Έλενα Τριανταφύλλου
Η σχέση σου με έναν νάρκισσο σε εγκλωβίζει σε μία πραγματικότητα που πολλές φορές νιώθεις ότι δεν μπορείς να ξεφύγεις από αυτήν. Δεν είσαι σίγουρη για τα προειδοποιητικά σημάδια και δεν ξέρεις αν υπερβάλλεις. Γι’ αυτό και θα αναλύσουμε ποια είναι αυτά τα σημάδια που πρέπει να σε προβληματίσουν, πώς μπορείς να φύγεις από την σχέση με ασφάλεια αλλά και πώς να προφυλάξεις τον εαυτό σου στη συνέχεια.
Τα τελευταία χρόνια η ναρκισσιστική διαταραχή έχει πέσει στο τραπέζι των συζητήσεων ενώ μέχρι πριν κάποια χρόνια δεν αναφερόταν καν. Δεν είναι λίγες οι γυναίκες που βγήκαν και μίλησαν ανοιχτά για την εμπειρία τους ζώντας μέσα σε μία τέτοια σχέση και πλέον υπάρχουν πολλές εκείνες που ξεκινούν να αναγνωρίζουν τα σημάδια.
Όμως όταν βρίσκεσαι σε μία σχέση που παίζει με το μυαλό σου, είναι λογικό να νιώθεις πως τα έχεις χαμένα. Είναι λογικό να φοβάσαι ότι κάνεις λάθος, να μην είσαι σίγουρος γι’ αυτά που βλέπεις και γι’ αυτά που ακούς. Γι’ αυτό και πρέπει να δώσεις έμφαση σε αυτά τα σημάδια και σε όλες τις συμβουλές που θα σου δώσω. Διαβάστε παρακάτω:
Τα σημάδια που φανερώνουν ότι ο σύντροφός σου είναι ο νάρκισσος
Στην αρχή σου κάνει love bombing
Έχουμε μάθει από τις ερωτικές κομεντί ότι οι σχέσεις πρέπει να βασίζονται είτε στην ένταση είτε στο love bombing. Αυτό όμως δεν ισχύει στη πραγματικότητα και όταν ισχύει, είναι σίγουρα red flag. Το love bombing είναι όταν ένας άνθρωπος που βρίσκεται για πολύ λίγο καιρό στη ζωή σου, δείχνει υπερβολική αγάπη προς εσένα.
Σε στολίζει κάθε μέρα από πάνω μέχρι κάτω με κομπλιμέντα και γλυκόλογα, σου τάζει λαγούς με πετραχίλια, σε κάνει να νιώθεις η πιο μοναδική γυναίκα του κόσμου, ότι δεν μπορεί να ζήσει χωρίς εσένα, ότι πρώτη φορά νιώθει τόσο έντονα συναισθήματα για έναν άνθρωπο, σου δίνει ίσως πολλά λεφτά και σου κάνει όλα τα χατίρια, μπορεί να σου έχει πει ότι πριν από εσένα δεν είχε ερωτευτεί ποτέ καμία άλλη.
Αυτό φαντάζει ιδανικό στο μυαλό μίας ερωτευμένης γυναίκας. Στη πραγματικότητα όμως κανένας άνθρωπος ο οποίος είναι υγιής ψυχικά δεν αφήνεται τόσο γρήγορα και τόσο έντονα σε έναν άλλον άνθρωπο που μόλις γνώρισε. Μη ξεχνάς ότι κι εσύ είσαι πολύ ενθουσιασμένη μαζί του, μπορεί ακόμη και ερωτευμένη, αλλά κρατάς μερικά πράγματα για τον εαυτό σου.
Οι νάρκισσοι κάνουν τους άλλους να νιώθουν μοναδικοί ώστε να εξασφαλίσουν πως από ένα σημείο και μετά ο άλλος θα τους έχει πραγματικά ανάγκη. Γι’ αυτούς, η αγάπη είναι μίας μορφής ναρκωτικό που στο δίνουν και στο παίρνουν ανάλογα τις διαθέσεις τους αλλά και από το τί θέλουν να κερδίσουν από σένα.
