Έλενα Τριανταφύλλου
Τα όνειρα είναι γεννήματα του υποσυνείδητου και της φαντασίας μας. Όλοι οι άνθρωποι βλέπουν όνειρα ακόμη κι αν δεν τα θυμούνται, όμως κάθε βράδυ αυτά τα όνειρα είναι διαφορετικά. Τί συμβαίνει όμως όταν για ένα χρονικό διάστημα βλέπεις ξανά και ξανά το ίδιο όνειρο;
Συμβαίνει κάτι στον εγκέφαλό σου που πρέπει να προσέξεις ή μήπως το ένστικτό σου προσπαθεί να σε προετοιμάσει ή να σε προειδοποιήσει για κάτι που θα έρθει; Στο παρακάτω άρθρο αναλύουμε την επιστημονική εξήγηση πίσω από αυτό το φαινόμενο αλλά και τις βαθύτερες ψυχολογικές και πνευματικές αιτίες. Διαβάστε παρακάτω:
Γιατί βλέπουμε ξανά και ξανά το ίδιο όνειρο σύμφωνα με τους επιστήμονες
Η επανάληψη ενός συγκεκριμένου ονείρου αποτελεί ένα αρκετά συχνό φαινόμενο. Πολλοί άνθρωποι έχουν αναφέρει ότι βλέπουν τα ίδια ή παρόμοια δυσάρεστα όνειρα σε διαφορετικές περιόδους της ζωής τους. Ανάμεσα στα πιο συνηθισμένα επαναλαμβανόμενα όνειρα είναι η πτώση από μεγάλο ύψος, η απώλεια δοντιών, η εμφάνιση σε δημόσιο χώρο χωρίς ρούχα και το αίσθημα ντροπής μπροστά σε άλλους ανθρώπους. Επίσης, αρκετοί ονειρεύονται ότι καθυστερούν να φτάσουν στη δουλειά ή στο σχολείο.
Τα όνειρα αυτά διαφέρουν από τους απλούς εφιάλτες, οι οποίοι συνήθως εμφανίζονται μία μόνο φορά. Τα επαναλαμβανόμενα όνειρα επιστρέφουν συχνά και μπορεί να συνδέονται με βαθύτερες σκέψεις, συναισθήματα ή καταστάσεις που απασχολούν το άτομο.
Η ερευνήτρια ονείρων Ντίντρε Μπάρετ, λέκτορας ψυχολογίας στο τμήμα ψυχιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ, αναφέρει ότι τέτοιου είδους όνειρα μπορεί να σχετίζονται είτε με έντονες εμπειρίες που έχουν αφήσει αποτύπωμα μέσα μας είτε με καθημερινές καταστάσεις που επαναλαμβάνονται και μας επηρεάζουν.
«Είναι πιο κοινά στην παιδική ηλικία», είπε η Μπάρετ, διευκρινίζοντας ωστόσο πως μπορεί να συνεχιστούν μέχρι την ενηλικίωση του ατόμου. Πρόσθεσε ακόμη πως δεν τα βλέπουμε πάντα σε σύντομο χρονικό διάστημα, αλλά μπορεί να κάνουμε μήνες και χρόνια να ξαναδούμε ένα επαναλαμβανόμενο όνειρο.
Τα επαναλαμβανόμενα όνειρα δεν εμφανίζονται πάντα με ακριβώς τον ίδιο τρόπο. Κάποιες φορές επαναλαμβάνεται το ίδιο σκηνικό, ενώ άλλες φορές αλλάζουν οι λεπτομέρειες, αλλά παραμένει το ίδιο βασικό συναίσθημα ή η ίδια ανησυχία.
Σύμφωνα με την κλινική ψυχολόγο Δρ. Νίριτ Σόφερ – Μπούμπεκ, ανώτερη λέκτορα στο τμήμα ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Ben-Gurion του Negev στο Ισραήλ, είναι δύσκολο να υπολογιστεί ακριβώς πόσοι άνθρωποι βιώνουν συχνά επαναλαμβανόμενα όνειρα. Όπως εξηγεί, όταν οι άνθρωποι καλούνται να θυμηθούν όνειρα από το παρελθόν, η μνήμη τους μπορεί να επηρεαστεί και να μην αποτυπώνει με απόλυτη ακρίβεια την πραγματικότητα.
