Έλενα Τριανταφύλλου
Υπάρχουν άνθρωποι που λένε ότι θυμούνται πράγματα ακόμη και από όταν ήταν βρέφη, ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι δε θυμούνται τίποτα από τη παιδική τους ηλικία ή θυμούνται πολύ λίγα πράγματα. Σύμφωνα με τους ψυχολόγους, το δεύτερο, συμβαίνει τις περισσότερες φορές εξαιτίας μίας τραυματικής παιδικής ηλικίας ή τραυματικών καταστάσεων που βιώσατε σαν παιδιά. Όμως αυτή η νέα επιστημονική έρευνα αποδεικνύει από πότε ένας άνθρωπος ξεκινά να φτιάχνει τις πρώτες του αναμνήσεις.
Δεν είναι λίγοι οι φορές που οι παιδοψυχολόγοι αλλά και οι ειδικοί γενικότερα, συμβουλεύουν τους γονείς να δημιουργούν όσο το δυνατόν πιο ευχάριστες και όμορφες παιδικές αναμνήσεις στα παιδιά τους. Παρόλα αυτά από πότε ένα παιδί μπορεί στη πραγματικότητα να αποκτήσει αναμνήσεις; Ποιες εικόνες του αποτυπώνονται στο μυαλό και τί είναι οι ψεύτικες αναμνήσεις που οι περισσότεροι έχουμε; Διαβάστε παρακάτω:
Από ποια ηλικία θυμόμαστε πραγματικά; Νέα έρευνα αμφισβητεί όσα γνωρίζαμε
Για πολλά χρόνια, οι επιστήμονες πίστευαν ότι οι πρώτες αναμνήσεις του ανθρώπου δημιουργούνται γύρω στην ηλικία των 3,5 ετών. Ό,τι συμβαίνει πριν από αυτή την περίοδο θεωρείται ότι δεν αποθηκεύεται στη μνήμη, ένα φαινόμενο που είναι γνωστό ως παιδική αμνησία. Ωστόσο, νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να ανατρέψει αυτή την αντίληψη, υποστηρίζοντας ότι οι πρώτες εμπειρίες μας ενδέχεται να καταγράφονται πολύ νωρίτερα.
Τι είναι η παιδική αμνησία;
Η παιδική αμνησία περιγράφει την αδυναμία των περισσότερων ανθρώπων να θυμηθούν γεγονότα από τα πρώτα χρόνια της ζωής τους. Μέχρι σήμερα, μία από τις επικρατέστερες εξηγήσεις ήταν ότι τα μικρά παιδιά δεν έχουν ακόμη αναπτύξει επαρκώς τις γλωσσικές τους δεξιότητες, ώστε να οργανώσουν και να διατηρήσουν τις αναμνήσεις τους. Για τον λόγο αυτό, θεωρούνταν ότι οι εμπειρίες πριν από την ηλικία των τριών έως τρεισήμισι ετών χάνονται με την πάροδο του χρόνου.
Τι έδειξε η νέα μελέτη
Ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο Κορνέλ μελέτησε παιδιά ηλικίας από 4 έως 13 ετών, ζητώντας τους να περιγράψουν την πιο παλιά ανάμνηση που μπορούσαν να θυμηθούν. Έναν έως δύο χρόνια αργότερα, οι επιστήμονες επανέλαβαν την ίδια διαδικασία, ζητώντας από τα ίδια παιδιά να αναφέρουν ξανά την πρώτη τους ανάμνηση και να εκτιμήσουν σε ποια ηλικία είχε συμβεί.
