Ιωάννα Σακκή
Νέα εγκύκλιος του Υπουργείου Υγείας εκδόθηκε στις 27 Απριλίου 2026 φέρνοντας επικαιροποιημένες οδηγίες προς τους επαγγελματίες υγείας και τους αρμόδιους φορείς σχετικά με τη θεραπεία botox, που αποτελεί αδιαμφισβήτητα την πιο διαδεδομένη αισθητική θεραπεία παγκοσμίως. Ποιες είναι οι νέες οδηγίες που αλλάζουν όλα όσα ξέραμε μέχρι σήμερα;
Το έγγραφο εντάσσεται σε μια σειρά παρεμβάσεων που έχουν προηγηθεί τα τελευταία δύο χρόνια στον ίδιο τομέα, με στόχο την εναρμόνιση της πρακτικής σε όλη τη χώρα.
Τα νέα δεδομένα στη θεραπεία botox
Στη δεύτερη ενότητα της εγκυκλίου αποσαφηνίζεται ότι οι θεραπείες με βοτουλινική τοξίνη (Botox) και υαλουρονικό οξύ αποτελούν ιατρικές πράξεις και δεν αντιμετωπίζονται ως απλές αισθητικές υπηρεσίες. Ως εκ τούτου, η εφαρμογή τους επιτρέπεται αποκλειστικά από ιατρούς, στο πλαίσιο της ειδικότητάς τους, καθώς και από οδοντιάτρους, εφόσον συντρέχουν επιστημονικά τεκμηριωμένες ενδείξεις και τηρείται η ισχύουσα νομοθεσία δεοντολογίας.
Η εγκύκλιος με αριθμό πρωτοκόλλου Γ5α/Γ.Π.οικ.19454 αποτελεί συμπλήρωση και αντικατάσταση προηγούμενων οδηγιών του 2024 και εκδόθηκε κατόπιν απόφασης του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας, η οποία έγινε αποδεκτή από τον υφυπουργό Υγείας Μάριο Θεμιστοκλέους. Στο ίδιο πλαίσιο, γίνεται ειδική αναφορά στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο που διέπει την άσκηση των ιατρικών και οδοντιατρικών πράξεων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις αισθητικές εφαρμογές υαλουρονικού οξέος, για τις οποίες προσδιορίζονται συγκεκριμένες ιατρικές ειδικότητες που έχουν δικαίωμα εκτέλεσης. Πρόκειται για την Πλαστική, Επανορθωτική και Αισθητική Χειρουργική, τη Δερματολογία-Αφροδισιολογία και τη Στοματική και Γναθοπροσωπική Χειρουργική, καθώς στις ειδικότητες αυτές περιλαμβάνεται σχετική εκπαίδευση.
Η παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η αισθητική ιατρική καταγράφει έντονη ανάπτυξη διεθνώς. Η χρήση της βοτουλινικής τοξίνης αποτελεί την πιο διαδεδομένη μη χειρουργική αισθητική διαδικασία, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου πραγματοποιούνται περίπου 900.000 ενέσεις ετησίως. Η αυξημένη ζήτηση συνοδεύεται από διεύρυνση της αγοράς, αλλά και από περιστατικά ασθενειών που συνδέονται με πρακτικές εκτός ιατρικού πλαισίου.
Η βοτουλινική τοξίνη τύπου Α, που χρησιμοποιείται στις αισθητικές ενέσεις, είναι η ίδια ουσία που παράγεται από το βακτήριο Clostridium botulinum και προκαλεί την αλλαντίαση. Στην ιατρική χρησιμοποιείται σε ελεγχόμενες και τυποποιημένες δόσεις, μπλοκάροντας τη νευρομυϊκή μετάδοση και προκαλώντας παροδική χαλάρωση των μυών. Όταν όμως χορηγείται με λάθος τρόπο, σε αυξημένη ποσότητα ή μέσω μη εγκεκριμένων σκευασμάτων, υπάρχει κίνδυνος συστηματικής απορρόφησης.
