Λένα Γατσή
Δεν είναι λίγοι οι άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας που παραπονιούνται ότι η νέα γενιά δεν σέβεται. Όμως όλοι ξεχνούν το πιο σημαντικό… Ξεχνούν πως ο σεβασμός διδάσκεται και δεν αποτελεί μία εκ γενετής δυνατότητα για τον οποιοδήποτε άνθρωπο. Πώς μπορείς όμως να κάνεις το παιδί σου να σε σεβαστεί όταν νιώθεις πώς η κατάσταση έχει βγει για πολύ από τα όριά σου; Όλοι οι τρόποι και ξεχωριστές συμβουλές ανάλογα την ηλικία του παιδιού.
Ο σεβασμός είναι πολύ σημαντικός και δεν αφορά μόνο τα παιδιά προς τους γονείς ή το αντίστροφο. Όμως οι σημερινοί γονείς φαίνεται πως από τη μία θέλουν σεβασμό από τα παιδιά τους αλλά παράλληλα δεν ξέρουν πώς να τον διδάξουν, με ποιον τρόπο να τον διεκδικήσουν ανάλογα με την ηλικία του παιδιού και φυσικά τί ακριβώς ζητούν από ένα παιδί να σεβαστεί.
Κάτι πολύ λογικό αφού το κεφάλι τους, γεμίζει καθημερινά με πολλές πληροφορίες και προσπαθώντας να τα κάνουν όλα σωστά, πολλές φορές χάνουν το παιχνίδι. Αυτή τη φορά όμως, θα σου δείξω με αναλυτικό τρόπο αλλά και με σαφήνεια, πώς μπορείς να διδάξεις τον σεβασμό στα παιδιά σου, με ποιον τρόπο πρέπει να προσεγγίζεις το παιδί ανάλογα με την ηλικία του παιδιού και πού πρέπει να ρίξεις βαρύτητα. Διαβάστε παρακάτω:
Τρόποι για να σε σεβαστούν τα παιδιά σου
Διδάσκοντας τον σεβασμό μέσα από την αγάπη
Σε αντίθεση με όσα συχνά θεωρούμε, ο σεβασμός των παιδιών προς τους γονείς δεν εμφανίζεται από μόνος του. Πρόκειται για μια αξία που καλλιεργείται και διαμορφώνεται από τα πρώτα χρόνια της ζωής τους. Για να αναπτυχθεί, χρειάζεται τόσο καθοδήγηση και όρια όσο και αγάπη. Όταν η σχέση ανάμεσα σε γονείς και παιδιά στηρίζεται στην αγάπη, την κατανόηση και την αμοιβαία επικοινωνία, τότε ο σεβασμός αναπτύσσεται πιο φυσικά.
Πρώτα απ’ όλα, είναι σημαντικό οι γονείς να αναγνωρίζουν πότε υπάρχει πραγματικά έλλειψη σεβασμού. Συχνά παραβλέπουμε ότι και τα παιδιά έχουν συναισθήματα και, όπως όλοι οι άνθρωποι, βιώνουν τόσο καλές όσο και δύσκολες ημέρες.
Αν το παιδί δείχνει εκνευρισμό ή έχει αρνητική διάθεση, προσπαθήστε να κατανοήσετε πώς αισθάνεται και τι μπορεί να το απασχολεί. Συζητήστε μαζί του με ηρεμία ώστε να ανακαλύψετε την αιτία της συμπεριφοράς του. Αν όμως αυτή η στάση επαναλαμβάνεται συστηματικά, τότε πιθανόν να χρειάζεται πιο ουσιαστική παρέμβαση.
Γίνετε πρότυπο συμπεριφοράς
Βασικό στοιχείο στη διαμόρφωση του σεβασμού είναι η ενίσχυση της θετικής συμπεριφοράς και το προσωπικό παράδειγμα των γονιών. Παρόλα αυτά, κάτι τέτοιο δεν είναι πάντα εύκολο, καθώς απαιτεί επιμονή, υπομονή και σωστή διαχείριση των εντάσεων που μπορεί να προκύψουν.
