Έλενα Τριανταφύλλου
Ο ιός Έμπολα έχει προκαλέσει παγκόσμια ανησυχία αφού βρίσκεται σε έξαρση σε Κονγκό και Ουγκάντα με τους πολίτες όλου του πλανήτη να ανησυχούν ότι κάτι τέτοιο δε θα αργήσει να χτυπήσει και τη δική τους πόρτα. Η επίσημη ανακοίνωση του ΕΟΔΥ προς τους ταξιδιώτες και τί πρέπει να προσέξουν αλλά και η απάντηση στο ερώτημα, αν πρέπει στην Ελλάδα να ανησυχούμε.
Αυξημένη επαγρύπνηση για τη νέα έξαρση του Έμπολα σε Κονγκό και Ουγκάντα
Οι υγειονομικές αρχές βρίσκονται σε κατάσταση αυξημένης επιτήρησης εξαιτίας της νέας έξαρσης του ιού Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και την Ουγκάντα. Ο ΕΟΔΥ προχώρησε στην έκδοση επικαιροποιημένων οδηγιών που απευθύνονται τόσο σε ταξιδιώτες όσο και σε επαγγελματίες υγείας, δίνοντας έμφαση στην προσεκτική ενημέρωση σχετικά με τα συμπτώματα και τα αναγκαία μέτρα προφύλαξης.
Την ίδια περίοδο, ο καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας Γκίκας Μαγιορκίνης εμφανίστηκε καθησυχαστικός αναφορικά με το ενδεχόμενο παγκόσμιας πανδημίας από τον ιό, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι το συγκεκριμένο στέλεχος παρουσιάζει μεγαλύτερη διασπορά σε σχέση με όσα είχαν παρατηρηθεί μέχρι σήμερα. Παράλληλα, ο ΕΟΔΥ εξακολουθεί να παρακολουθεί στενά την εξέλιξη της κατάστασης και να ενημερώνει τις αρμόδιες αρχές.
Γκίκας Μαγιορκίνης: «Ο Έμπολα δεν διαθέτει δυναμική πανδημίας»
Ο καθηγητής Γκίκας Μαγιορκίνης σχολίασε τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από τον ιό Έμπολα, επισημαίνοντας ότι το συγκεκριμένο στέλεχος έχει οδηγήσει σε εκτεταμένη επιδημική έξαρση, κάτι που – όπως ανέφερε – δεν είχε παρατηρηθεί στο παρελθόν σε τέτοια έκταση.
Όπως εξήγησε, υπάρχουν «τρία έως τέσσερα είδη του ιού που είναι ικανά να προσβάλουν τον άνθρωπο», ενώ διευκρίνισε ότι το είδος που βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο της ανησυχίας «δεν είχε ξανασυνδεθεί με τόσο μεγάλη επιδημική εξάπλωση».
Παράλληλα, στάθηκε στην ανάγκη αναθεώρησης και επικαιροποίησης των διαγνωστικών πρωτοκόλλων, επισημαίνοντας πως υπάρχει το ενδεχόμενο ο συγκεκριμένος τύπος του ιού να μην ανιχνεύεται εύκολα μέσω των υφιστάμενων διαγνωστικών μεθόδων.
Παρόλα αυτά, ήταν σαφής ως προς τον κίνδυνο διεθνούς εξάπλωσης, τονίζοντας ότι «ο Έμπολα δεν έχει δυναμική πανδημίας». Σύμφωνα με τον ίδιο, η μετάδοση δεν πραγματοποιείται από ασυμπτωματικούς φορείς, ενώ πρόσθεσε ότι μέχρι στιγμής «δεν υπάρχουν αντίστοιχα στοιχεία» που να υποδηλώνουν διαφορετική επιδημιολογική συμπεριφορά.
Τι είναι ο αιμορραγικός πυρετός Έμπολα
Σύμφωνα με ενημέρωση του ΕΟΔΥ, η επιδημία αιμορραγικού πυρετού Έμπολα (EVD), η οποία συνδέεται με το στέλεχος Bundibugyo (BVD), παραμένει σε εξέλιξη στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και την Ουγκάντα.
Μέχρι τις 19 Μαΐου 2026 είχαν καταγραφεί 30 εργαστηριακά επιβεβαιωμένα περιστατικά, περίπου 500 ύποπτα κρούσματα και 130 ύποπτοι θάνατοι στην επαρχία Ituri της ΛΔ Κονγκό. Επιπλέον, αναφέρθηκε ένα επιβεβαιωμένο περιστατικό στην περιοχή Goma του Βόρειου Κίβου, καθώς και δύο επιβεβαιωμένα εισαγόμενα κρούσματα στην Καμπάλα της Ουγκάντας.
Ο αιμορραγικός πυρετός Έμπολα αποτελεί μια εξαιρετικά σπάνια αλλά ιδιαίτερα σοβαρή και θανατηφόρα ιογενή λοίμωξη. Η περίοδος επώασης κυμαίνεται από δύο έως 21 ημέρες. Η νόσος εκδηλώνεται συνήθως με αιφνίδιο υψηλό πυρετό, μυϊκούς πόνους, διάρροια, πονοκέφαλο, έντονη κόπωση και κοιλιακό άλγος. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί επίσης να εμφανιστούν εξάνθημα, πονόλαιμος και επιπεφυκίτιδα. Ο ασθενής θεωρείται μεταδοτικός από τη στιγμή που θα εμφανιστεί πυρετός.
