γυναικατοξικοεξαρτημενη

Tι γίνεται Όταν μια Μητέρα Είναι Τοξικοεξαρτημένη;

Προσθήκη του daddy-cool.gr ως προτεινόμενη πηγή στην Google
Για τις περισσότερες γυναίκες η γέννα ενός παιδιού είναι μια χαρμόσυνη είδηση, συχνά απόρροια ενός έρωτα και συνειδητή επιλογή για τη μετάβαση σε μια άλλη φάση ζωής. Στην τοξικοεξάρτηση η κατάσταση είναι αρκετά διαφορετική και περίπλοκη.

«Και στο μαιευτήριο ακόμα έκανα χρήση. Εξάλλου οι γιατροί δε μου έδιναν καμία σημασία. Πονούσα και μου μίλαγαν πολύ υποτιμητικά. Σα ζώο αισθανόμουν. Σκέψου ότι γέννησα στις 12 το βράδυ και μετά είχα αίματα. Τα σεντόνια μου ήταν σα να χε πεθάνει άνθρωπος και τα άλλαξαν μόνο αφότου έφυγα. Τότε κατάλαβα πρώτη φορά ότι αν δεν έκοβα δε θα την έβγαζα καθαρή ούτε εγώ, ούτε το μωρό».

Η Σοφία τελικά τα κατάφερε. Την έβγαλε καθαρή. Για την ακρίβεια είναι καθαρή εδώ και δύο χρόνια. Όσα ακριβώς και τα χρόνια του γιου της Λεωνίδα. Μπήκε στο εξειδικευμένο πρόγραμμα του 18ΑΝΩ για εξαρτημένες μητέρες και τώρα ζει με το παιδί της σ’ ένα διαμέρισμα στο Παγκράτι. Η εγκυμοσύνη και η γέννα ήταν όπως παραδέχεται η ίδια το απόλυτο κίνητρο για απεξάρτηση μετά από 17 χρόνια χρήσης.

Για τις περισσότερες γυναίκες η γέννα ενός παιδιού είναι μια χαρμόσυνη είδηση, συχνά απόρροια ενός έρωτα και συνειδητή επιλογή για τη μετάβαση σε μια άλλη φάση ζωής. Στην τοξικοεξάρτηση η κατάσταση είναι αρκετά διαφορετική και περίπλοκη.

Στην πραγματικότητα, χρήση και μητρότητα είναι φαινομενικά δύο ασύμβατες συνθήκες. Η χρήση ναρκωτικών είναι καθηλωτικό γεγονός που κυριεύει τη σκέψη και όλες οι πτυχές της κοινωνικής ζωής ετεροκαθορίζονται απ’ αυτήν. Έτσι στις τοξικοεξαρτημένες γυναίκες η εγκυμοσύνη μπορεί να είναι ένα τυχαίο και ίσως ανεπιθύμητο γεγονός που δεν στέκεται ικανό να ενεργοποιήσει την επιθυμία για απεγκλωβισμό.

Σ’ αυτές τις περιπτώσεις η εγκατάλειψη είναι πολύ συνηθισμένη πρακτική. Τα παιδιά καταλήγουν στην καλύτερη περίπτωση στη γιαγιά και στη χειρότερη στα αζήτητα των υιοθεσιών στα αρμόδια κρατικά ιδρύματα. Σε άλλες περιπτώσεις όμως και ανεξάρτητα από τους όρους σύλληψης μια εγκυμοσύνη μπορεί να γίνει το ερέθισμα για το πέρασμα από το σκοτάδι στο φως και η μητρότητα ένα διπλό διαβατήριο για ζωή.

Το πρώτο πρόβλημα στο συγκεκριμένο πληθυσμό είναι ότι αντιλαμβάνονται αρκετά αργά ότι είναι έγκυες. Η χρήση οπιοειδών προκαλεί διαταραχές στον κύκλο κι αυτό μπερδεύει. Στην πραγματικότητα θα έπρεπε να χρησιμοποιείται διπλό πρόγραμμα αντισύλληψης, προφυλακτικό και αντισυλληπτικό χάπι, κάτι που συνήθως δε συμβαίνει.

Οι συνθήκες ζωής τους είναι εντελώς ακατάλληλες για μια ομαλή εγκυμοσύνη. Σύμφωνα με παλιότερη έρευνα του ΚΕΘΕΑ οι μισοί σχεδόν από τους χρήστες στην Αθήνα είναι άστεγοι ειδικότερα για τις γυναίκες 6 στις 10 εκπορνεύονται για να συντηρήσουν τον εθισμό τους. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την κοινή χρήση συριγγών αυξάνει την πιθανότητα να έχουν μολυνθεί από λοιμώδη ή άλλα νοσήματα.

Επιπλέον το 50% των εγκύων που είναι στα ναρκωτικά παρουσιάζει αναιμία, διαβήτη και καρδιακές παθήσεις. Ειδικά σε εξαρτημένες από ηρωίνη γυναίκες προτείνεται η χορήγηση μεθαδόνης, η οποία επίσης περνάει μέσω του πλακούτα στο έμβρυο αλλά δημιουργεί μικρότερες επιπλοκές σε σχέση με την ηρωίνη. Γι’ αυτό οι έγκυες χρήστριες κατ’ εξαίρεση μπαίνουν σε πρόγραμμα του ΟΚΑΝΑ εκτός λίστας.