Photo via: pexels.com (Polina Tankilevitch)
Παρόλα αυτά, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οτιδήποτε επανέρχεται συνεχώς αξίζει να εξετάζεται. Ο Δρ. Άλεξ Ντιμίτριου, ειδικός στην ιατρική ύπνου και ιδρυτής κέντρου ψυχιατρικής και ιατρικής ύπνου στην Καλιφόρνια, υποστηρίζει πως τα επαναλαμβανόμενα όνειρα μπορεί να αποτελούν ένδειξη ότι κάτι απασχολεί έντονα το μυαλό μας.
1. Υπάρχει μια συναισθηματική εκκρεμότητα που δεν έχει αντιμετωπιστεί
Πολλά επαναλαμβανόμενα όνειρα συνδέονται με συναισθήματα ή καταστάσεις που παραμένουν άλυτες στη ζωή μας. Μπορεί να σχετίζονται με ενοχές, θυμό, στενοχώρια ή άλλες έντονες εμπειρίες που δεν έχουμε επεξεργαστεί πλήρως.
Η επανάληψη του ίδιου ονείρου μπορεί να αποτελεί έναν τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος προσπαθεί να μας στρέψει την προσοχή σε κάτι που χρειάζεται αντιμετώπιση. Όσο ένα ζήτημα παραμένει στην άκρη, είναι πιθανό να συνεχίζει να εμφανίζεται μέσα από τα όνειρά μας.
Η ερευνήτρια ονείρων Rosalind Cartwright έχει υποστηρίξει ότι τέτοια όνειρα εμφανίζονται συχνά σε περιόδους έντονου στρες ή συναισθηματικής πίεσης, καθώς ο εγκέφαλος προσπαθεί να επεξεργαστεί δύσκολα συναισθήματα.
2. Βρίσκεστε υπό έντονη πίεση
Όταν η καθημερινότητα είναι γεμάτη άγχος, το μυαλό μπορεί να συνεχίζει να επεξεργάζεται αυτές τις πιέσεις ακόμη και κατά τη διάρκεια του ύπνου. Όνειρα όπως η αποτυχία σε μια εξέταση, η πτώση από ύψος ή η καταδίωξη συχνά αντανακλούν φόβους και στρεσογόνες καταστάσεις της πραγματικής ζωής.
Το υποσυνείδητο προσπαθεί να διαχειριστεί συναισθήματα που ίσως καταπιέζουμε μέσα στην ημέρα. Η μείωση του στρες μέσα από τεχνικές χαλάρωσης, άσκηση, διαλογισμό ή καλύτερη οργάνωση της καθημερινότητας μπορεί να βοηθήσει στη μείωση αυτών των ονείρων.
3. Δυσκολεύεστε να αποδεχτείτε μια αλλαγή
Οι μεγάλες αλλαγές στη ζωή, όπως μια νέα δουλειά, μια μετακόμιση ή μια σημαντική απόφαση, συχνά προκαλούν αβεβαιότητα. Αυτή η αίσθηση μπορεί να εκφραστεί μέσα από επαναλαμβανόμενα όνειρα. Σενάρια όπου κάποιος αισθάνεται παγιδευμένος, χαμένος ή ανίκανος να βρει τον δρόμο του μπορεί να αντικατοπτρίζουν τον φόβο απέναντι σε κάτι άγνωστο.
Η ψυχολόγος Deirdre Barrett από την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ αναφέρει ότι τα όνειρα αυτά μπορούν να λειτουργούν σαν μια «πρόβα» του μυαλού, όπου το άτομο εξετάζει διαφορετικούς τρόπους αντιμετώπισης των αλλαγών.
4. Επεξεργάζεστε εμπειρίες από την παιδική ηλικία
Κάποια όνειρα μπορεί να συνδέονται με γεγονότα ή συναισθήματα που ξεκινούν από τα παιδικά χρόνια. Γνώριμα πρόσωπα, χώροι ή καταστάσεις από το παρελθόν μπορεί να επιστρέφουν στον ύπνο μας επειδή συνδέονται με βαθύτερες πεποιθήσεις ή φόβους. Η παρατήρηση αυτών των ονείρων χωρίς κριτική μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο παλιές εμπειρίες επηρεάζουν τη σημερινή μας συμπεριφορά.