Γίνεται ξαφνικά απότομος και ψυχρός
Κι εκεί που πίστευες ότι έχεις βρει το άλλο σου μισό, τον ιδανικό άνθρωπο, που σε αγαπάει σαν θεά και δε θα έκανε ποτέ τίποτα για να σε πληγώσει, ξαφνικά δεν τον αναγνωρίζεις. Γίνεται απότομος, ψυχρός, νευρικός, αδιάφορος. Σαν να μη σημαίνεις τίποτα για εκείνον. Κι όλα αυτά μέσα σε μόλις μία στιγμή, χωρίς κάποιον καυγά ή οποιοδήποτε πρόβλημα στη σχέση σας.
Φυσικά δεν είναι μία φάση κάποιων ημερών όπου ο άλλος μπορεί να έχει κλειστεί για τους δικούς του λόγους στον εαυτό του. Είναι μία κατάσταση που δεν έχει τέλος. Όσο περισσότερο τον διεκδικείς τόσο περισσότερο απομακρύνεται. Εσύ ξεκινάς και νιώθεις ότι χάνεις τη γη κάτω από τα πόδια σου. Από εκεί που είχες έναν άνθρωπο να στα δίνει όλα συναισθηματικά και υλικά, να σε κάνει να νιώθεις τέλεια, όμορφη, η καλύτερη γυναίκα του κόσμου, ξαφνικά σου συμπεριφέρεται σαν να είσαι ένα τίποτα.
Σε υποτιμά πρακτικά, με λόγια και με πράξεις. Κι εσύ παλεύεις να ξανακερδίσεις την εύνοιά του. Και ο νάρκισσος τρέφεται από αυτή σου τη πάλη. Γι’ αυτό και πιο πάνω σου είπα ότι γι’ αυτόν η αγάπη και η προσοχή είναι σαν ναρκωτικό. Τρέφεται από την αδυναμία και τη προσοχή που του δίνεις και όσο περισσότερο τρέχεις από πίσω του, τόσο τραβάει το σκοινί. Φυσικά αυτό αλλάζει όταν εσύ αποφασίσεις να απομακρυνθείς.
Photo via: pexels.com (Engin Akyurt)
Αν ξαφνικά νιώσεις ότι δεν πάει άλλο αυτή η κατάσταση και πως θες να χωρίσετε, ο νάρκισσος αλλάζει αυτομάτως στάση. Γίνεται ο παλιός, καλός εαυτός του. Αν τον χώρισες θα έρχεται κάτω από το σπίτι σου, θα σε παίρνει τηλέφωνα, θα σου στέλνει λουλούδια, θα σου λέει ότι δεν μπορεί να ζήσει χωρίς εσένα, ότι θα αλλάξει, ότι δε θα ξανακάνει ποτέ οτιδήποτε για να σε πληγώσει. Μέχρι να σε διεκδικήσει και πάλι.
Όλα γυρίζουν γύρω από εκείνον
Ο ναρκισσισμός είναι μία ψυχική πάθηση που το άτομο δεν είναι σε θέση να αγαπήσει κανέναν και να ενδιαφερθεί για κανέναν πέρα από τον εαυτό του. Οι ανάγκες του μπαίνουν πάντα πρώτες. Είτε είστε καλά, είτε όχι, τα δικά σου συναισθήματα πολλές φορές υποτιμώνται κι αυτό φαίνεται στα απλά και καθημερινά. Για παράδειγμα, ο νάρκισσος αποφασίζει πως η τηλεόραση στο σαλόνι δεν τον βολεύει.