Για το στέλεχος Bundibugyo δεν υπάρχει μέχρι σήμερα εγκεκριμένο εμβόλιο ή εξειδικευμένη θεραπευτική αντιμετώπιση. Η διαχείριση της νόσου στηρίζεται στην έγκαιρη διάγνωση, την άμεση απομόνωση του ασθενούς, την παροχή υποστηρικτικής φροντίδας, την ιχνηλάτηση επαφών και την αυστηρή εφαρμογή μέτρων περιορισμού της μετάδοσης.
Πώς μεταδίδεται ο ιός
Η μετάδοση του ιού από άνθρωπο σε άνθρωπο πραγματοποιείται μέσω επαφής με αίμα, εκκρίσεις, ιστούς ή άλλα σωματικά υγρά ατόμων που έχουν νοσήσει από αιμορραγικό πυρετό Έμπολα, είτε πρόκειται για ζωντανούς είτε για νεκρούς ασθενείς.
Δείτε ακόμα Υπονύχιο μελάνωμα: Το άγνωστο σύμπτωμα του καρκίνου στα νύχια και πώς να το αναγνωρίσετε
Στον τρόπο μετάδοσης περιλαμβάνεται επίσης η επαφή με ή η επαναχρησιμοποίηση μολυσμένων βελονών. Παράλληλα, ο ιός μπορεί να μεταδοθεί μέσω επαφής με μολυσμένα ζώα – ζωντανά ή νεκρά – όπως πίθηκοι και νυχτερίδες, καθώς και μέσω σεξουαλικής επαφής χωρίς προφυλάξεις.
Οδηγίες προς ταξιδιώτες
Η πιθανότητα ένας ταξιδιώτης να προσβληθεί κατά την παραμονή του σε πληγείσες περιοχές και να εμφανίσει συμπτώματα μετά την επιστροφή του θεωρείται πολύ μικρή. Αντίστοιχα, ιδιαίτερα χαμηλή εκτιμάται και η πιθανότητα εισαγωγής περιστατικών στην Ευρώπη.
Ο ΕΟΔΥ συστήνει σε όσους ταξιδεύουν σε περιοχές όπου καταγράφονται ενεργά κρούσματα να αποφεύγουν:
Photo via: pexels.com (Mikhail Nilov)
- την επαφή με ζωντανά ή νεκρά ζώα
- τη συμμετοχή σε τελετές ταφής που περιλαμβάνουν επαφή με τη σορό
- την άμεση επαφή με ασθενείς ή με σωματικά υγρά τους, όπως αίμα, σάλιο, εμέσματα και ούρα
- την επαφή με αντικείμενα που έχουν χρησιμοποιηθεί από ασθενείς
- την κατανάλωση ζωικών τροφών που δεν έχουν μαγειρευτεί επαρκώς
Σε περίπτωση που ταξιδιώτης εμφανίσει συμπτώματα συμβατά με αιμορραγικό πυρετό Έμπολα κατά τη διάρκεια αεροπορικού ταξιδιού, πρέπει να ενημερώσει άμεσα το πλήρωμα της καμπίνας ώστε να εφαρμοστούν τα προβλεπόμενα μέτρα πρόληψης, τα οποία περιλαμβάνουν:
- ορισμό συγκεκριμένου μέλους του πληρώματος για τη φροντίδα του ασθενούς
- απομόνωση του επιβάτη
- παροχή προστατευτικής μάσκας
- χορήγηση σακούλας σε περίπτωση εμέτου
- ενημέρωση του αεροδρομίου προορισμού από τον κυβερνήτη του αεροσκάφους
Με την άφιξη στον προορισμό, ο ασθενής:
- παραλαμβάνεται από το ΕΚΑΒ με αυστηρή εφαρμογή μέτρων ατομικής προστασίας
- μεταφέρεται σε νοσοκομείο αναφοράς όπου προβλέπεται ειδικός χώρος νοσηλείας και καθορισμένο προσωπικό για τη διαχείρισή του
Τι ισχύει μετά την επιστροφή από πληγείσα περιοχή
Δεδομένου ότι η περίοδος επώασης μπορεί να φτάσει τις 21 ημέρες, όσοι επιστρέφουν από περιοχές με ενεργά κρούσματα και έχουν έρθει σε επαφή με ασθενείς ή θεωρούν ότι ενδέχεται να έχουν εκτεθεί στον ιό, καλούνται να τηρήσουν συγκεκριμένες προφυλάξεις:
- αυτοπεριορισμό και συστηματική παρακολούθηση της υγείας τους για 21 ημέρες
- άμεση αναζήτηση ιατρικής βοήθειας σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων, με παράλληλη αναφορά του πρόσφατου ταξιδιού
- άμεση επικοινωνία με το Κέντρο Επιχειρήσεων του ΕΟΔΥ (ΚΕΠΙΧ) στο 1135 ή στο 210 5212054