Έλενα Τριανταφύλλου
Για πολλά χρόνια μας μάθαιναν ότι όλες οι μητέρες αγαπούν τα παιδιά τους αφού έχουν αυτό που λέμε “μητρικό φίλτρο“. Όμως φαίνεται πως κάτι τέτοιο δεν ισχύει και σε καμία περίπτωση το γεγονός ότι είσαι μαμά, δε σημαίνει ότι πρώτον αγαπάς το παιδί σου και δεύτερον ότι ξέρεις να του το δείχνεις. Γιατί μία μαμά δεν μπορεί να αγαπήσει το παιδί της και τί επιπτώσεις έχει αυτό στο ίδιο το παιδί;
Τα παιδιά δεν τα ρωτάμε για να τα φέρουμε στον κόσμο γι’ αυτό και όταν αποφασίσουμε να τα κάνουμε είναι σημαντικό να τους προσφέρουμε όλα όσα θα τα κάνουν ευτυχισμένα. Και φυσικά ανάμεσα σε αυτά δεν είναι μόνο το φαγητό, η στέγη, το νερό, τα παιχνίδια, τα ρούχα και γενικά αυτά, που κάθε παιδί θα έπρεπε να έχει πρόσβαση έτσι και αλλιώς.
Πρέπει να τους προσφέρουμε αγάπη, στοργή και κατανόηση. Όλοι οι γονείς κάνουν λάθη. Ακόμη κι αν έχεις τις πιο αγνές προθέσεις και μεγαλώνεις τα παιδιά σου κυριολεκτικά στα πούπουλα, μπορεί να βρεθεί εκείνη η στιγμή που θα φανείς λίγος ή θα συμπεριφερθείς λάθος. Όμως υπάρχουν και ορισμένες μητέρες που πραγματικά δεν αγαπούν τα παιδιά τους. Γιατί συμβαίνει αυτό και τί επιπτώσεις έχει στη ψυχική υγεία του παιδιού; Διαβάστε παρακάτω:
Γιατί μερικές μητέρες δεν μπορούν να αγαπήσουν
Τραύμα από τη δική της παιδική ηλικία
Έχει παρατηρηθεί ότι οι μητέρες που δεν είναι σε θέση να νιώσουν αγάπη για τα παιδιά τους, έχουν μεγαλώσει σε περιβάλλοντα εξίσου τραυματικά και για τις ίδιες. Μπορεί να γεννήθηκαν σε οικογένειες που τις απέρριπταν, που τις κακοποιούσαν, που αδιαφορούσαν για εκείνες ή που έδειχναν ψυχρότητα σχετικά με τα προβλήματά τους και τις ανάγκες τους γενικότερα.
Στη ψυχολογία αυτό συνδέεται με φαινόμενα όπως η ανασφαλής προσκόλληση και η συναισθηματική αποσύνδεση. Φαινόμενα που φυσικά τις συνοδεύουν ακόμη και στην ενήλικη ζωή ή ακόμη και όταν οι ίδιες γίνονται μητέρες.
Κατάθλιψη
Πέρα από τα γνωστά συμπτώματα της κατάθλιψης, η συγκεκριμένη ψυχική πάθηση μπορεί να έχει συμπτώματα όπως το συναισθηματικό μούδιασμα. Ο ασθενής δεν αντέχει την επαφή, είτε σωματική είτε επικοινωνιακή, αποσύρεται από τους δικούς του ανθρώπους και τις ανάγκες τους και δυσκολεύεται να δείξει τρυφερότητα. Αυτό μάλιστα μπορεί να συμβεί και μετά τη γέννα, όταν μιλάμε για επιλόχειο κατάθλιψη.