Photo via: pexels.com (cottonbro studio)
Οι πρώτες αναμνήσεις… «μεγαλώνουν» με τον χρόνο
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι αναμνήσεις παρέμεναν σε μεγάλο βαθμό ίδιες, όμως άλλαζε ο τρόπος με τον οποίο τα παιδιά τοποθετούσαν χρονικά το γεγονός. Χαρακτηριστικά, πολλά παιδιά που αρχικά πίστευαν ότι η πρώτη τους ανάμνηση προερχόταν από την ηλικία των τριών ετών, στη δεύτερη αξιολόγηση εκτιμούσαν ότι το ίδιο γεγονός είχε συμβεί περίπου εννέα μήνες αργότερα. Αυτό υποδηλώνει ότι οι άνθρωποι δυσκολεύονται να προσδιορίσουν με ακρίβεια την ηλικία στην οποία δημιουργήθηκε μια παιδική ανάμνηση.
Τι υποστηρίζουν οι επιστήμονες
Ο επικεφαλής της έρευνας, Qi Wang, εξηγεί ότι οι μέχρι σήμερα εκτιμήσεις σχετικά με την ηλικία των πρώτων αναμνήσεων ίσως δεν είναι τόσο αξιόπιστες όσο πιστεύαμε. Σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι πιθανό οι πρώτες εμπειρίες να αποθηκεύονται στον εγκέφαλο νωρίτερα από τα 3,5 χρόνια, αλλά όσο μεγαλώνουμε δυσκολευόμαστε να προσδιορίσουμε πότε ακριβώς συνέβησαν.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα
Η μελέτη δεν υποστηρίζει ότι μπορούμε να θυμόμαστε τη γέννησή μας ή τα πρώτα βρεφικά μας χρόνια. Ωστόσο, ενισχύει την άποψη ότι η παιδική αμνησία ίσως δεν ξεκινά τόσο αργά όσο θεωρούσε μέχρι σήμερα η επιστημονική κοινότητα. Τα νέα δεδομένα ανοίγουν τον δρόμο για περαιτέρω έρευνες σχετικά με τον τρόπο που αναπτύσσεται η ανθρώπινη μνήμη και το πότε αρχίζουν πραγματικά να σχηματίζονται οι πρώτες αναμνήσεις της ζωής μας.
Μπορούμε πραγματικά να θυμόμαστε τη βρεφική μας ηλικία;
Δείτε ακόμα Νέα μελέτη αποκαλύπτει που θα ζει ο κόσμος το 2100: Η μεγάλη έκπληξη που δεν περιμέναμε
Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι θυμούνται γεγονότα από όταν ήταν ενός ή δύο ετών. Ωστόσο, σύμφωνα με την επιστήμη, οι πρώτες πραγματικές αναμνήσεις αρχίζουν να σχηματίζονται συνήθως μετά την ηλικία των τριών ετών. Νέα έρευνα, όμως, δείχνει ότι αρκετοί ενήλικες είναι πεπεισμένοι πως θυμούνται στιγμές από πολύ νωρίτερα, χωρίς αυτές να αποτελούν απαραίτητα αυθεντικές αναμνήσεις.
Τι αποκάλυψε η έρευνα
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Σίτι του Λονδίνου, το Πανεπιστήμιο του Μπράντφορντ και το Πανεπιστήμιο Νότιγχαμ Τρεντ πραγματοποίησαν μελέτη σε 6.641 άτομα, εξετάζοντας πότε τοποθετούν χρονικά την πρώτη τους ανάμνηση.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι περίπου το 38,6% των συμμετεχόντων πίστευε πως θυμάται γεγονότα από την ηλικία των δύο ετών ή ακόμη νωρίτερα. Μάλιστα, σχεδόν 900 άτομα ανέφεραν ότι διατηρούν αναμνήσεις ακόμη και από τον πρώτο χρόνο της ζωής τους, κάτι που οι επιστήμονες θεωρούν εξαιρετικά απίθανο.
Ποιες «αναμνήσεις» ανέφεραν οι συμμετέχοντες
Οι περισσότεροι περιέγραψαν σκηνές που σχετίζονταν με πολύ πρώιμες εμπειρίες της ζωής τους. Ανάμεσα στις πιο συνηθισμένες ήταν η πρώτη φορά που περπάτησαν, η πρώτη λέξη που είπαν ή μια βόλτα με το παιδικό καρότσι.