Μπορεί εσύ να βολεύεσαι με αυτήν αλλά γι’ αυτόν δεν έχει καμία σημασία. Την επόμενη μέρα, μπαίνεις στο σπίτι και βλέπεις ότι έχει αγοράσει καινούργια τηλεόραση χωρίς να σε ρωτήσει. Θα μου πεις “είναι τόσο σημαντικό;”. Όχι, από μόνο του φυσικά και δεν είναι. Όμως αυτή η υποτίμηση στις δικές σου ανάγκες, στα δικά σου θέλω και στα δικά σου συναισθήματα, ξεκινούν από μία τηλεόραση και καταλήγουν σε πιο σοβαρά ζητήματα.
Όλοι οι ψυχικά υγιείς άνθρωποι θα κάτσουν και θα συζητήσουν το ενδεχόμενο να αλλάξετε σπίτι, τηλεόραση, χώρα. Ο νάρκισσος θα πάρει την απόφαση και θα στην επιβάλλει με έμμεσο ή με άμεσο τρόπο. Κι όταν του ζητήσεις τον λόγο είτε θα σε κάνει στο τέλος να νιώσεις χαζή που σε ενόχλησε, είτε θα το παίξει εκείνος χαζός και ότι δεν κατάλαβε ότι θα μπορούσε να σε είχε ενοχλήσει κάτι τέτοιο. Γενικά η σχέση με έναν νάρκισσο βασίζεται στη χειραγώγηση.
Αναγνώρισε τα σημάδια στις διαπροσωπικές του σχέσεις
Τέλος ένας νάρκισσος γυρίζει πάντα τη συζήτηση γύρω από αυτόν και υπάρχει έλλειψη ενσυναίσθησης στα προβλήματα που απασχολούν τους άλλους. Αν κάνεις το λάθος να τον διορθώσεις κάπου μπορεί να έχει άσχημο ξέσπασμα ακόμη κι αν αυτή η διόρθωση γίνεται πάνω σε μία χαλαρή κουβέντα.
Μπορεί σε σένα να φαίνεται τρυφερός και δοτικός αλλά αν τον παρατηρήσεις δεν ενδιαφέρεται για κανέναν άλλον. Στο μυαλό του κανένα άλλο πρόβλημα δεν είναι τόσο σημαντικό όσο τα δικά του, κανένας άνθρωπος δεν είναι τόσο τέλειος, όσο εκείνος. Εκτός ενδεχομένως από σένα, που έχει λόγο να σε κάνει να νιώθεις έτσι. Αλλά ακόμη και σε σένα, η υποτίμηση γίνεται, απλά με πλάγιο τρόπο στην αρχή.
Σου κάνει Gaslighting
Όπως σου ανέφερα και πιο πάνω, η σχέση σου με τον νάρκισσο βασίζεται στη χειραγώγηση. Το Gaslighting είναι μία μορφή χειραγώγησης όπου έχει γίνει γνωστή στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, όμως υπήρχε ανέκαθεν. Σε αυτή τη φάση, όταν αποφασίζεις να του εξωτερικεύσεις κάτι που σε πείραξε και αφορά εκείνον, τότε αυτός υποτιμάει αυτομάτως το πρόβλημα.
Σε κάνει να φαίνεσαι υπερβολική, με ύπουλο τρόπο σε κάνει ακόμη και να πιστεύεις ότι όλα αυτά τα φαντάστηκες, ότι δεν είπε ποτέ τίποτα τέτοιο, ότι εσύ το είπες και μπορεί να σου φαίνεται εξωπραγματικό, αλλά όταν είσαι σε μία τέτοια σχέση, το πιστεύεις όντως ότι εσύ το είπες. Μπορεί να φτάσεις σε σημείο να σου λέει ότι έξω είναι νύχτα δύο η ώρα το μεσημέρι κι εσύ να τον πιστεύεις.
