα ολόκληρο νησί. Τα τάματα που τον πρόδωσαν.
Τον Ιανουάριο του 1842, η Τήνος βρέθηκε στο επίκεντρο μίας από τις πιο σοβαρές υποθέσεις κλοπής εκκλησιαστικού κειμηλίου στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος. Η εξαφάνιση της εικόνας της Ευαγγελιστρίας κινητοποίησε τις αρχές, προκάλεσε μαζικές έρευνες σε στεριά και θάλασσα και ενεργοποίησε ολόκληρη την τοπική κοινωνία.
Η υπόθεση εξελίχθηκε σε μια οργανωμένη αστυνομική επιχείρηση, η οποία κατέληξε στη σύλληψη του δράστη και στην ανάκτηση του κειμηλίου. Γράφει ο συνεργάτης μας, ιστορικός ερευνητής Στέφανος Μίλεσης
Το περιστατικό κινητοποίησε άμεσα τον τότε διοικητή του νησιού, Ιωάννη Θεοτόκη, ο οποίος διέταξε τη λήψη έκτακτων μέτρων για τον εντοπισμό του δράστη. Αμέσως ζητήθηκε η προσωρινή ακινητοποίηση πλοίων και βαρκών, οργανώθηκαν περίπολοι σε ξηρά και θάλασσα και ελέγχθηκαν πιθανά σημεία διαφυγής. Ακόμη, έγιναν αναζητήσεις και στη Μύκονο, μετά από πληροφορία ότι είχε αποπλεύσει ύποπτο σκάφος τη νύχτα της κλοπής.
Αμοιβή για τη σύλληψη του δράστη
Οι αρχές ανακοίνωσαν ότι θα δοθεί χρηματική αμοιβή ύψους 500 δραχμών σε όποιον παρείχε πληροφορίες που θα οδηγούσαν στη σύλληψη του δράστη ή στην ανεύρεση της εικόνας. Το γεγονός προκάλεσε έντονη αναστάτωση στην τοπική κοινωνία και οι κάτοικοι συμμετείχαν αυθόρμητα στις έρευνες, ερευνώντας σε αγροτικές και ορεινές περιοχές του νησιού.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που προέκυψαν από την ανάκριση, ο δράστης είχε εισέλθει στον ναό προσποιούμενος τον πιστό, κατά τη διάρκεια του Εσπερινού, και παρέμεινε κρυμμένος στον γυναικωνίτη μετά την αποχώρηση των πιστών.
Αφού διαπίστωσε ότι ο χώρος ήταν άδειος, αφαίρεσε την εικόνα από το τέμπλο και, στη συνέχεια, εισήλθε στο ιερό, απ’ όπου πήρε τάματα και άλλα αντικείμενα αξίας. Διέφυγε από πλαϊνή έξοδο και κινήθηκε πεζός προς την ύπαιθρο.
Κατά τη διαδρομή του προς τον Πάνορμο, στα Υστέρνια, εισήλθε σε εγκαταλελειμμένη καλύβα, όπου αφαίρεσε από την εικόνα τα πολύτιμα κοσμήματα και, ακολούθως, την έθαψε σε σημείο που θεώρησε ασφαλές, καλύπτοντάς το με πέτρες. Σκοπός του, όπως προέκυψε αργότερα, ήταν να μεταβεί στην Άνδρο, να πουλήσει τα αφαιρεθέντα αντικείμενα και να επιστρέψει σε μεταγενέστερο χρόνο, για να παραλάβει την εικόνα.
Τον πρόδωσαν τα τάματα
Κατά την προσπάθειά του να βρει μέσο διαφυγής, προσέγγισε έναν βαρκάρη, χωρίς όμως να διαθέτει το απαιτούμενο χρηματικό ποσό για τη μεταφορά. Αναγκάστηκε, έτσι, να παραμείνει στην Τήνο και, το βράδυ της 16ης Ιανουαρίου, σταμάτησε σε ένα σημείο γνωστό ως «του Μανώλη το Πηγάδι», προκειμένου να ξεκουραστεί και να πιει νερό.
Eκεί ακριβώς βρέθηκαν δύο άνδρες της περιπόλου, οι οποίοι παρατήρησαν τη νευρικότητά του και τη σφιχτή κατοχή της τσάντας του. Κατά τον έλεγχο, εντοπίστηκαν στο εσωτερικό της τάματα και αντικείμενα από τον ναό.
Ο ύποπτος οδηγήθηκε ενώπιον του Δημάρχου Πανόρμου. Υπό το βάρος των στοιχείων, ομολόγησε την πράξη του και υπέδειξε το σημείο απόκρυψης της εικόνας. Συνοδεία αρχών και κατοίκων, μεταφέρθηκε στην περιοχή όπου είχε γίνει η ταφή, σε απόσταση περίπου 4,5 ωρών πεζοπορίας από την πόλη. Εκεί πραγματοποιήθηκε η ανάσυρση της εικόνας.
Στο μεταξύ, το νέο είχε διαδοθεί και έξω από το κτήριο της δημαρχίας είχε συγκεντρωθεί κόσμος πολύς, που ήταν εξαγριωμένος και απειλούσε να λιντσάρει τον ιερόσυλο.
