Λένα Γατσή
η παρακάτω συνταγή για Κρητικά φωτοκόλυβα μπορεί τα νεότερα χρόνια - σύμφωνα με την ελληνική παράδοση - να τρώγεται μόνο στα Θεοφάνια, αλλά οι ρίζες της κρατούν από τα αρχαία ελληνικά χρόνια, όπου οι άνθρωποι την έφτιαχναν προς τιμήν της θεάς Δήμητρας.
Υλικά:
Για το ντρέσινγκ:
Για το σερβίρισμα:
Τα Θεοφάνια πλησιάζουν και όπως όλες οι υπόλοιπες γιορτές της χώρας μας, έτσι κι αυτή αποδεικνύει ότι η ελληνική παράδοση, είναι πλούσια! Τρανή απόδειξη είναι η συνταγή που θα μάθουμε σήμερα και έχει διάφορες ονομασίες όπως Φωτοπάππουδα ή Φωτοκόλυβα ή Παλληκάρια ή Ψαροκόλυβα, και είναι παραδοσιακή συνταγή Κρήτης.
Η παρακάτω συνταγή μπορεί τα νεότερα χρόνια – σύμφωνα με την ελληνική παράδοση – να τρώγεται μόνο στα Θεοφάνια, αλλά οι ρίζες της κρατούν από τα αρχαία ελληνικά χρόνια, όπου οι άνθρωποι την έφτιαχναν προς τιμήν της θεάς Δήμητρας.
Ως γνωστόν, τα Θεοφάνια οι ουρανοί είναι ανοιχτοί και τα ζώα αποκτούν ανθρώπινη μιλιά. Παλαιότερα, οι άνθρωποι φοβόντουσαν ότι τα ζώα τέτοιες μέρες, θα κάνουν παράπονα στον Θεό, ότι δεν τα προσέχουν και δεν τα περιποιούνται όπως θα έπρεπε. Έτσι, κάθε χρόνο τέτοια εποχή, έφτιαχναν την παρακάτω πολύσπορη συνταγή έτσι ώστε να τα “καλοπιάσουν” . Την ίδια συνταγή έριχναν και στα χωράφια τους, έτσι ώστε τα πουλιά να φάνε από αυτό το υπέροχο φαγητό και όχι τους σπόρους από τα σπαρτά των αγροτών.
Η Παράδοση στην Κρήτη
Στην Κρήτη, τα ονομάζουν επίσης ψαροκόλλυβα, παλικάρια, παπούδια ή φωτοπάπουδα, ανάλογα με την περιοχή που θα το συναντήσεις. Κατά τη διάρκεια της μεγάλης νηστείας των Φώτων, οι πιστοί απέχουν από τροφές όπως το λάδι, προκειμένου να μπορέσουν να λάβουν τον αγιασμό την επόμενη μέρα και τα φωτοκόλυβα είχαν στο πιάτο όσα χρειάζονταν για να τους κρατήσουν, να χορτάσουν αλλά και να μη στερηθούν και τη γεύση.
Οι Κρητικοί που το μαγείρευαν έβαζαν σε μια μεγάλη κατσαρόλα διάφορα σπορικά όπως φασόλια, ρεβίθια, φακές, κουκιά, φάβα, στάρι κ.λπ., τα έβραζαν και τα έτρωγαν αλάδωτα, ενώ υπάρχουν μαρτυρίες ότι τα ίδια τα φαγητά τα έδιναν και στα ζώα τους εκείνη τη μέρα.
Τα ζώα τα τάιζαν επίσης, γιατί πιστεύαν ότι τη νύχτα της παραμονής των Φώτων οι ουρανοί είναι ανοιχτοί και τα ζώα αποκτούν ικανότητα να μιλήσουν. Με αυτό τον τρόπο, πίστευαν ότι φρόντιζαν τα ζώα τους και δεν θα είχαν παράπονα από το Θεό για τη μη φροντίδα τους.
Παρακάτω, θα σας δείξουμε αυτή την πεντανόστιμη και εύκολη συνταγή των κρητικών φωτοκόλυβων, για να την απολαύσετε μαζί με τους αγαπημένους σας ανθρώπους, τις Άγιες μέρες των Θεοφανίων. Αξίζει να σημειωθεί, ότι είναι νηστίσιμη και σερβίρεται με άνηθο ή μαϊντανό και με σκέτο λαδόξιδο, ή ακόμη και με σκέτο ξίδι ή λεμόνι για όσους νηστεύουν ακόμη και το λάδι.
Δείτε την παραδοσιακή συνταγή για Φωτοκόλυβα
Εκτέλεση
- Από το προηγούμενο βράδυ βάζουμε στο νερό τα άσπρα φασόλια, τα ρεβίθια και το σιτάρι σε χωριστά μπολ.
- Την επόμενη μέρα βράζουμε το σιτάρι μέχρι να μαλακώσει και να αρχίσει να σκάει. Επίσης βάζουμε τα ρεβίθια (σε κρύο νερό) και, όταν βράσουν περίπου μισή ώρα, προσθέτουμε τα άσπρα φασόλια. Μετά από άλλο ένα μισάωρο προσθέτουμε τα υπόλοιπα όσπρια (που βράζουν πιο εύκολα) και αφήνουμε το μείγμα να βράζει μέχρι όλα τα όσπρια να μαλακώσουν αλλά να μη λιώσουν και να χυλώσουν.
- Σουρώνουμε τα όσπρια και το σιτάρι, τα ανακατεύουμε σε μεγάλη σαλατιέρα και τα αλατίζουμε. Αφήνουμε να κρυώσουν.
- Αν χρησιμοποιήσουμε απάκι, λίγο πριν σερβίρουμε τη σαλάτα βάζουμε να κάψουν οι δύο κουταλιές ελαιόλαδο σε αντικολλητικό τηγάνι και το τηγανίζουμε ελαφρά. Το προσθέτουμε στα όσπρια.
- Σε σέικερ ή γυάλινο βάζο χτυπάμε τα υλικά του ντρέσινγκ και περιχύνουμε τη σαλάτα. Πασπαλίζουμε με τον άνηθο, τα κρεμμυδάκια ψιλοκομμένα και τα σπόρια ροδιού. Σερβίρουμε. Ακόμη και αν μείνει για λίγες ώρες, είναι πολύ νόστιμη.
Στην εξελιγμένη της μορφή, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε απάκι και να την απολαμβάνετε όλο τον χρόνο! Μια πολύ υγιεινή και νόστιμη επιλογή. Όμως αν θέλετε να νηστέψετε, μπορείτε να το παραλείψετε.
Δείτε και την παρακάτω συνταγή στο video για μία άλλη εκδοχή