5. Αναζητάτε ένα αίσθημα ολοκλήρωσης
Όταν μια σχέση, μια εμπειρία ή μια σημαντική στιγμή της ζωής μας τελειώνει χωρίς ξεκάθαρο κλείσιμο, το μυαλό μπορεί να συνεχίζει να αναζητά απαντήσεις. Ένα επαναλαμβανόμενο όνειρο μπορεί να αφορά έναν χωρισμό, μια χαμένη ευκαιρία ή μια κατάσταση που άφησε έντονο συναισθηματικό βάρος. Η επανάληψη ίσως αποτελεί προσπάθεια του εγκεφάλου να επεξεργαστεί αυτό που δεν ολοκληρώθηκε.
6. Αποφεύγετε ή αντιμετωπίζετε κάποιον φόβο
Τα όνειρα πολλές φορές φέρνουν στην επιφάνεια φόβους που αποφεύγουμε στην καθημερινότητα. Μπορεί να αφορούν την αποτυχία, την κριτική των άλλων, την έκθεση ή την αίσθηση ότι δεν είμαστε αρκετά καλοί. Μέσα από τα όνειρα, το μυαλό δημιουργεί ένα ασφαλές περιβάλλον όπου μπορούμε να έρθουμε αντιμέτωποι με αυτά τα συναισθήματα.
7. Ο εγκέφαλος προσπαθεί να βρει λύσεις
Τα επαναλαμβανόμενα όνειρα μπορεί να λειτουργούν σαν ένας εσωτερικός χώρος όπου το μυαλό επεξεργάζεται προβλήματα και αναζητά απαντήσεις. Όταν αντιμετωπίζουμε ένα δίλημμα ή μια δύσκολη κατάσταση, τα όνειρα μπορεί να παρουσιάζουν παρόμοια σενάρια, σαν μια διαδικασία δοκιμής διαφορετικών επιλογών.
8. Υπάρχουν μοτίβα σκέψης που χρειάζεται να αλλάξουν
Μερικές φορές τα όνειρα επαναλαμβάνονται επειδή αντανακλούν συνήθειες και τρόπους σκέψης που έχουν γίνει μέρος της καθημερινότητάς μας. Για παράδειγμα, το συνεχές άγχος, η βιασύνη ή το αίσθημα εγκλωβισμού μπορεί να εμφανίζονται ξανά και ξανά στα όνειρα. Η αναγνώριση αυτών των μοτίβων είναι το πρώτο βήμα για την αλλαγή τους.
9. Νιώθετε ότι χάνετε τον έλεγχο
Όνειρα όπου κάποιος δεν μπορεί να ελέγξει ένα όχημα, να μιλήσει ή να αντιμετωπίσει μια κατάσταση μπορεί να σχετίζονται με την αίσθηση ότι η ζωή έχει γίνει δύσκολη ή απρόβλεπτη. Η προσπάθεια να οργανώσουμε καλύτερα την καθημερινότητά μας, να θέσουμε στόχους και να δημιουργήσουμε σταθερές συνήθειες μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση της αίσθησης ελέγχου.
Δείτε ακόμα Αυτή η γυναίκα ανακάτεψε τη τέφρα του σκύλου της με eye liner για να τον κουβαλά πάντα μαζί της (βίντεο)
10. Το μυαλό επεξεργάζεται ένα τραυματικό γεγονός
Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα επαναλαμβανόμενα όνειρα σχετίζονται με δύσκολες ή τραυματικές εμπειρίες. Μπορεί να επαναφέρουν γεγονότα ή να τα παρουσιάζουν συμβολικά, καθώς ο εγκέφαλος προσπαθεί να τα κατανοήσει και να τα ενσωματώσει. Η υποστήριξη από έναν ειδικό ψυχικής υγείας μπορεί να βοηθήσει στην επεξεργασία τέτοιων εμπειριών.
11. Βρίσκεστε σε περίοδο αυτογνωσίας
Κάποια όνειρα εμφανίζονται σε περιόδους που αρχίζουμε να εξετάζουμε περισσότερο τον εαυτό μας, τις επιλογές και τα συναισθήματά μας. Η καταγραφή των ονείρων σε ένα ημερολόγιο ή η προσωπική σκέψη πάνω στα θέματα που επανέρχονται μπορεί να προσφέρει σημαντικές πληροφορίες για τον εσωτερικό μας κόσμο.