Το τέλος του δράστη
Η επιστροφή της εικόνας στην πόλη συνοδεύτηκε από μεγάλη συγκέντρωση κατοίκων και οργανώθηκε πομπή, στην οποία, σύμφωνα με τις εφημερίδες της εποχής, συμμετείχαν χιλιάδες άτομα. Οι καμπάνες ηχούσαν χαρμόσυνα, ενώ την επομένη οι εφημερίδες ανέφεραν ότι στη συγκέντρωση πήραν μέρος 5 χιλιάδες κόσμου, που ακολουθούσε πίσω από την εικόνα κρατώντας λαμπάδες.
Το γεγονός καταγράφηκε ως «δεύτερη ανεύρεση» της εικόνας και απέκτησε ιδιαίτερη συμβολική σημασία για την τοπική κοινωνία. Ο δράστης τρία χρόνια αργότερα παραφρόνησε και πέθανε. Ο δράστης, ηλικίας 25 ετών, παραπέμφθηκε στη Δικαιοσύνη και καταδικάστηκε σε ποινή κάθειρξης δέκα ετών για ιεροσυλία και κλοπή. Ωστόσο, σύμφωνα με τις πηγές, δεν εξέτισε ολόκληρη την ποινή του, καθώς παρουσίασε σοβαρή ψυχική διαταραχή και απεβίωσε περίπου τρία χρόνια αργότερα.
Δείτε ακόμη: «Οι περισσότεροι γιατροί καπνίζουν Camel»: Όταν οι διαφημίσεις τσιγάρων υποστήριζαν ότι το κάπνισμα μειώνει το βήχα
Σύμφωνα με τη mixanitouxronou.gr, το περιστατικό θεωρείται μία από τις πιο χαρακτηριστικές υποθέσεις εκκλησιαστικής κλοπής στον ελλαδικό χώρο του 19ου αιώνα, λόγω της έκτασης των ερευνών και της άμεσης κινητοποίησης των αρχών.
Οι 4 Πιο Ιστορικές Κλοπές Εικόνων Στην Ελλάδα
Η «Λεηλασία του Αιώνα» στην Παναγία Ελαιούσα (1978):
Ιερόσυλοι μπήκαν νύχτα στο ιστορικό μοναστήρι της Ηλείας. Έκλεψαν συνολικά 38 ανεκτίμητες βυζαντινές εικόνες. Ανάμεσά τους ήταν η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, έργο του Ευαγγελιστή Λουκά σύμφωνα με την παράδοση. Η υπόθεση συγκλόνισε το πανελλήνιο.
Η Αρπαγή του «Ελκόμενου Χριστού» στη Μονεμβασιά (1979)
Επαγγελματίες αρχαιοκάπηλοι μπήκαν στον ομώνυμο ναό της καστροπολιτείας. Έκοψαν σε κομμάτια και έκλεψαν μία από τις πιο σπάνιες και διάσημες εικόνες του 14ου αιώνα. Η εικόνα εντοπίστηκε αργότερα στην Αθήνα, έτοιμη να πουληθεί στο εξωτερικό.
Αποκαταστάθηκε και επέστρεψε στη θέση της το 2011.
Το Ριφιφί στη Μονή Τοπλού στην Κρήτη (1976)
Διεθνές κύκλωμα έκλεψε τη διάσημη εικόνα «Μέγας ει, Κύριε», έργο του Ιωάννη Κορνάρου από το 1770. Η εικόνα είχε τεράστια ιστορική και καλλιτεχνική αξία. Βρέθηκε λίγο πριν βγει από τα ελληνικά σύνορα.
Η Κλοπή της «Παναγίας της Φιλερήμου» στη Ρόδο (1943)
Μία από τις πιο ιστορικές εικόνες του Αιγαίου, που ανήκε στους Ιππότες του Αγίου Ιωάννη. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Γερμανοί ή οι Ιταλοί τη φυγάδευσαν κρυφά από το νησί. Μετά από πολλές περιπέτειες, η εικόνα βρέθηκε χρόνια μετά στο Μαυροβούνιο, όπου βρίσκεται μέχρι σήμερα.
Το Ιστορικό Φαινόμενο της «Κλοπής του Σινά»
Κατά τον 19ο αιώνα, ο Γερμανός μελετητής Κόνσταντιν φον Τίσεντορφ επισκέφθηκε το ελληνικό Μοναστήρι του Σινά. Έκλεψε και πήρε μαζί του τον «Σιναϊτικό Κώδικα». Πρόκειται για το παλαιότερο σωσμένο χειρόγραφο της Βίβλου. Μαζί με αυτό, χάθηκαν και σπάνιες πρώιμες βυζαντινές εικόνες που κατέληξαν σε μουσεία της Ευρώπης
Αν σας φάνηκε ενδιαφέρον δείτε και Η σκοτεινή ιστορία της λίμνης Παμβώτιδας και η πραγματική ιστορία για τον θάνατο της κυρά Φροσύνης
Σχετικά άρθρα:
- Είχε σχεδιάσει το τέλειο έγκλημα ξεχνώντας 1 λεπτομέρεια: Ο ηλεκτρολόγος που σκότωσε με ηλεκτροπληξία την γυναίκα του
- Σκότωσε την έγκυο γυναίκα του με παραθείο με τη βοήθεια της μάνας του – Το έγκλημα που συγκλονίζει μέχρι σήμερα
- Ο Ανδρέας Ζέππος του γνωστού τραγουδιού υπήρξε ; Μοίραζε τα ψάρια του στους φτωχούς και πέθανε στη ψάθα από καταχρήσεις