Θέλει να έχει τον πλήρη έλεγχο πάνω σου
Ξαφνικά θέλει να ελέγχει τα μηνύματα που στέλνεις, εγκρίνει ή δεν εγκρίνει αυτά που φοράς, τους ανθρώπους που κάνεις παρέα, τη δουλειά που επιλέγεις, τις σπουδές σου κλπ. Θέλει να έχει τον πλήρη έλεγχο πάνω σου και υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να προσπαθήσει να σε αποκόψει από τους δικούς σου ανθρώπους, αφού δε θέλει να έχεις άλλες επιρροές που θα μπορούσαν να σου ανοίξουν τα μάτια.
Πώς μπορώ να φύγω από αυτή τη σχέση;
Σταμάτα να πιστεύεις ότι θα αλλάξει
Οι περισσότεροι άνθρωποι που μπλέκουν με νάρκισσους κάνουν το εξής συνηθισμένο λάθος. Χωρίζουν αλλά στη συνέχεια πιστεύουν ότι ο νάρκισσος όντως έχει μετανιώσει για τη συμπεριφορά του και θα αλλάξει αν ξαναγυρίσεις. Το ζήτημα είναι, ότι η συμπεριφορά του δεν μπορεί να αλλάξει χωρίς τη παρακολούθηση από έναν ειδικό.
Μην αντιμετωπίζεις τα προβλήματά σου στη σχέση σας, όπως θα αντιμετώπιζες οποιαδήποτε άλλη σχέση. Δεν είναι μία περιστασιακή απιστία για παράδειγμα, όπου ένας άνθρωπος υπέπεσε σε ένα σφάλμα αλλά το μετάνιωσε και υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να έμαθε από το λάθος του. Ο νάρκισσος σου τάζει και πάλι τον ουρανό με τ’ άστρα απλά και μόνο επειδή έχασε τον άνθρωπο που έτρεφε το εγώ του.
Μίλα σε αυτούς που εμπιστεύεσαι
Η σχέση με έναν νάρκισσο μπορεί να μην έχει σωματική βία, αλλά είναι βίαιη. Δεν θέλω να σε κάνω να νιώσεις θύμα, αφού η θυματοποίηση δε θα βοηθήσει κανέναν και πόσο μάλλον εσένα. Όμως θα πρέπει να αντιληφθείς ότι είσαι ή ήσουν σε μία κακοποιητική σχέση. Όταν το καταλάβεις αυτό θα πρέπει να κάνεις ό,τι περνάει από το χέρι σου για να αντιμετωπίσεις το τραύμα.
Το πρώτο πράγμα που θα σε βοηθήσει είναι να μιλήσεις σε αυτούς που εμπιστεύεσαι. Στη κολλητή, στη μαμά σου, στην αδερφή σου, στο μπαμπά σου, ακόμη και σε έναν συνάδελφο αν σε κάνει να νιώσεις ασφάλεια. Το να μιλάς ανοιχτά γι’ αυτό που σου συνέβη θα βοηθήσει εσένα να το συνειδητοποιήσεις και να το βγάλεις από μέσα σου και παράλληλα θα δώσει στους άλλους το δικαίωμα να σε προφυλάξουν όσο γίνεται από εκείνον.
Επίσης όταν είσαι σε μία σχέση με νάρκισσο, το μυαλό σου είναι μπερδεμένο γιατί για πολύ καιρό στο χειραγωγούσε. Η νηφάλια άποψη ενός τρίτου ατόμου που έχει ως μόνο στόχο να σου ανοίξει τα μάτια και να σε ξεμπερδέψει, θα σε βοηθήσει να δεις τα πράγματα πιο λογικά και να νιώσεις λιγότερο μόνη.
Ξεκίνα συνεδρίες με κάποιον ειδικό
Η ψυχολογική στήριξη από κάποιον ειδικό θα σου φανεί πολύτιμη. Μαζί θα καταλάβεις αν η σχέση σου με τον νάρκισσο ήταν απλά μία στιγμή ατυχίας ή κρύβει δικά σου τραύματα του παρελθόντος που σε οδηγούν σε λανθασμένες αποφάσεις ή σε μπλέκουν συνέχεια με ανθρώπους (είτε φίλους είτε συντρόφους είτε ακόμη και οικογένεια) που σε χειραγωγούν.