Άλλοι θυμούνταν οικογενειακές διακοπές, στιγμές με τους γονείς τους ή ακόμη και έντονα συναισθήματα, όπως λύπη. Όσοι τοποθετούσαν τις πρώτες τους αναμνήσεις λίγο αργότερα, μεταξύ δύο και τριών ετών, ανέφεραν συχνά αγαπημένα παιχνίδια, τη γέννηση ενός αδελφού ή αδελφής, την πρώτη μέρα στον παιδικό σταθμό ή κάποιο ταξίδι με την οικογένεια.
Πώς αξιολόγησαν οι επιστήμονες τις αναμνήσεις
Οι ερευνητές δεν περιορίστηκαν μόνο στην ηλικία που ανέφεραν οι συμμετέχοντες. Ζήτησαν από όλους να περιγράψουν με όσο το δυνατόν περισσότερες λεπτομέρειες την πρώτη τους ανάμνηση. Στη συνέχεια ανέλυσαν το περιεχόμενο, το λεξιλόγιο, τον τρόπο αφήγησης και τις λεπτομέρειες κάθε περιγραφής, ώστε να κατανοήσουν αν επρόκειτο για πραγματικές προσωπικές αναμνήσεις ή για εικόνες που δημιουργήθηκαν αργότερα.
Γιατί δημιουργούνται οι «ψεύτικες» αναμνήσεις
Σύμφωνα με τους ειδικούς, πολλές από αυτές τις αναμνήσεις δεν είναι αυθεντικές, αλλά αποτελούν νοητικές αναπαραστάσεις που διαμορφώνονται με την πάροδο των χρόνων. Οι εικόνες αυτές βασίζονται σε αποσπασματικές εμπειρίες της παιδικής ηλικίας, σε οικογενειακές αφηγήσεις, σε φωτογραφίες ή σε βίντεο που έχει δει το άτομο αργότερα. Ο εγκέφαλος συνδυάζει όλες αυτές τις πληροφορίες και σταδιακά δημιουργεί την αίσθηση ότι πρόκειται για προσωπική ανάμνηση.
Τι εξηγεί ο καθηγητής Μάρτιν Κόνγουεϊ
Ο καθηγητής Μάρτιν Κόνγουεϊ, ένας από τους βασικούς συντάκτες της μελέτης, επισημαίνει ότι πολλές από τις υποτιθέμενες αναμνήσεις αφορούσαν σκηνές με παιδικά καρότσια ή άλλες εικόνες της βρεφικής ηλικίας.
Όπως εξηγεί, είναι πιθανό κάποιος να άκουσε από τους γονείς του ιστορίες για εκείνη την περίοδο ή να είδε σχετικές φωτογραφίες. Με τον χρόνο, ο εγκέφαλος συμπληρώνει τα κενά με φανταστικές λεπτομέρειες, μετατρέποντας αυτές τις πληροφορίες σε μια ανάμνηση που μοιάζει απολύτως αληθινή.
Σχετικά άρθρα:
- Γιατί ένα νεκρό σώμα συνεχίζει να κινείται;- Η επιστημονική εξήγηση που θα σε σοκάρει
- AQ: Η νέα δεξιότητα που σας εγγυάται επαγγελματική επιτυχία και πώς θα καταλάβετε ότι την έχετε
- Ανθρώπινη αναπαραγωγή στο διάστημα: Η νέα πρόκληση της επιστήμης
- Ανακαλύφθηκε ένα νέο είδος «κυτταρικών φαντασμάτων» που κυκλοφορούν στον εγκέφαλο
- Το μυστικό πίσω από την μακροζωία των υπεραιωνόβιων Βραζιλιάνων που ζουν πάνω από 110 χρόνια
- Ερευνητές ανέπτυξαν το μικρότερο ασύρματο νευρωνικό εμφύτευμα στον κόσμο
Δείτε όλα τα άρθρα για την επιστήμη στο daddy-cool.gr
Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου χωρίς τη γραπτή άδεια από τον εκδότη.