Οι γονείς χρειάζεται να διατηρούν την ψυχραιμία τους και να παραμένουν προσηλωμένοι στις ανάγκες των παιδιών. Οι λεκτικές απειλές δεν βοηθούν και πρέπει να αποφεύγονται. Παράλληλα, είναι σημαντικό να δείχνουν συνέπεια, ήρεμη στάση και μέτρο, ακόμη και όταν τα παιδιά κάνουν λάθη.
Καθορίστε σαφή όρια
Η ύπαρξη ξεκάθαρων κανόνων μέσα στην οικογένεια είναι ιδιαίτερα σημαντική. Τα παιδιά χρειάζεται να γνωρίζουν ποια συμπεριφορά δεν είναι αποδεκτή και να καταλαβαίνουν ότι η υπέρβαση των ορίων συνοδεύεται από συνέπειες. Από την πλευρά των γονιών, η συνέπεια στην εφαρμογή αυτών των κανόνων είναι απαραίτητη. Οι εξαιρέσεις μπορεί να μειώσουν την αξιοπιστία τους και να δημιουργήσουν σύγχυση.
Οι συνέπειες δεν πρέπει να λειτουργούν ως τιμωρία ή εκδίκηση, αλλά ως τρόπος κατανόησης ότι κάθε πράξη έχει αποτέλεσμα και επιπτώσεις. Παράλληλα, είναι σημαντικό οι γονείς να παραμένουν κοντά στα παιδιά τους και διαθέσιμοι όταν εκείνα τους χρειάζονται. Δείξτε ενδιαφέρον για όσα αισθάνονται, μοιραστείτε και τα δικά σας συναισθήματα και προσπαθήστε, μέσα από συζήτηση και διάλογο, να βρίσκετε λύσεις στις διαφωνίες σας.
Ανάλογα με την ηλικία πως τα προσεγγίζεις;
Ο τρόπος με τον οποίο διδάσκεται ο σεβασμός και χτίζεται η σχέση με τα παιδιά διαφέρει ανάλογα με την ηλικία και το στάδιο ανάπτυξής τους. Οι γονείς χρειάζεται να προσαρμόζουν τη στάση και την επικοινωνία τους ώστε τα παιδιά να κατανοούν καλύτερα τα όρια και τις αξίες.
Μικρή παιδική ηλικία (2-5 ετών)
Σε αυτή την ηλικία τα παιδιά μαθαίνουν κυρίως μέσα από την παρατήρηση και τη μίμηση. Χρειάζονται απλούς και ξεκάθαρους κανόνες, επανάληψη και σταθερότητα. Οι ήρεμες εξηγήσεις και η θετική ενίσχυση βοηθούν περισσότερο από τις φωνές ή τις τιμωρίες. Είναι σημαντικό οι γονείς να δείχνουν με τη δική τους συμπεριφορά τι σημαίνει σεβασμός.
Δείτε ακόμα Αυτές είναι οι πιο τοξικές φράσεις για να πεις στο παιδί σου και μπορούν να του καταστρέψουν τον ψυχισμό
Σχολική ηλικία (6-11 ετών)
Τα παιδιά αρχίζουν να κατανοούν καλύτερα τις συνέπειες των πράξεών τους και να αντιλαμβάνονται τις ανάγκες των άλλων. Σε αυτή τη φάση είναι χρήσιμο να συζητούνται οι κανόνες και οι λόγοι που υπάρχουν. Η συνέπεια, ο διάλογος και η αναγνώριση της σωστής συμπεριφοράς ενισχύουν το αίσθημα ευθύνης και συνεργασίας.
Εφηβεία (12+ ετών)
Κατά την εφηβεία τα παιδιά αναζητούν μεγαλύτερη ανεξαρτησία και διαμορφώνουν τη δική τους ταυτότητα. Για αυτό συχνά αμφισβητούν κανόνες και όρια. Η προσέγγιση χρειάζεται περισσότερο διάλογο, αμοιβαίο σεβασμό και ενεργητική ακρόαση. Οι γονείς καλούνται να διατηρούν σταθερά όρια, χωρίς όμως να αγνοούν την ανάγκη των εφήβων να εκφράζουν άποψη και να συμμετέχουν στις αποφάσεις που τους αφορούν.