Επίσης όπως σου είπα μία τέτοια σχέση είναι κακοποιητική και σίγουρα τα τραύματα που σου άφησε δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν από μόνα τους. Χρειάζονται έναν ειδικό που θα σε βοηθήσει να τα αντιμετωπίσεις, να τα αγκαλιάσεις και να γίνεις καλύτερη μέσα από αυτά.
Κόψε κάθε επαφή μαζί του
Εφόσον κατάλαβες ότι κάτι δεν πάει καλά το να βρίσκεσαι μαζί του κάθε τρεις και λίγο για να του εξηγείς την απόφασή σου, μόνο περισσότερα προβλήματα και μπερδέματα θα σου δημιουργεί. Αφού σε κάθε σας συζήτηση θα προσπαθήσει να παίξει με το μυαλό σου και να σε κάνει να αμφισβητείς την απόφασή σου.
Φτιάξε πλάνο εξόδου
Σε περίπτωση που δεν έχεις φύγει ακόμη από αυτή τη σχέση, ίσως να σε βοηθήσει ένα πρακτικό πλάνο εξόδου. Γράψε σε ένα χαρτί που θα μείνεις όταν φύγεις, ποιους υπολογίζεις ότι θα σε στηρίξουν, πώς θα διευθετήσεις οικονομικά ζητήματα και όλα όσα πρέπει να οργανώσεις. Στην Ελλάδα υπάρχει η Γενική Γραμματεία Δημογραφικής και Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων και η τηλεφωνική γραμμή 15900 για υποστήριξη σε θέματα κακοποίησης.
Πώς μπορώ να προφυλάξω τον εαυτό μου στην επόμενη σχέση;
Πρόσεξε την υπερβολική ένταση στην αρχή
Τώρα θα μου πεις, “πώς μπορώ να προφυλάξω τον εαυτό μου στην επόμενη σχέση; Ποια είναι τα red flags που πρέπει να δώσω σημασία;” Για αρχή μην εμπιστεύεσαι τους ανθρώπους που σου δείχνουν υπερβολική αγάπη από την αρχή. Όλες οι σχέσεις ξεκινούν σταδιακά. Γνωρίζεσαι με τον άλλον, υπάρχει μία έλξη, ίσως μετά από λίγο καιρό κάνει κάποιος από τους δύο σας το πρώτο βήμα, βγαίνετε ένα ραντεβού, ένα δεύτερο και πάει λέγοντας.
Δείτε ακόμα Έρευνα daddy-cool.gr: Ρωτήσαμε 10 αναγνώστριες τους λόγους που πήραν διαζύγιο
Και οι δύο δείχνουν τον ενθουσιασμό τους και τα θετικά τους συναισθήματα αλλά μέχρι ενός σημείου. Διότι και οι δύο θέλουν να προφυλάξουν τους εαυτούς τους από μία ερωτική απογοήτευση και προσέχουν τί τάζουν αλλά και τι λένε στον άλλον.
Δώσε έμφαση στο πόσο σέβεται τα θέλω σου
Θα σου έλεγα γενικά και αόριστα να κοιτάς πράξεις και όχι μόνο λόγια. Όμως οι νάρκισσοι τον πρώτο καιρό κάνουν και πράξεις για να σε εντυπωσιάσουν. Όσο όμως προχωρά η σχέση δώσε έμφαση στα προειδοποιητικά σημάδια. Πόσο υπολογίζει τη γνώμη σου; Πόσο τον ενδιαφέρουν τα θέλω σου; Συζητάτε από κοινού οτιδήποτε προκύπτει στη σχέση σας, είτε αυτό αφορά τις διακοπές, είτε μία αλλαγή στο σπίτι, είτε κάτι πιο σοβαρό;
Μην αγνοείς το ένστικτό σου
Το ένστικτο δεν έχει μεταφυσικές διαστάσεις. Είναι ένας τρόπος του σώματος να σε προστατεύει από μία κατάσταση που είναι επικίνδυνη και συνειδητά δε θες να το δεις. Αν λοιπόν βρίσκεσαι σε μία σχέση είτε στην αρχή είτε όχι και νιώθεις άγχος, πίεση, έναν κόμπο στο στομάχι, σαν να θες και να μη θες παράλληλα, τότε φύγε.
