Έλενα Τριανταφύλλου
Σας έχει τύχει ποτέ να τρώτε πατατάκια κι ενώ τα χείλη σας έχουν ερεθιστεί από το αλάτι εσείς να μη μπορείτε να σταματήσετε; Έχετε επισκεφθεί ποτέ ένα fast food κι ενώ το στομάχι σας είναι έτοιμο να εκραγεί και νιώθετε πως έχετε σκάσει, εσείς και πάλι δεν μπορείτε να σταματήσετε να τρώτε; Ίσως αυτά τα φαγητά να έχουν MSG. Μία ουσία που αυξάνει αποδεδειγμένα την όρεξη. Σε ποιες τροφές περιέχονται και όλοι οι πιθανοί κίνδυνοι.
Κανείς δεν μπορεί να σταματήσει όταν τρώει πίτσα, πατατάκια, γαριδάκια, burgers και γενικά fast food ακόμη κι αν ξέρουμε ότι κάνουν κακό στην υγεία μας. Γι’ αυτό επιλέγουμε να τα βάζουμε λίγες φορές στο σπίτι μας ώστε να μη μπαίνουμε σε πειρασμό. Ο λόγος που συμβαίνει αυτό όμως δεν είναι ότι είμαστε λαίμαργοι. Οφείλεται στην ουσία MSG που περιέχεται σε πολλά τρόφιμα και λίγοι από εμάς γνωρίζουν. Τί είναι και πόσο επικίνδυνη είναι για την υγεία μας; Διαβάστε παρακάτω:
Τί είναι το MSG και γιατί μας κάνει να μη χορταίνουμε;
Το γλουταμινικό μονονάτριο, γνωστό διεθνώς ως MSG (Monosodium Glutamate), αποτελεί ένα από τα πιο διαδεδομένα ενισχυτικά γεύσης στη βιομηχανία τροφίμων. Χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες προκειμένου να ενισχύσει τη γεύση των τροφίμων, χαρίζοντας τη χαρακτηριστική αίσθηση «ουμάμι», τη λεγόμενη πέμπτη βασική γεύση, η οποία περιγράφεται ως πλούσια, αλμυρή και ιδιαίτερα ευχάριστη στον ουρανίσκο.
Το MSG ανακαλύφθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα από τον Ιάπωνα χημικό Κικουνάε Ικέντα, ο οποίος απομόνωσε το γλουταμινικό οξύ από τα φύκια και διαπίστωσε ότι ευθύνεται για τη χαρακτηριστική γευστική ένταση ορισμένων τροφών. Από τότε, το πρόσθετο αυτό χρησιμοποιείται ευρέως σε επεξεργασμένα τρόφιμα, έτοιμα γεύματα και σνακ.
Τα τελευταία χρόνια, το MSG έχει βρεθεί στο επίκεντρο αρκετών επιστημονικών ερευνών, καθώς ορισμένες μελέτες υποστηρίζουν ότι μπορεί να επηρεάζει τον μηχανισμό του κορεσμού και να αυξάνει την επιθυμία για κατανάλωση τροφής. Η έντονη γεύση που προσφέρει ενεργοποιεί τα κέντρα ευχαρίστησης του εγκεφάλου, κάνοντας πολλά τρόφιμα πιο ελκυστικά και οδηγώντας αρκετούς ανθρώπους στο να καταναλώνουν μεγαλύτερες ποσότητες από όσες πραγματικά χρειάζονται.
Παρότι το MSG δεν θεωρείται από μόνο του υπεύθυνο για την αύξηση του σωματικού βάρους, ορισμένες έρευνες έχουν συνδέσει την αυξημένη κατανάλωσή του με μεγαλύτερη όρεξη και αυξημένη πρόσληψη θερμίδων. Αυτό συμβαίνει επειδή τα τρόφιμα που το περιέχουν συχνά χαρακτηρίζονται από υψηλή γευστικότητα, γεγονός που μπορεί να δυσκολεύει την αίσθηση του κορεσμού.
Το MSG συναντάται κυρίως σε επεξεργασμένα τρόφιμα και προϊόντα μαζικής παραγωγής. Ιδιαίτερα συχνά περιέχεται σε πατατάκια και αλμυρά σνακ, στιγμιαίες σούπες και noodles, κύβους ζωμού, κατεψυγμένα γεύματα, αλλαντικά, έτοιμες σάλτσες, επεξεργασμένα κρεατικά, καρυκεύματα, έτοιμα φαγητά και προϊόντα fast food. Παράλληλα, χρησιμοποιείται σε ορισμένα εστιατόρια και βιομηχανικά παρασκευασμένα γεύματα για την ενίσχυση της γεύσης.
Ωστόσο, το γλουταμινικό δεν βρίσκεται μόνο σε επεξεργασμένα τρόφιμα. Υπάρχει φυσικά σε αρκετές τροφές, όπως η παρμεζάνα, οι ντομάτες, τα μανιτάρια, η σόγια και ορισμένα θαλασσινά. Στις φυσικές αυτές πηγές, το γλουταμινικό αποτελεί μέρος της φυσικής σύνθεσης των τροφίμων και δεν συνδέεται με τις ίδιες διατροφικές συνέπειες που συχνά αφορούν τα υπερεπεξεργασμένα προϊόντα.