Ανεξάρτητα από την ηλικία, τα παιδιά έχουν ανάγκη να νιώθουν ότι ακούγονται, γίνονται κατανοητά και αγαπιούνται. Όταν η σχέση βασίζεται στην εμπιστοσύνη, τη συνέπεια και την επικοινωνία, ο σεβασμός αναπτύσσεται πιο ουσιαστικά και διαρκεί στον χρόνο.
Τί ζητάς να σεβαστούν;
Ο σεβασμός δεν αφορά μόνο τη συμπεριφορά προς τους γονείς, αλλά γενικότερα τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά σχετίζονται με τους ανθρώπους και το περιβάλλον γύρω τους. Είναι σημαντικό να κατανοούν τι ακριβώς σημαίνει σεβασμός στην καθημερινή ζωή.
Σεβασμός προς τους ανθρώπους
Τα παιδιά χρειάζεται να μαθαίνουν να μιλούν με ευγένεια, να ακούν όταν κάποιος τους απευθύνεται και να αναγνωρίζουν τα συναισθήματα και τις ανάγκες των άλλων. Ο σεβασμός προς γονείς, δασκάλους, φίλους και συνομηλίκους χτίζει υγιείς σχέσεις και ενισχύει την κοινωνική τους ανάπτυξη.
Photo via: pexels.com (Allan Mas)
Σεβασμός στα όρια και στους κανόνες
Οι κανόνες μέσα στην οικογένεια και στο σχολείο υπάρχουν για να προσφέρουν ασφάλεια και οργάνωση. Τα παιδιά είναι σημαντικό να καταλαβαίνουν ότι τα όρια δεν τίθενται για έλεγχο ή επιβολή, αλλά για να διευκολύνουν τη συνύπαρξη και την υπευθυνότητα.
Σεβασμός προς τον εαυτό τους
Εξίσου σημαντικό είναι να μάθουν να σέβονται τον εαυτό τους. Αυτό σημαίνει να αναγνωρίζουν την αξία τους, να φροντίζουν τις ανάγκες και τα συναισθήματά τους και να θέτουν υγιή προσωπικά όρια.
Σεβασμός προς τα πράγματα και το περιβάλλον
Ο σεβασμός επεκτείνεται και στον τρόπο που φροντίζουν τα προσωπικά ή κοινόχρηστα αντικείμενα, αλλά και το φυσικό περιβάλλον. Μέσα από αυτές τις καθημερινές συνήθειες καλλιεργείται η υπευθυνότητα και η συνείδηση της κοινής ζωής.
Τελικά, αυτό που ζητάμε από τα παιδιά δεν είναι απλώς υπακοή, αλλά να κατανοήσουν την αξία του σεβασμού ως στάση ζωής, που βασίζεται στην κατανόηση, την ευθύνη και τη συνύπαρξη με τους άλλους. Εδώ μπορείς να δεις όλους τους τρόπους να διδάξεις στο παιδί σεβασμό στο περιβάλλον με παιδαγωγικό τρόπο.
Σχετικά άρθρα:
- 8 κανόνες διαπαιδαγώγησης των γονιών μας που μπορούμε να υιοθετήσουμε και σήμερα
- Γονείς που δε συμφωνούν στη διαπαιδαγώγηση του παιδιού- Οι επιπτώσεις που έχει στη ψυχολογία των παιδιών
- Τα λάθη των γονιών στη διαπαιδαγώγηση που μετατρέπουν ένα παιδί σε νάρκισσο
- 9 τεχνικές διαπαιδαγώγησης που δεν έχουν αλλάξει από την εποχή των σπηλαίων
- 4 συνηθισμένοι τρόποι διαπαιδαγώγησης – Ποιος είναι ο πιο αποτελεσματικός;