Δεν είναι στο μυαλό σου, δεν είσαι αχάριστη που δεν εκτιμάς το…κελεπούρι που σου έκατσε και γενικά δεν είσαι εσύ το πρόβλημα. Είτε ο άλλος είναι όντως επικίνδυνος είτε όχι, αν με τον άλλον θες να είσαι μαζί, τότε το σώμα, το μυαλό και η ψυχή σου, στο δείχνουν με κάθε τρόπο. Όταν μπαίνει το “αλλά” και το “άμα” στη μέση, τότε μάλλον δεν είναι για σένα και δεν είσαι γι’ αυτόν.
Μην εγκαταλείψεις τα πάντα για εκείνον
Όπως σου ανέφερα και πιο πάνω μία βασική τεχνική του νάρκισσου για να σε χειραγωγήσει είναι να προσπαθήσει να σε αποκόψει από τους ανθρώπους της ζωής σου. Φίλους, οικογένεια, συναδέλφους. Προσπαθεί να σου αλλάξει τα χόμπι και τις δραστηριότητες, αφού θέλει να έχει πλήρη επιρροή πάνω σου. Μην το επιτρέψεις σε κανέναν αυτόν.
Υπήρχες και πριν από τη σχέση σου. Έχεις φίλους, οικογένεια, ασχολίες, που είναι εξίσου σημαντικά για σένα και οποιαδήποτε σχέση (είτε φιλική, είτε ερωτική, είτε οικογενειακή) δεν μπορεί να στα στερήσει. Αν σε αγαπάει θα πρέπει να χαίρεται να σε βλέπει δραστήρια, κοινωνική και ανεξάρτητη και όχι το αντίθετο.
Παρατήρησε πως αντιδρά στα όρια που του βάζεις
Φυσικά ένας άνθρωπος που θέλει να μείνει στο πλευρό σου και σε νοιάζεται πραγματικά σέβεται τα όριά σου όσο παράλογα κι αν του φαίνονται σε μερικές περιπτώσεις. Δεν λέω σε καμία περίπτωση να είσαι συνεχώς με “όχι” και “μη”. Αλλά κάθε σχέση και κάθε άνθρωπος χρειάζεται όρια. Αν λοιπόν αυτά τα όρια προσπαθεί συνεχώς να τα παρακάμψει ή να τα υποτιμήσει, δεν είναι θετικό σημάδι.
Δυστυχώς δεν είναι μόνο οι ερωτικοί σύντροφοι που είναι νάρκισσοι. Υπάρχουν και περιπτώσεις όπου παιδιά μεγάλωσαν με μητέρες που είχαν ναρκισσιστική διαταραχή. Εδώ μπορείς να δεις τις τρομαχτικές συνέπειες.
Σχετικά άρθρα:
- Μήπως το παιδί μου είναι νάρκισσος; Τα ανησυχητικά σημάδια
- Ψυχολογικό τεστ: Αυτό που είδες πρώτο στην εικόνα μαρτυρά αν είσαι έστω και λίγο νάρκισσος
- Ο σύντροφός μου είναι νάρκισσος και δεν ξέρω πως να γλιτώσω από αυτόν
Εσύ είχες ποτέ σου παρόμοια εμπειρία; Πώς κατάφερες να ξεφύγεις από αυτήν; Μοιράσου την μαζί μας στα σχόλια ή σε ιδιωτικό μήνυμα.
Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου χωρίς τη γραπτή άδεια από τον εκδότη.