Διαταραχές προσωπικότητας
Υπάρχουν ορισμένες διαταραχές προσωπικότητας που μπορούν να επηρεάσουν σοβαρά τη συμπεριφορά μίας μητέρας αλλά κι ενός ανθρώπου γενικότερα. Τέτοιες είναι η ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας, η οριακή διαταραχή και η αντικοινωνική διαταραχή. Σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα το παιδί φαίνεται να αντιμετωπίζεται σαν προέκταση της μητέρας, υπάρχει έλλειψη ενσυναίσθησης και ακραίες συναισθηματικές μεταπτώσεις.
Photo via: pexels.com (Jordane Maldaner)
Συναισθηματική ανωριμότητα
Υπάρχουν άνθρωποι που δεν έχουν αναπτύξει επαρκώς την ενσυναίσθηση, την συναισθηματική ευθύνη αλλά και την ικανότητα της φροντίδας κι αυτό ισχύει, ακόμη και όσων αφορά τα ίδια τους τα παιδιά. Νιώθουν ότι αγαπούν τα παιδιά τους, αλλά ο τρόπος που εκφράζουν αυτήν την αγάπη είναι ανώριμος και εγωκεντρικός.
Χρόνιο στρες ή εξουθένωση
Αξίζει να σημειωθεί επίσης ότι η έντονη ψυχική πίεση, η φτώχεια, η βία, η μοναξιά, μπορούν να κλείσουν συναισθηματικά έναν άνθρωπο. Μία μητέρα με burnout που πασχίζει κάθε μέρα να τα βγάλει πέρα, μπορεί να φαίνεται ψυχρή, απόμακρη, νευρική, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι δεν αγαπά τα παιδιά της.
Ψυχιατρικές διαταραχές
Υπάρχουν και πιο σοβαρές περιπτώσεις που μπορεί να περιλαμβάνουν ψυχώσεις, σοβαρές διαταραχές διάθεσης, εξαρτήσεις ή άλλες ψυχικές νόσοι που επηρεάζουν την ικανότητα σύνδεσης με το παιδί και φροντίδας του.
Δυσκολία δεσμού μετά τη γέννα
Κάποιες μητέρες δεν νιώθουν άμεσο δέσιμο με το μωρό. Αυτό συμβαίνει ειδικά μετά από τραυματικό τοκετό, επιλόχειο κατάθλιψη, δύσκολη ή ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη. Μάλιστα τέτοια περιστατικά σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα είναι πιο συχνά από ότι θα μπορούσε να πίστευε κανείς.
Οι επιπτώσεις που έχει στο παιδί η έλλειψη αγάπης από τη μητέρα του
Χαμηλή αυτοεκτίμηση
Το παιδί συχνά μεγαλώνει με το υποσυνείδητο αίσθημα ότι δεν είναι αρκετό κι αυτό μπορεί να το κάνει να αναπτύξει ανασφάλεια, ανάγκη συνεχούς επιβεβαίωσης και φόβο απόρριψης.
Δείτε ακόμα Παντελίτσα Φρίξου: Η μητέρα που με χαρά πάντρεψε τον γιο της με άντρα
Δυσκολία στις σχέσεις
Τα παιδιά μαθαίνουν τι είναι η αγάπη από τους γονείς τους. Αν η μητέρα ήταν ψυχρή, επικριτική, αδιάφορη, τότε το παιδί μπορεί αργότερα να φοβάται τη συναισθηματική εγγύτητα, να κολλάει υπερβολικά στους άλλους ή να διαλέγει τοξικές σχέσεις. Συχνά σχετίζεται με αυτό που λέγεται Θεωρία Προσκόλλησης.
Συναισθηματική αποσύνδεση
Κάποια παιδιά μαθαίνουν να κλείνουν τα συναισθήματά τους επειδή δεν ένιωθαν ασφάλεια να τα εκφράσουν, αγνοούνταν ή απορρίπτονταν όταν έκλαιγαν ή είχαν άλλες ανάγκες. Ως ενήλικες μπορεί να δυσκολεύονται να εμπιστευτούν, να ανοιχτούν, να καταλάβουν τι νιώθουν.
