newsroom
Σε αυξημένη ετοιμότητα καλεί τους Ευρωπαίους πολίτες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συστήνοντας σε κάθε νοικοκυριό να διαθέτει τα απαραίτητα εφόδια ώστε να μπορεί να αντιμετωπίσει αυτόνομα τις πρώτες 72 ώρες μιας μεγάλης έκτακτης ανάγκης. Η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική ετοιμότητας αναγνωρίζει ότι, σε περίπτωση σοβαρής κρίσης, οι κρατικές υπηρεσίες και οι μηχανισμοί διάσωσης ενδέχεται να μην είναι σε θέση να ανταποκριθούν άμεσα σε όλες τις ανάγκες των πολιτών.
Το ενδεχόμενο φυσικών καταστροφών, διακοπών στην ηλεκτροδότηση, κυβερνοεπιθέσεων ή άλλων απρόβλεπτων κρίσεων καθιστά αναγκαία την καλύτερη προετοιμασία τόσο των κρατικών μηχανισμών όσο και των ίδιων των νοικοκυριών.
Στο πλαίσιο αυτό, η Κομισιόν προωθεί μια νέα κουλτούρα πρόληψης και αυτοπροστασίας, με βασικό στόχο οι πολίτες να μπορούν να καλύψουν τις στοιχειώδεις ανάγκες τους για τουλάχιστον τρεις ημέρες, μέχρι να αποκατασταθούν οι βασικές υπηρεσίες ή να φτάσει η απαραίτητη βοήθεια.
Η τσάντα έκτακτης ανάγκης για 72 ώρες
Κεντρικό στοιχείο των συστάσεων αποτελεί η προετοιμασία μιας ειδικής τσάντας έκτακτης ανάγκης, με τα απαραίτητα εφόδια για την αντιμετώπιση μιας απρόβλεπτης κατάστασης.
Η λογική είναι απλή: κάθε νοικοκυριό θα πρέπει να έχει στη διάθεσή του βασικά αγαθά, ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες του για τις πρώτες 72 ώρες, ακόμη και αν υπάρξουν προβλήματα στην πρόσβαση σε ηλεκτρικό ρεύμα, νερό, επικοινωνίες ή άλλες βασικές υπηρεσίες.
Στα είδη που συνιστάται να περιλαμβάνονται συγκαταλέγονται νερό, τρόφιμα μακράς διάρκειας, φαρμακευτικό υλικό πρώτων βοηθειών, φακός, μπαταρίες, είδη υγιεινής και απαραίτητα προσωπικά έγγραφα.
Η σύσταση δεν αφορά μόνο την προμήθεια εξοπλισμού, αλλά και την ενημέρωση των πολιτών για το πώς πρέπει να αντιδρούν σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Μαθήματα ετοιμότητας στα σχολεία
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην εκπαίδευση των παιδιών, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να ενισχύσει την κουλτούρα πρόληψης από μικρή ηλικία.
Στις προτάσεις της περιλαμβάνεται η ενσωμάτωση γνώσεων και δεξιοτήτων διαχείρισης κρίσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία, από το νηπιαγωγείο μέχρι τις μεγαλύτερες σχολικές βαθμίδες.
Μέσα από κατάλληλα εκπαιδευτικά προγράμματα και πρακτικές δραστηριότητες, τα παιδιά θα μπορούν να μαθαίνουν πώς να αντιδρούν σε περιστατικά έκτακτης ανάγκης, πώς να προστατεύουν τον εαυτό τους και πώς να αναζητούν βοήθεια.
Παράλληλα, προβλέπεται η ενίσχυση της κατάρτισης των εκπαιδευτικών, ώστε να είναι σε θέση να μεταφέρουν αυτές τις γνώσεις με τρόπο κατάλληλο για την ηλικία των μαθητών, χωρίς να προκαλείται φόβος ή ανασφάλεια.
Σημαντική παράμετρος της στρατηγικής είναι και η προσβασιμότητα των σχεδίων πολιτικής προστασίας για τα άτομα με αναπηρία, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες όλων των πολιτών.
Πρόταση για καθιέρωση ευρωπαϊκής Ημέρας Ετοιμότητας
Στο πλαίσιο της ενίσχυσης της ενημέρωσης και της πρόληψης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει την καθιέρωση της 23ης Οκτωβρίου ως «Ημέρας Ετοιμότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης», με πρώτη διοργάνωση το 2027.
Η ημερομηνία συνδέεται με την επέτειο δημιουργίας του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας της ΕΕ, ο οποίος ιδρύθηκε το 2001.
Μέσα από τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία επιδιώκεται η ευαισθητοποίηση των πολιτών, αλλά και η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών σε ζητήματα πρόληψης, αντιμετώπισης και διαχείρισης κρίσεων.
Η πρόταση εντάσσεται στη γενικότερη ευρωπαϊκή στρατηγική για την ετοιμότητα και αναμένεται να προωθηθεί στα αρμόδια ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.
Δοκιμές αντοχής στους κρατικούς μηχανισμούς
Η προετοιμασία, ωστόσο, δεν αφορά μόνο τους πολίτες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στην ανθεκτικότητα των κρατικών μηχανισμών, προωθώντας τη διενέργεια δοκιμών αντοχής (stress tests) στα συστήματα διαχείρισης έκτακτων αναγκών.
Στόχος είναι να αξιολογηθεί κατά πόσο οι εθνικές αρχές μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν ακόμη και σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες, όπως σε περιπτώσεις εκτεταμένων διακοπών ρεύματος, προβλημάτων στις τηλεπικοινωνίες ή δυσλειτουργίας κρίσιμων υποδομών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η διασφάλιση της συνεχούς λειτουργίας των κέντρων επιχειρήσεων, αλλά και η δυνατότητα αποτελεσματικής επικοινωνίας και συντονισμού μεταξύ των εθνικών αρχών και των ευρωπαϊκών μηχανισμών.
Η Ευρώπη επενδύει πλέον στην πρόληψη
Όλα τα παραπάνω εντάσσονται στη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενίσχυση της συλλογικής ετοιμότητας απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις.
Το βασικό μήνυμα των Βρυξελλών είναι ότι η πολιτική προστασία δεν μπορεί να αποτελεί αποκλειστική ευθύνη των κυβερνήσεων και των αρμόδιων υπηρεσιών. Η ενημέρωση, η πρόληψη και η ατομική προετοιμασία αποτελούν πλέον βασικά στοιχεία της ευρωπαϊκής στρατηγικής.
Οι πολίτες καλούνται να γνωρίζουν πώς να προστατευτούν, οι οικογένειες να έχουν ένα βασικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης και τα κράτη να διασφαλίσουν ότι οι μηχανισμοί τους μπορούν να ανταποκριθούν ακόμη και στις πιο απαιτητικές συνθήκες.
