Οικογενειακά μυστικά: Τα παιδιά καταλαβαίνουν περισσότερα απ' όσα νομίζουμε

Οικογενειακά μυστικά: Τα παιδιά καταλαβαίνουν περισσότερα απ’ όσα νομίζουμε

Προσθήκη του daddy-cool.gr ως προτεινόμενη πηγή στην Google
Οικογενειακά μυστικά και παιδιά: Γιατί αντιλαμβάνονται όσα κρύβουν οι γονείς και πώς πρέπει να τους μιλούν για τις δύσκολες καταστάσεις.

Μπορεί οι γονείς να πιστεύουν ότι κρύβουν με επιτυχία τις δυσκολίες και τις στενοχώριες τους, όμως τα παιδιά συχνά αντιλαμβάνονται πολύ περισσότερα απ’ όσα τους λένε. Θυμηθείτε όταν είμασταν και εμείς παιδιά… Ένα βλέμμα, μια αλλαγή στη συμπεριφορά ή μια συζήτηση που σταματούσε απότομα μας έκανε να καταλαβαίνουμε πως κάτι τρέχει μέσα στο σπίτι μας που οι γονείς μας δεν μας το λέγανε. Πόσες φόρες δεν είχε τύχει να ακούσουμε την πραγματική αλήθεια από μισόκλειστες πόρτες;

Πότε τα οικογενειακά μυστικά γίνονται βάρος για τα παιδιά και γιατί η σιωπή δεν είναι πάντα ο καλύτερος τρόπος να τα προστατεύσουμε καθώς πάντα τα παιδιά καταλαβαίνουν περισσότερα από ότι νομίζουμε; Ο ψυχολόγος-οικογενειακός σύμβουλος Γιάννης Ξηντάρας εξηγεί τι χρειάζεται να προσέχουν οι γονείς.

Τα οικογενειακά μυστικά και όσα τα παιδιά διαισθάνονται

«Τι έχει η μαμά; Γιατί είναι συνέχεια στενοχωρημένη;» «Τίποτα, αγάπη μου. Είναι απλώς κουρασμένη». Το παιδί απομακρύνεται, αλλά η απορία του παραμένει. Έχει παρατηρήσει τις χαμηλόφωνες συζητήσεις, τα βλέμματα που ανταλλάσσουν οι μεγάλοι και την αλλαγή στην ατμόσφαιρα του σπιτιού. Καταλαβαίνει ότι κάτι συμβαίνει, ακόμη κι αν κανείς δεν του έχει εξηγήσει τι.

Σε πολλές οικογένειες υπάρχουν ζητήματα για τα οποία οι ενήλικες δυσκολεύονται να μιλήσουν. Μια ασθένεια, μια οικονομική δυσκολία, μια ένταση ανάμεσα στους γονείς ή κάποιο γεγονός από το οικογενειακό παρελθόν μπορεί να αντιμετωπίζεται με σιωπή, συχνά επειδή οι μεγάλοι πιστεύουν ότι έτσι προστατεύουν τα παιδιά.

Και πράγματι, δεν χρειάζεται τα παιδιά να γνωρίζουν τα πάντα. Οι ενήλικες έχουν δικαίωμα στην ιδιωτικότητα, ενώ ορισμένες πληροφορίες μπορεί να είναι δύσκολο να κατανοηθούν ή να διαχειριστούν σε μια συγκεκριμένη ηλικία.

Υπάρχει όμως μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στο να προστατεύουμε ένα παιδί από πληροφορίες που δεν του αναλογούν και στο να αρνούμαστε μια πραγματικότητα την οποία ήδη αντιλαμβάνεται. Τα παιδιά παρατηρούν περισσότερα από όσα πολλές φορές φανταζόμαστε. Αντιλαμβάνονται τις αλλαγές στη συμπεριφορά των γονιών, την ένταση στις σχέσεις και τις στιγμές όπου οι συζητήσεις σταματούν απότομα μόλις εμφανιστούν.

Όταν αυτές οι παρατηρήσεις δεν συνοδεύονται από κάποια κατανοητή εξήγηση, μπορεί να προσπαθήσουν να συμπληρώσουν μόνα τους τα κενά.Κάποιο παιδί ενδέχεται να φανταστεί ότι συμβαίνει κάτι πολύ χειρότερο από την πραγματικότητα. Ένα άλλο μπορεί να πιστέψει ότι ευθύνεται το ίδιο για την αλλαγή στη διάθεση των γονιών του. Κάποιο τρίτο ίσως σταματήσει να ρωτά, επειδή καταλαβαίνει ότι το συγκεκριμένο θέμα προκαλεί αμηχανία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε οικογενειακό μυστικό δημιουργεί απαραίτητα ψυχολογική δυσκολία. Σημασία έχει τι αφορά, πόσο επηρεάζει την καθημερινότητα του παιδιού και με ποιον τρόπο διαχειρίζονται οι ενήλικες την κατάσταση.

Πώς μπορούν οι γονείς να μιλήσουν στα παιδιά χωρίς να τα επιβαρύνουν

Ας σκεφτούμε, για παράδειγμα, μια οικογένεια όπου ένας γονιός αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα υγείας. Το παιδί μπορεί να έχει παρατηρήσει ότι επισκέπτεται συχνά γιατρούς ή ότι χρειάζεται περισσότερη ξεκούραση.

Μια απλή, κατάλληλη για την ηλικία του εξήγηση μπορεί να το βοηθήσει να καταλάβει τι συμβαίνει, χωρίς να χρειάζεται να γνωρίζει όλες τις ιατρικές λεπτομέρειες. Εξίσου σημαντικό είναι να μπορεί να εκφράσει τις απορίες και τους φόβους του, ακόμη κι όταν οι μεγάλοι δεν έχουν όλες τις απαντήσεις.

Μερικές φορές οι γονείς φοβούνται ότι, αν μιλήσουν για μια δυσκολία, θα προκαλέσουν μεγαλύτερη ανησυχία. Ωστόσο, η αβεβαιότητα μπορεί να είναι εξίσου επιβαρυντική, ιδιαίτερα όταν το παιδί αισθάνεται ότι υπάρχει κάτι για το οποίο απαγορεύεται να ρωτήσει.

Η ειλικρίνεια δεν απαιτεί να μοιραζόμαστε τα πάντα. Απαιτεί κυρίως να μην αφήνουμε το παιδί μόνο του με μια πραγματικότητα που το αφορά και το προβληματίζει. Και ίσως το σημαντικότερο είναι να γνωρίζει ότι μπορεί να μας πλησιάσει, να ρωτήσει και να μιλήσει για όσα αισθάνεται, χωρίς να φοβάται ότι θα αναστατώσει περισσότερο τους μεγάλους.

Γιατί μέσα σε μια οικογένεια η ασφάλεια δεν προκύπτει μόνο από όσα προσπαθούμε να κρατήσουμε μακριά από τα παιδιά, αλλά και από την εμπιστοσύνη ότι, όταν κάτι δύσκολο συμβαίνει, υπάρχει χώρος να το συζητήσουμε. Γράφει ο Ψυχολόγος-Οικογενειακός Σύμβουλος Γιάννης Ξηντάρας

Σχετικά άρθρα