Γιάννης Ξηντάρας, Ψυχολόγος
Πολλοί είναι εκείνοι οι γονείς που τρέχουν πίσω από τα παιδιά τους μη τυχόν και λερωθούν ή μη τυχόν και πέσουν και χτυπήσουν. Ασφαλώς, μία τέτοια αντίδραση αποδεικνύει το άγχος και την αγωνία τους για την ασφάλεια των παιδιών τους, αν γνωρίζαμε, όμως όλοι μας πόσα οφέλη έχει για το μεγάλωμα του παιδιού το ελεύθερο παιχνίδι και το λέκιασμα των ρούχων, ίσως να το σκεφτόμασταν διπλά πριν βάλουμε φρένο στην αταξία τους. Ο ψυχολόγος και οικογενειακός σύμβουλος, Γιάννης Ξηντάρας, μας εξηγεί πως μέσα από μικρά καθημερινά πράγματα, χτίζεται η εμπιστοσύνη μας με το παιδί μας.
Υπάρχει μια εικόνα που έχει αρχίσει να γίνεται όλο και πιο συνηθισμένη: παιδιά καθαρά, προσεγμένα, προστατευμένα… και κάπως αποκομμένα. Από το χώμα. Από τη λάσπη. Από αυτό το «άτακτο» κομμάτι της παιδικότητας που δεν ελέγχεται εύκολα. Και κάπου εκεί, μέσα στην προσπάθεια να τα κρατήσουμε ασφαλή, ίσως τα απομακρύνουμε από κάτι πολύ βασικό. Γιατί τα παιδιά χρειάζονται να λερώνονται. Όχι επειδή «δεν πειράζει». Αλλά γιατί τους κάνει καλό. Κυριολεκτικά.
Το ζήτημα δεν είναι η καθαριότητα αλλά το να μάθουν τον κόσμο
Έρευνες δείχνουν ότι τα φυσιολογικά βακτήρια που υπάρχουν στο δέρμα δεν είναι εχθροί. Αντίθετα, συμμετέχουν σε μια πολύπλοκη διαδικασία που βοηθά το σώμα να ρυθμίζει τη φλεγμονή και να προστατεύεται. Με απλά λόγια; Το σώμα μαθαίνει να αμύνεται… ερχόμενο σε επαφή με το περιβάλλον. Όχι αποφεύγοντάς το. Και όμως, ως γονείς, κάνουμε συχνά το αντίθετο. Καθαρίζουμε, απολυμαίνουμε, ελέγχουμε. Θέλουμε να προλάβουμε κάθε πιθανό κίνδυνο.
Και είναι απολύτως κατανοητό…. Ζούμε σε μια εποχή που μας λέει διαρκώς ότι «πρέπει να προσέχουμε». Που συνδέει την καθαριότητα με την ασφάλεια και την υγεία. Και κάπως έτσι, αρχίζουμε να φοβόμαστε αυτό που κάποτε ήταν αυτονόητο. Το παιδί που τρέχει έξω και γεμίζει λάσπες. Το παιδί που πέφτει, σηκώνεται, ξανατρέχει. Το παιδί που πιάνει, εξερευνά, δοκιμάζει. Αυτό το παιδί… σήμερα μας αγχώνει. Και χωρίς να το καταλάβουμε, αρχίζουμε να το περιορίζουμε.
«Μην λερωθείς.» «Πρόσεχε.» «Μη βάλεις αυτό στο στόμα σου.» Και κάπου εκεί, το μήνυμα αλλάζει. Από το «εξερεύνησε», στο «πρόσεχε». Αλλά η παιδική ηλικία δεν είναι φτιαγμένη για να είναι αποστειρωμένη. Είναι φτιαγμένη για εμπειρία. Για επαφή. Για δοκιμή. Για μικρά ρίσκα που χτίζουν έναν μεγαλύτερο οργανισμό, σωματικά και ψυχικά.
Όταν ένα παιδί παίζει έξω, δεν «λερώνεται» απλώς. Μαθαίνει. Μαθαίνει το σώμα του. Τα όριά του. Τον κόσμο γύρω του. Και ίσως εδώ να υπάρχει κάτι που αξίζει να σκεφτούμε. Μήπως, στην προσπάθειά μας να προστατεύσουμε τα παιδιά από το περιβάλλον, τα απομακρύνουμε από την ίδια τη ζωή;
Γιατί η ζωή δεν είναι καθαρή. Έχει χώμα. Έχει αβεβαιότητα. Έχει στιγμές που δεν ελέγχονται. Και ένα παιδί που δεν έρχεται σε επαφή με αυτά… πώς θα μάθει να τα διαχειρίζεται; Δεν σημαίνει αυτό ότι αφήνουμε τα παιδιά απροστάτευτα. Σημαίνει όμως ότι ξαναβρίσκουμε μια ισορροπία. Ανάμεσα στην προστασία και την εμπιστοσύνη.Ανάμεσα στο «σε προσέχω» και στο «σε αφήνω να δοκιμάσεις». Γιατί τελικά, το ζήτημα δεν είναι η καθαριότητα.
Είναι η σχέση του παιδιού με τον κόσμο. Θέλουμε ένα παιδί που φοβάται να αγγίξει; Ή ένα παιδί που τολμά να εξερευνήσει; Θέλουμε ένα παιδί που αποφεύγει; Ή ένα παιδί που δοκιμάζει, πέφτει και ξανασηκώνεται; Και ίσως η απάντηση να είναι πιο απλή απ’ όσο φαίνεται. Άφησέ το να παίξει. Άφησέ το να λερωθεί. Άφησέ το να ζήσει λίγο έξω από το «πρέπει». Γιατί μέσα σε αυτή τη μικρή ακαταστασία, χτίζεται κάτι πολύ πιο σημαντικό από την καθαριότητα. Χτίζεται ανθεκτικότητα. Εμπιστοσύνη. Ζωή.
Photo cover via: pexels.com από τον δημιουργό alshariar Lamim
Σχετικά άρθρα
- Γονείς που δε συμφωνούν στη διαπαιδαγώγηση του παιδιού- Οι επιπτώσεις που έχει στη ψυχολογία των παιδιών
- Γιατί το νήπιο παθαίνει συνέχεια tantrums; Οι ψυχολόγοι προειδοποιούν
- Ειδικός αποκαλύπτει ποιες είναι οι 5 τοξικές φράσεις που λέμε στα παιδιά και τα κάνουμε ανυπάκουα
- Γιατί το παιδί μου δεν τρώει φρούτα; -Δεν είναι κακομαθημένο έχει αισθητηριακές ευαισθησίες
- Μαμά δεν με παίζουν στο σχολείο τα παιδιά – 6 Συμβουλές για να το βοηθήσετε να κάνει νέους φίλους