Απ’ όσα βέβαια είδα και άκουσα κατά τη διάρκεια αυτού του ρεπορτάζ ίσως αυτό που με σόκαρε περισσότερο ήταν η αγένεια και η άγνοια ενός τμήματος του νοσηλευτικού και ιατρικού προσωπικού απέναντι στις έγκυες χρήστριες που πάσχουν από λοιμώδη νοσήματα, όπως αποτυπωνόταν στην απροθυμία τους να βοηθήσουν στα χειρουργεία και στα γελοία τεχνητά φράγματα τύπου καραντίνας που έστηναν γύρω τους.

Η πιο συχνή επίδραση πάντως στο νεογέννητο είναι το χαμηλό βάρος. Επίσης το 60 – 70% των νεογέννητων όταν η μητέρα κάνει χρήση ηρωίνης ή μεθαδόνης εμφανίζει σύνδρομο στέρησης, που μεταφράζεται σε μυϊκούς σπασμούς, εμετούς, λόξυγκα, διαταραχές στον ύπνο και τη διατροφή.

Το στερητικό διαρκεί περίπου ένα μήνα και εφαρμόζεται θεραπεία υποκατάστασης που σταδιακά μειώνεται. Ο θηλασμός απαγορεύεται για την προστασία του μωρού. Στις περιπτώσεις των οροθετικών χρηστριών αν έχει μεταδοθεί ο HIV στο έμβρυο ακολουθεί ειδική αγωγή, τακτικός έλεγχος και μακροχρόνια παρακολούθηση στο «Παίδων».

Οι πιο πολλές μητέρες επιδιώκουν να βλέπουν τα παιδιά τους στη μονάδα νεογνών που βρίσκονται. Η Κοινωνική Υπηρεσία αναλαμβάνει μετά τη διερεύνηση του περιβάλλοντος της μητέρας και των προθέσεων της για να αποφασίσει αν θα δοθεί το μωρό στην ίδια ή στο οικείο περιβάλλον της.

Τα μωρά που εγκαταλείπονται ή που η Κοινωνική Υπηρεσία του μαιευτηρίου αξιολογεί ότι δε μπορούν επιστρέψουν στη φυσική τους οικογένεια καταλήγουν στο Κέντρο Βρεφών «Μητέρα», όπου μπορούν να μείνουν μέχρι την ηλικία των 5 ετών και είτε να επιστρέψουν στο οικογενειακό περιβάλλον , είτε να υιοθετηθούν.

Είναι σαφές ότι η γέννηση ενός παιδιού για μια τοξικοεξαρτημένη γυναίκα επιφέρει μεγάλη αμφιθυμία, από τη μία θυμός και ενοχές, από την άλλη απόδοση στα παιδιά μη ρεαλιστικών προσδοκιών. Είναι όμως ένα συμβάν που αναδεικνύει όντως τη δυνατότητα αλλαγής ενός υποδείγματος ζωής που ήταν θεμελιωμένο στην εξάρτηση , την εξαθλίωση και την ταπείνωση που συνεπάγεται ειδικά για τις γυναίκες όσον αφορά τον έλεγχο τους σώματος τους και της σεξουαλικότητας τους.

Σε ένα  κτίριο συνάντησα τη Σοφία που με υποδέχτηκε μ’ ένα μεγάλο χαμόγελο κι ένα εξίσου μεγάλο άγχος γιατί είχε αφήσει το παιδί στους γονείς της. «Όταν έμεινα έγκυος έμενα με το σύντροφο μου. Ήταν κι αυτός χρήστης. Δεν αντέχαμε όμως ο ένας τον άλλο. Στον πέμπτο μήνα έφυγα και πήγα να μείνω με τους γονείς μου. Από τότε δεν είχαμε ξανά επαφή. Στην αρχή δεν το ήθελα, σκεφτόμουν να το ρίξω αλλά επειδή δεν είχα λεφτά, δεν ασχολήθηκα. Το ξανασκέφτηκα όσο πέρναγε ο καιρός. Όταν το πρωτοείπα στη μάνα μου έκλαιγε. Ο πατέρας μου όμως το ήθελα και με στήριξε. Μαζί πήγαμε στο Αλεξάνδρα να γεννήσω. Ένιωθα λίγο σαν παρακατιανή.

Ξέρεις… όλες οι άλλες έπαιρναν δώρα και λουλούδια. Μόλις γέννησα το έβαλαν για φωτοθεραπεία και το κράτησαν στη μονάδα νεογνών για 39 μέρες. Πήγαινα και το έβλεπα. Δε μου επέτρεπαν να το θηλάσω – είχα ηπατίτιδα – και το τάιζα με το μπουκάλι. Πραγματική πίεση μου άσκησε η Κοινωνική Υπηρεσία. Μου είπαν ότι για να το πάρω έπρεπε να μπω σε πρόγραμμα. Κατάλαβα ότι δε γίνονταν και τα δύο. Η το παιδί θα διάλεγα η τη χρήση». Η Σοφία έκανε την επιλογή της. Στη ρώσικη ρουλέτα με το θάνατο πόνταρε στη ζωή… στις πάνες, τα μπιμπερό και να νυχτερινά ξυπνήματα μακριά από τεχνητούς παράδεισους.

Σχετικά άρθρα