Συμπτώματα αλλαντίασης
Η αλλαντίαση είναι σπάνια αλλά σοβαρή νευρολογική πάθηση. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν θολή ή διπλή όραση, πτώση βλεφάρων, δυσκολία στην ομιλία και την κατάποση, καθώς και αναπνευστικά προβλήματα. Η εκδήλωση μπορεί να ξεκινήσει από το κεφάλι και να εξελιχθεί σε γενικευμένη μυϊκή αδυναμία, με χρονική καθυστέρηση από λίγες ώρες έως και ημέρες μετά την ένεση.
Τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί περιστατικά που συνδέουν αισθητικές ενέσεις με την εμφάνιση αλλαντίασης. Στη Μασαχουσέτη των Ηνωμένων Πολιτειών, οι υγειονομικές αρχές διερευνούν τέσσερα επιβεβαιωμένα περιστατικά στην περιοχή South Shore, εκδίδοντας προειδοποίηση προς τους επαγγελματίες υγείας για έγκαιρη αναγνώριση συμπτωμάτων. Αντίστοιχα περιστατικά έχουν καταγραφεί και στην Αυστραλία, όπου τέσσερις γυναίκες νοσηλεύτηκαν μετά από ενέσεις που πραγματοποιήθηκαν από μη αδειοδοτημένο άτομο.
Δείτε ακόμη: Ρυτίδες στο μέτωπο ή γραμμές αφυδάτωσης; Πώς να τις ξεχωρίζετε
Σημαντική ήταν και η συρροή περιστατικών στη βορειοανατολική Αγγλία το 2025, όπου δεκάδες ασθενείς παρουσίασαν συμπτώματα αλλαντίασης μετά από αισθητικές ενέσεις. Η διερεύνηση ανέδειξε χρήση μη εγκεκριμένων προϊόντων με απόκλιση στη δραστικότητα, καθώς και πρακτικές χωρίς βασικά μέτρα ασφάλειας. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι ενέσεις πραγματοποιήθηκαν εκτός οργανωμένων ιατρικών χώρων, ακόμη και σε οικίες.
Τα δεδομένα αυτά αναδεικνύουν τους κινδύνους που συνδέονται με τη χορήγηση βοτουλινικής τοξίνης εκτός ελεγχόμενου ιατρικού περιβάλλοντος. Συμπτώματα όπως πτώση βλεφάρων, διαταραχές όρασης και αναπνευστική δυσχέρεια δεν αντιμετωπίζονται ως απλές παρενέργειες αλλά απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση. Στο ίδιο πλαίσιο, οι υγειονομικές αρχές διεθνώς καλούν τους επαγγελματίες να καταγράφουν λεπτομερώς στοιχεία κάθε πράξης, όπως το προϊόν, τη δοσολογία και τον πάροχο, και να αναφέρουν άμεσα ύποπτα περιστατικά στις αρμόδιες υπηρεσίες. Η έγκαιρη χορήγηση αντιτοξίνης, όπου ενδείκνυται, μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά την έκβαση.
Η εγκύκλιος του Υπουργείου Υγείας στην Ελλάδα κοινοποιήθηκε στους βασικούς θεσμικούς φορείς, μεταξύ των οποίων ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος και η Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία, καθώς και στις Υγειονομικές Περιφέρειες, με στόχο την εφαρμογή ενιαίων κανόνων και την αποτροπή πρακτικών που έχουν συνδεθεί διεθνώς με αυξημένο υγειονομικό κίνδυνο.
Όπως μπορούμε να καταλάβουμε, η χρήση της βοτουλινικής τοξίνης δεν αποτελεί μία διαδικασία που μπορεί να φέρει εις πέρας ο καθένας. Απαιτεί την παρέμβαση ιατρού, προς αποφυγήν δυσάρεστων απρόοπτων συνεπειών.
Photo via χαρακτηριστικής εικόνας: pexels.com από τον δημιουργό cottonbro studio