12. Εκφράζεται η δημιουργικότητά σας
Δεν έχουν όλα τα επαναλαμβανόμενα όνειρα αρνητικό χαρακτήρα. Για ορισμένους ανθρώπους, τα όνειρα αποτελούν έναν χώρο δημιουργικής έκφρασης, γεμάτο εικόνες, ιδέες και φανταστικά σενάρια. Η ενασχόληση με δημιουργικές δραστηριότητες, όπως η γραφή, η μουσική ή η τέχνη, μπορεί να βοηθήσει στην αξιοποίηση αυτής της έμπνευσης.
13. Υπάρχουν συμβολικά μηνύματα
Τα όνειρα συχνά χρησιμοποιούν εικόνες και σύμβολα για να εκφράσουν σκέψεις και συναισθήματα. Κάτι που φαίνεται παράξενο στον ύπνο μπορεί να συνδέεται με μια σημαντική εμπειρία ή ανησυχία. Η καταγραφή επαναλαμβανόμενων συμβόλων μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση των θεμάτων που απασχολούν το μυαλό.
14. Αντανακλώνται βαθύτερες επιθυμίες
Ορισμένα επαναλαμβανόμενα όνειρα μπορεί να σχετίζονται με στόχους, όνειρα και επιθυμίες που δεν έχουν πραγματοποιηθεί ακόμη. Μπορεί να δείχνουν τι πραγματικά θέλουμε να πετύχουμε και να μας υπενθυμίζουν την ανάγκη να κινηθούμε προς αυτά που έχουν σημασία για εμάς.
15. Επεξεργάζεστε όσα συμβαίνουν στη ζωή σας
Πολλές φορές τα όνειρα αποτελούν απλώς μια αντανάκλαση της καθημερινότητάς μας. Πρόσφατα γεγονότα, συζητήσεις, δυσκολίες ή αλλαγές μπορεί να συνεχίζουν να επεξεργάζονται από τον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια του ύπνου. Η επανάληψη ενός ονείρου μπορεί να δείχνει ότι μια συγκεκριμένη εμπειρία έχει ιδιαίτερη σημασία για εμάς και χρειάζεται χρόνο για να αφομοιωθεί.
Τι μπορεί να επηρεάζει τα όνειρά μας
Ο Ντιμίτριου εξηγεί ότι ο τρόπος ζωής μας έχει σημαντική επίδραση στην ποιότητα του ύπνου και στα όνειρα που βλέπουμε. «Πολλά άβολα πράγματα συμβαίνουν τη νύχτα όταν οι άνθρωποι είναι άυπνοι, πίνουν καφεΐνη πολύ αργά, πίνουν αλκοόλ πολύ αργά, δούλευαν πολλές ώρες ή κοιμήθηκαν τέσσερις ώρες το προηγούμενο είπε» είπε ο Ντιμίτριου. «Η βάση μιας υγιούς ζωής, ξεκινά με τον υγιή ύπνο».
Ο ίδιος προτείνει τον περιορισμό περιττών δραστηριοτήτων που καταναλώνουν χρόνο και ενέργεια, ώστε ο εγκέφαλος να έχει περισσότερο χώρο για ξεκούραση και επεξεργασία των καθημερινών εμπειριών. Όταν το μυαλό παραμένει συνεχώς φορτωμένο με σκέψεις και υποχρεώσεις, οι διαδικασίες επεξεργασίας που χρειάζεται ο εγκέφαλος πρέπει κάπου να πραγματοποιηθούν. Όπως σημειώνει ο ειδικός, αυτή η ένταση μπορεί πολλές φορές να μεταφέρεται ασυνείδητα στην ώρα του ύπνου και να εκφράζεται μέσα από τα όνειρα.
Σχετικά άρθρα:
- Οι 4 τρόποι που τα όνειρά σου μπορεί να σου φανερώσουν το κρυφό παιδικό σου τραύμα
- Αυτά είναι τα όνειρα που βλέπει συνήθως ένας σκύλος
- Νιώθεις ανατριχίλα σε ανύποπτο χρόνο και βλέπεις έντονα όνειρα; Τα σημάδια που δείχνουν ότι έχεις ισχυρό ένστικτο
- Το αρχαίο ελληνικό μυστικό πίσω από την ερμηνεία των ονείρων του Φρόιντ που δεν ξέρει σχεδόν κανείς
- Το ξεχασμένο έθιμο του Καλοκαιριού που προστατεύει το σπίτι από το μάτι και τη γλωσσοφαγιά
- Το καντήλι που καίει χωρίς διακοπή εδώ και δεκαετίες σε μοναστήρι στην Ελλάδα- Η ιστορία προκαλεί δέος