Πώς θα το εντοπίσετε στις ετικέτες των τροφίμων;
Το γλουταμινικό μονονάτριο δεν αναγράφεται πάντοτε με τον ίδιο τρόπο στις συσκευασίες των τροφίμων. Στις περισσότερες περιπτώσεις εμφανίζεται ως «γλουταμινικό μονονάτριο» ή «μονονατριούχο γλουταμινικό», ενώ συχνά αναφέρεται και με τα αρχικά MSG.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί επίσης να αναγράφεται με τον κωδικό πρόσθετου τροφίμων Ε621, ο οποίος αποτελεί την πιο συνηθισμένη ένδειξη στις ετικέτες. Ωστόσο, υπάρχουν και άλλες ουσίες που περιέχουν γλουταμινικά και χρησιμοποιούνται ως ενισχυτικά γεύσης, όπως τα Ε622, Ε623, Ε624 και Ε625.
Επιπλέον, το γλουταμινικό μπορεί να κρύβεται πίσω από ονομασίες όπως «ενισχυτικά γεύσης», «υδρολυμένη φυτική πρωτεΐνη», «εκχύλισμα μαγιάς», «πρωτεΐνη σόγιας» ή «αρωματικές ύλες», ιδιαίτερα σε επεξεργασμένα τρόφιμα και έτοιμα γεύματα.
Οι καταναλωτές που επιθυμούν να περιορίσουν την πρόσληψη MSG καλό είναι να διαβάζουν προσεκτικά τον κατάλογο συστατικών, ειδικά σε προϊόντα όπως πατατάκια, έτοιμες σούπες, κύβους ζωμού, αλλαντικά, κατεψυγμένα γεύματα, σάλτσες και αλμυρά σνακ. Όσο μεγαλύτερη είναι η λίστα των συστατικών και όσο περισσότερα πρόσθετα περιέχει ένα προϊόν, τόσο πιθανότερο είναι να περιλαμβάνει και ενισχυτικά γεύσης.
Η προσεκτική ανάγνωση των ετικετών αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό τρόπο ώστε οι καταναλωτές να γνωρίζουν τι ακριβώς περιέχουν τα τρόφιμα που επιλέγουν και να κάνουν πιο συνειδητές διατροφικές επιλογές.
Οι 5 κατηγορίες τροφίμων που έχουν MSG
1. Αλμυρά σνακ και πατατάκια
Τα πατατάκια, τα γαριδάκια, τα κράκερ και πολλά συσκευασμένα αλμυρά σνακ συγκαταλέγονται στις πιο συνηθισμένες πηγές MSG. Το ενισχυτικό γεύσης προστίθεται για να ενισχύσει την αλμυρή και «ουμάμι» γεύση, κάνοντας τα προϊόντα πιο ελκυστικά και συχνά πιο δύσκολο να σταματήσει κανείς την κατανάλωσή τους.
2. Στιγμιαίες σούπες και noodles
Οι έτοιμες σούπες σε σκόνη, οι κύβοι ζωμού και τα στιγμιαία noodles περιέχουν συχνά MSG προκειμένου να αποκτήσουν πιο έντονη γεύση. Το συστατικό αυτό χρησιμοποιείται για να ενισχύσει το άρωμα και να δώσει την αίσθηση ενός φρέσκου φαγητού, παρότι τα προϊόντα αυτά έχουν συνήθως μεγάλη διάρκεια ζωής, οπότε σίγουρα δεν θεωρούνται φρέσκα όταν τα καταναλώνουμε.
3. Αλλαντικά και επεξεργασμένα κρέατα
Λουκάνικα, ζαμπόν, σαλάμια και άλλα επεξεργασμένα προϊόντα κρέατος μπορεί να περιέχουν γλουταμινικό μονονάτριο ή άλλα ενισχυτικά γεύσης. Η προσθήκη τους βοηθά στη βελτίωση της γεύσης και της συνολικής γευστικής εμπειρίας των προϊόντων.
4. Έτοιμα γεύματα και κατεψυγμένα τρόφιμα
Πολλά κατεψυγμένα γεύματα, έτοιμα φαγητά και προμαγειρεμένα προϊόντα περιέχουν MSG, καθώς η βιομηχανία τροφίμων το χρησιμοποιεί για να διατηρεί έντονη τη γεύση ακόμη και μετά την επεξεργασία και την αποθήκευση.
5. Σάλτσες, καρυκεύματα και προϊόντα fast food
Το MSG βρίσκεται συχνά σε έτοιμες σάλτσες, dressing, καρυκεύματα, κύβους ζωμού και ορισμένα προϊόντα γρήγορου φαγητού. Χρησιμοποιείται για να ενισχύσει τη γεύση και να προσφέρει πιο πλούσιο και έντονο γευστικό αποτέλεσμα, ιδιαίτερα σε τρόφιμα που παράγονται μαζικά.