Υπερβολική ανάγκη να ευχαριστούν τους άλλους
Πολλά παιδιά προσπαθούν να κερδίσουν την αγάπη της μητέρας μέσα από άλλες διαπροσωπικές τους σχέσεις μεγαλώνοντας. Έτσι γίνονται people pleasers, δηλαδή κάνουν ό,τι μπορούν για να ευχαριστήσουν τους άλλους, σε πολλές περιπτώσεις αγνοώντας ακόμη και τις δικές τους ανάγκες, τελειομανείς και υπερβολικά υπεύθυνοι. Αυτό, διότι νιώθουν διαρκώς ότι πρέπει να αποδεικνύουν την αξία τους.
Θυμός ή εσωτερικευμένη ενοχή
Μερικά παιδιά αναπτύσσουν θυμό, πικρία ή βαθιά θλίψη. Άλλα κατηγορούν τον εαυτό τους. Αυτά τα αρνητικά συναισθήματα συνοδεύουν τα παιδιά εκείνα και στην ενήλικη ζωή. Έτσι γίνονται σε μερικές περιπτώσεις νευρικοί και οξύθυμοι και χάνουν εύκολα την ψυχραιμία τους.
Πρόωρη ωρίμανση
Σε κάποιες οικογένειες το παιδί αναγκάζεται να γίνει ο ώριμος, ο φροντιστής ή το ψυχολογικό στήριγμα της μητέρας. Αυτό λέγεται Parentification. Το παιδί χάνει ουσιαστικά μέρος της παιδικότητάς του και αναλαμβάνει από μικρή ηλικία ευθύνες που δεν του αναλογούν, όπως να προσέχει τα μικρότερα αδέρφια του ή να συντηρεί εν μέρει ακόμη και το σπίτι.
Δυσκολία να δεχτούν αγάπη
Τα παιδιά που δεν έχουν αγαπηθεί από τη μαμά τους, δυσκολεύονται τόσο στη παιδική ηλικία όσο και στην ενήλικη ζωή τους να δεχτούν αγάπη. Είναι δύσπιστα, φοβούνται ότι θα τα εγκαταλείψουν με τη πρώτη ευκαιρία και νιώθουν άβολα όταν τα φροντίζουν.
Αξίζει να σημειωθεί ότι μπορεί οι επιπτώσεις μία τόσο τραυματικής παιδικής ηλικίας να είναι βαθιές, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι δεν είναι αντιμετωπίσιμες. Μέσα από τη ψυχοθεραπεία, τις υγιείς σχέσεις, την ανάπτυξη αυτογνωσίας αλλά και τον επαναπροσδιορισμό του τί σημαίνει αγάπη και ασφάλεια, ένα παιδί μπορεί να ζήσει μία υγιή ζωή.
Δυστυχώς δεν είναι λίγα τα παιδιά που στις μέρες μας μεγαλώνουν με μαμάδες που δεν τα αγαπούν, αδιαφορούν για εκείνα, δεν τους δείχνουν τρυφερότητα ή ακόμη και τα υποβιβάζουν για να νιώθουν εκείνες καλύτερα. Εδώ μπορείς να ενημερωθείς για το πώς είναι να μεγαλώνει ένα παιδί με μαμά νάρκισσο.
Σχετικά άρθρα:
- Δεν είσαι κακή μαμά-Είσαι άνθρωπος με συναισθήματα και αδυναμίες
- Στην πραγματικότητα δεν ήθελα να γίνω μαμά: Μια εξομολόγηση που θα διχάσει
- Αυτές οι τοξικές συμπεριφορές των γονιών δημιουργούν νάρκισσους παιδιά
Βρήκατε στοιχεία που ταιριάζουν και στη δική σας μαμά στο άρθρο παραπάνω; Πείτε μας τις εμπειρίες σας στα σχόλια.
Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου χωρίς τη γραπτή άδεια από τον εκδότη.