Είναι τελικά επικίνδυνο για την υγεία;
Το γλουταμινικό μονονάτριο (MSG) παραμένει ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα πρόσθετα τροφίμων, ωστόσο οι μέχρι σήμερα επιστημονικές αξιολογήσεις δεν το χαρακτηρίζουν επικίνδυνο για τον γενικό πληθυσμό όταν καταναλώνεται στις συνήθεις ποσότητες που περιέχονται στα τρόφιμα.
Οργανισμοί όπως η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχουν εξετάσει εκτενώς το συγκεκριμένο ενισχυτικό γεύσης και έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η κατανάλωσή του είναι ασφαλής στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής.
Παρ’ όλα αυτά, ορισμένοι άνθρωποι αναφέρουν ότι εμφανίζουν συμπτώματα όπως:
- πονοκέφαλο,
- αίσθημα ζέστης,
- εφίδρωση ή
- δυσφορία μετά από μεγάλη κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν MSG.
Οι αντιδράσεις αυτές φαίνεται να αφορούν ένα μικρό ποσοστό ατόμων και συνήθως σχετίζονται με την κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων. Το μεγαλύτερο ζήτημα δεν είναι απαραίτητα το ίδιο το MSG, αλλά τα τρόφιμα στα οποία συναντάται συχνότερα. Τα προϊόντα που περιέχουν το συγκεκριμένο πρόσθετο είναι συνήθως υπερεπεξεργασμένα, πλούσια σε αλάτι, κορεσμένα λιπαρά και θερμίδες. Η συχνή κατανάλωσή τους μπορεί να συμβάλει σε ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες και σε αυξημένη πρόσληψη θερμίδων.
Επιπλέον, ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι το MSG μπορεί να ενισχύει τη γευστικότητα των τροφίμων και να αυξάνει την όρεξη, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε υπερκατανάλωση τροφής σε ορισμένους ανθρώπους.
Συνεπώς, το MSG δεν θεωρείται επικίνδυνο για την υγεία στις ποσότητες που καταναλώνονται συνήθως. Ωστόσο, η μέτρια κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων και η επιλογή μιας διατροφής που βασίζεται κυρίως σε φρέσκα και λιγότερο επεξεργασμένα προϊόντα εξακολουθούν να αποτελούν την καλύτερη επιλογή για τη διατήρηση της καλής υγείας.
Χρήσιμες συμβουλές για το MSG στη διατροφή μας
Αν θέλετε να περιορίσετε την κατανάλωση MSG, δεν χρειάζεται να αποκλείσετε εντελώς τα τρόφιμα που το περιέχουν. Η πιο αποτελεσματική στρατηγική είναι να διαβάζετε προσεκτικά τις ετικέτες των προϊόντων και να προτιμάτε μια διατροφή που βασίζεται κυρίως σε φρέσκα και λιγότερο επεξεργασμένα τρόφιμα.
Η ισορροπία και το μέτρο παραμένουν τα σημαντικότερα στοιχεία μιας υγιεινής διατροφής, καθώς η περιστασιακή κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν MSG δεν φαίνεται να αποτελεί κίνδυνο για τους περισσότερους ανθρώπους. Επίσης είναι σημαντικό ακόμη και στα λαχανικά ή τα φρούτα, να προτιμάτε πάντα εποχής, διότι έχουν λιγότερα χημικά και φυσικά πιο πλούσια γεύση.
Η βιομηχανία τροφίμων έχει βρει εκατομμύρια τρόπους για να κάνει τα φαγητά πιο ελκυστικά και πιο νόστιμα. Εκτός από το MSG χρησιμοποιείται πολύ συχνά κι ένα συστατικό που ονομάζεται καρμίνιο. Προέρχεται από έντομα και βρίσκεται στα περισσότερα φαγητά και γλυκά που καταναλώνουμε. Δείτε όλες τις πληροφορίες για το καρμίνιο και τους πιθανούς κινδύνους για την υγεία με ένα κλικ εδώ.
Σχετικά άρθρα:
- Αυτά είναι τα τρόφιμα που περιέχουν σκουληκάλευρo: Είναι η νέα τάση πρωτεΐνης σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
- Οι 9 τροφές που δεν πάει το μυαλό μας κι όμως ευθύνονται για τη συνεχή πείνα μας: Είναι οι μεγαλύτεροι εχθροί για αδυνάτισμα
- Οι καλύτεροι υδατάνθρακες που αν τους βάλεις στη διατροφή σου θα χάσεις σπλαχνικό λίπος
- Θα τρώμε έντομα χωρίς να το ξέρουμε: Η Νέα πραγματικότητα στην Ελλάδα και τα τρόφιμα που θα περιέχουν έντομα
- Η Σιβηρική συνταγή για μακροζωία και καλή υγεία της καρδιάς
- Χολίνη: Το θρεπτικό συστατικό που θα ενεργοποιήσει τον μεταβολισμό σου
Εσάς ποια είναι η γνώμη σας για το MSG; Πείτε μας στα σχόλια.
Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου χωρίς τη γραπτή άδεια από τον εκδότη.